ગેરકાયદે ખાણકામથી પર્યાવરણને અફર નુકસાનની ભીતિ, કોર્ટે નિષ્ણાતોના નામ મંગાવ્યા
નવી દિલ્હી: અરવલ્લી પર્વતમાળામાં થતા ગેરકાયદે ખાણકામ મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટે આજે ફરી કડક વલણ અપનાવ્યું હતું. ગેરકાયદે ખાણકામથી અફર નુકસાન થઈ શકે છે તેવું અવલોકન કરતાં સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું હતું કે તે અરવલ્લીમાં ખાણકામ અને સંબંધિત મુદ્દાઓની સંપૂર્ણ અને સર્વાંગી તપાસ કરવા માટે એ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોની બનેલી એક નિષ્ણાત સમિતિની રચના કરશે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત અને ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને વિપુલ એમ પંચોલીની બનેલી ખંડપીઠે એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ ઐશ્વર્યા ભાટી, એમિકસ ક્યુરી કે પરમેશ્વરને ચાર અઠવાડિયામાં ખાણકામમાં નિષ્ણાત પર્યાવરણવાદીઓ અને વૈજ્ઞાનિકોના નામ સૂચવવા નિર્દેશ આપ્યો છે, જેથી પાસાઓની તપાસ કરવા માટે એક નિષ્ણાત સમિતિની રચના કરી શકાય. બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે સમિતિ આ કોર્ટના નિર્દેશન અને દેખરેખ હેઠળ કામ કરશે.
સુપ્રીમ કોર્ટે તેના આદેશને પણ લંબાવ્યો, જેમાં અરવલ્લી ટેકરીઓ અને પર્વતમાળાઓની એક સમાન વ્યાખ્યા સ્વીકારતા તેના 20 નવેમ્બરના નિર્દેશોનું પાલન કરવામાં આવ્યું હતું. સુનાવણી દરમિયાન સર્વોચ્ચ અદાલતને જાણ કરવામાં આવી હતી કે છૂટાછવાયા સ્થળોએ ગેરકાયદેસર ખાણકામ થઈ રહ્યું છે, અને બેન્ચે રાજસ્થાન સરકાર વતી હાજર રહેલા એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ કે એમ નટરાજની રેકોર્ડ પર ખાતરી લીધી હતી કે આવી કોઈ પણ અનધિકૃત ખાણકામ થશે નહીં.
અરવલ્લી પર્વતમાળાઓની વ્યાખ્યા અંગેના વિવાદ વચ્ચે, સર્વોચ્ચ અદાલતે 'અરવલ્લી પર્વતમાળાઓ, પર્વતમાળાઓ અને આનુષંગિક મુદ્દાઓની વ્યાખ્યામાં' શીર્ષક ધરાવતા મુદ્દા પર સ્વતઃ નોંધ લીધી હતી.
અરવલ્લીની નવી વ્યાખ્યા અંગેના હોબાળા વચ્ચે સર્વોચ્ચ અદાલતે ગયા વર્ષે ૨૯ ડિસેમ્બરે તેના ૨૦ નવેમ્બરના નિર્દેશોનું પાલન કર્યું હતું જેમાં આ પર્વતમાળાઓ અને અન્ય પર્વતમાળાઓની એક સમાન વ્યાખ્યા સ્વીકારવામાં આવી હતી, અને કહ્યું હતું કે ૧૦૦-મીટર ઊંચાઈ અને ટેકરીઓ વચ્ચેના માપદંડો વચ્ચે ૫૦૦-મીટરનું અંતર પર્યાવરણ સંરક્ષણની શ્રેણીના નોંધપાત્ર ભાગને છીનવી લેશે કે કેમ તે સહિત "મહત્વપૂર્ણ અસ્પષ્ટતાઓ" ને ઉકેલવાની જરૂર છે.
૨૦ નવેમ્બરના સર્વોચ્ચ અદાલતે અરવલ્લી પર્વતમાળા અને પર્વતમાળાઓની એક સમાન વ્યાખ્યા સ્વીકારી હતી અને નિષ્ણાતોના અહેવાલો ન આવે ત્યાં સુધી દિલ્હી, હરિયાણા, રાજસ્થાન અને ગુજરાતના વિસ્તારોમાં નવા ખાણકામ ભાડાપટ્ટો આપવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો.
