કોલેજિયમ સિસ્ટમમાં કારોબારીની દખલગીરીની ટીકા કરી...

પુણે: સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ ઉજ્જવલ ભૂઈઆંએ ભૂતપૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ બીઆર ગવઈના કાર્યકાળ દરમિયાન ન્યાયાધીશ અતુલ શ્રીધરનના ટ્રાન્સફર અંગે કોલેજિયમના નિર્ણય પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે અને કારોબારી હસ્તક્ષેપની આકરી ટીકા કરી છે.સુપ્રીમ કોર્ટના વર્તમાન ન્યાયાધીશેે ભૂતપૂર્વ ચીફ જસ્ટિસ બી. આર. ગવઈના કાર્યકાળ દરમિયાન લેવાયેલા કોલેજિયમના નિર્ણય પર ગંભીર પ્રશ્ર્નો ઉઠાવ્યા છે.

આ મામલો મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ અતુલ શ્રીધરનના ટ્રાન્સફર સાથે સંબંધિત છે, જેમને એમપી હાઈકોર્ટથી અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા હતા. આ નિર્ણયથી વિવાદ થયો જ્યારે ભૂતપૂર્વ સીજેઆઈ બી. આર. ગવઈએ જણાવ્યું કે જસ્ટિસ શ્રીધરનની ટ્રાન્સફર કેન્દ્ર સરકારની વિનંતી પર કરવામાં આવી હતી. ન્યાયાધીશ ઉજ્જવલ ભૂઈઆંએ આને કોલેજિયમના નિર્ણયોમાં સરકારી પ્રભાવ ગણાવ્યો હતો. ન્યાયાધીશે એવો સવાલ કર્યો હતો કે શા માટે એક ન્યાયાધીશને એક હાઇકોર્ટમાંથી બીજી હાઇકોર્ટમાં ટ્રાન્સફર કરવા જોઈએ કારણ કે તેઓ સરકારને અસુવિધાજનક નિર્ણયો આપે છે. તેમણે સવાલ કર્યો કે શું આનાથી ન્યાયતંત્રની સ્વતંત્રતા પર અસર નહીં પડે અને કોલેજિયમ સિસ્ટમની નિષ્પક્ષતા અને વિશ્ર્વસનીયતા પર સવાલો ઉભા થશે. 

‘ન્યાયાધીશોની બદલી અને પોસ્ટિંગ એ ન્યાયતંત્રનો વિષય છે,’ એમ તેમણે કહ્યું હતું. 
તેમણે કહ્યું હતું કે જ્યારે કોલેજિયમ પોતાના ઠરાવમાં નોંધે છે કે કેન્દ્ર સરકારના ઇશારે ન્યાયાધીશની બદલી કરવામાં આવી હતી, ત્યારે તે બંધારણીય રીતે સ્વતંત્ર ગણાતી પ્રક્રિયામાં કારોબારી દખલગીરીનો પર્દાફાશ કરે છે. તેમણે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે હાઇકોર્ટના ન્યાયાધીશોની બદલી અને પોસ્ટિંગ સંપૂર્ણપણે ન્યાયતંત્રનો વિષય છે અને સરકાર તેમાં કોઈ ભૂમિકા ભજવી શકે નહીં. આ ફક્ત ન્યાયના સારા વહીવટ માટે હોવું જોઈએ. 

‘ન્યાયાધીશોએ તેમના શપથનું પાલન કરવું જોઈએ.’ એમ પુણેની આઈએલએસ લો કોલેજ ખાતે જી. વી. પંડિત મેમોરિયલ લેક્ચરમાં બોલતા, ન્યાયાધીશ ભૂઈઆંએ કહ્યું હતું કે એનજેએસીના નિર્ણય દ્વારા કોલેજિયમ સિસ્ટમમાં ફેરફાર કરવાના સરકારના પ્રયાસને ન્યાયતંત્રે નકારી કાઢ્યો હોવાથી, પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાની કોલેજિયમ સભ્યોની જવાબદારી વધી જાય છે. તેમણે કહ્યું કે ન્યાયાધીશોએ ભય કે તરફેણ વિના બંધારણને જાળવી રાખવા માટે શપથ લીધા છે અને તેમણે તે શપથનું પાલન કરવું જોઈએ.

તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે ન્યાયતંત્રની સ્વતંત્રતા બંધારણની મૂળભૂત વિશેષતા છે અને તેની સાથે સમાધાન કરી શકાતું નથી. ન્યાયાધીશ ભૂયને કહ્યું કે ન્યાયાધીશો પણ માણસો છે અને તેમના પોતાના વૈચારિક વિચારો હોઈ શકે છે, પરંતુ તે વિચારો તેમના નિર્ણયોને પ્રભાવિત ન કરવા જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે જો કોઈ કેસમાં નિર્ણયને પૂર્વનિર્ધારિત નિષ્કર્ષ માનવામાં આવે, તો તે ન્યાયતંત્ર માટે અત્યંત દુર્ભાગ્યપૂર્ણ હશે.