રાજેશ યાજ્ઞિક

તે કોને અસર કરે છે?

સેલ્યુલાઇટ પરુષો અને સ્ત્રીઓ બંનેને અસર કરે છે. જોકે, સ્ત્રીઓમાં પુરુષો કરતાં સેલ્યુલાઇટનો દર ઘણો વધારે હોય છે. આ સ્થિતિ કેટલી સામાન્ય છે? સેલ્યુલાઇટ ખૂબ જ સામાન્ય છે. તરુણાવસ્થામાં થી પસાર થયેલી 80 ટકા થી 90 ટકા સ્ત્રીઓમાં સેલ્યુલાઇટ હોય છે. તેની સામે માત્ર 10 ટકા કરતાં પણ ઓછા પરુષોમાં એ હોય છે. 

આનુવંશિકતા, લિંગ, ઉંમર, તમારા શરીર પર ચરબીનું પ્રમાણ અને તમારી ત્વચાની જાડાઈ નક્કી કરે છે કે તમને કેટલું સેલ્યુલાઇટ છે અને તે કેટલું દૃશ્યમાન છે. જેમ જેમ તમારી ઉંમર વધે, તેમ તેમ તમારી ત્વચા સ્થિતિસ્થાપકતા ગુમાવે છે અને સેલ્યુલાઇટનો દેખાવ વધુ સ્પષ્ટ થવા લાગે છે. વજન વધવાથી સેલ્યુલાઇટનો દેખાવ વધુ સ્પષ્ટ થઈ શકે છે. સ્વાભાવિક છે કે સ્થૂળતા ધરાવતા લોકોમાં સેલ્યુલાઇટનું પ્રમાણ વધુ હોય છે, પરંતુ ખૂબ જ દુર્બળ લોકોમાં પણ સેલ્યુલાઇટ જોવા મળી શકે.

સેલ્યુલાઇટનાં કારણ...

સેલ્યુલાઇટનું કારણ શું છે એ વિશે બહુ જાણકારી હજી કોઈની પાસે નથી. તેમાં તંતુમય કનેક્ટિવ કોર્ડનો સમાવેશ થાય છે જે ત્વચાને અંતર્ગત સ્નાયુ સાથે જોડે છે, જેની વચ્ચે ચરબી રહે છે. જેમ જેમ ચરબીના કોષો એકઠા થાય છે તેમ તેમ તે ત્વચા સામે ઉપર ધકેલવા લાગે છે, જ્યારે લાંબા, કઠણ કોર્ડ નીચે ખેંચાય છે. આ અસમાન સપાટી અથવા ડિમ્પલિંગ બનાવે છે. હા, સેલ્યુલાઇટના વિકાસમાં હોર્મોનલ પરિબળો મોટી ભૂમિકા ભજવે છે, અને ત્વચાની રચના નક્કી કરતી આનુવંશિકતા, ત્વચાની રચના અને શરીરનો પ્રકાર નક્કી કરે છે. 

અન્ય પરિબળો, જેમ કે વજન અને સ્નાયુઓનો ટોન, કોઈને સેલ્યુલાઇટ છે કે નહીં તે અસર કરે છે, જોકે ખૂબ જ ફિટ લોકોમાં પણ તે હોઈ શકે છે. સ્ત્રીમાં શા માટે વધુ જોવા મળે છે, તેનું પણ કારણ છે. સ્ત્રીઓની ચરબી સામાન્ય રીતે જાંઘ, હિપ્સ અને નિતંબમાં વહેંચાયેલી હોય છે અને સેલ્યુલાઇટ થવા માટેના તે સામાન્ય વિસ્તારો છે. નિષ્ક્રિય જીવનશૈલી અને ગર્ભાવસ્થા પણ સેલ્યુલાઇટ થવાની શક્યતા વધારી શકે છે.

સેલ્યુલાઇટ શરીરને કેવી રીતે અસર કરે છે?

સેલ્યુલાઇટ તમારા એકંદર શારીરિક સ્વાસ્થ્યને અસર કરતું નથી, અને તે નુકસાન પણ કરતું નથી. જોકે, તેને કારણે શરીરનો જે દેખાવ ઊભો થાય છે તે ગમશે નહીં અને તેને છુપાવવાનો પ્રયત્ન થતો હોય છે. 

શું સેલ્યુલાઇટથી છુટકારો મેળવવો શક્ય છે?

શરીરના બધા પ્રકારના આકાર ધરાવતા લોકોમાં સેલ્યુલાઇટ હોય છે. તે કુદરતી છે, પરંતુ ચરબી તમારા કનેક્ટિવ ટીશ્યુ પર જે રીતે દબાણ કરે છે તેના કારણે તે ખરબચડા અથવા ડિમ્પલ લાગે છે. તેનાથી સંપૂર્ણપણે છુટકારો મેળવવો કમનસીબે હજી તો શક્ય બન્યો નથી, પરંતુ તેના દેખાવને સુધારવાના રસ્તાઓ છે..

સેલ્યુલાઇટનું પણ તેવું જ છે. કસરત, આહાર અને સારવારનું મિશ્રણ સેલ્યુલાઇટના દેખાવને ઘટાડી શકે છે. કોસ્મેટિક સર્જનો સેલ્યુલાઇટના દેખાવને અસ્થાયી રૂપે ઘટાડવા માટે વિવિધ સારવારોનો પણ ઉપયોગ કરે છે. આ ઘટાડો અસ્થાયી એટલે કે ટેમ્પરરી હોય છે તેની આપણે ખાસ નોંધ લેવી જોઈએ.

કસરત સેલ્યુલાઇટના દેખાવને સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે. નિયમિત કસરત તમારા સ્નાયુ સમૂહમાં વધારો કરે છે, જે સેલ્યુલાઇટને સપાટ કરે છે. તે તમારા શરીરના ચોક્કસ ભાગોમાં રક્ત પ્રવાહ પણ વધારે છે, જે ચરબી ઘટાડવાની પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવે છે. દોડવું, સાઇકલિંગ, પ્રતિકાર તાલીમ જેવી પ્રવૃત્તિઓ સેલ્યુલાઇટના દેખાવને સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે.

શું ધ્યાન રાખવું જોઈએ?

ખરાબ ખાવાની આદતો સેલ્યુલાઇટ થવાનું જોખમ વધારે છે. ઉચ્ચ કેલરીવાળો ખોરાક જેમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ, ચરબી, પ્રિઝર્વેટિવ્સ અને મીઠું વધુ હોય છે તે વધુ સેલ્યુલાઇટના વિકાસમાં ફાળો આપી શકે છે. તેથી ખોરાક પર ધ્યાન આપવું એવું જરૂરી છે. તે સિવાય મહત્ત્વની વાત એ કે આપણે જેવા છીએ, તેવા સુંદર છીએ. જે સમસ્યાઓ પ્રયત્ન કરવાથી પણ દૂર ન જ થતી હોય તેનો સ્વીકાર કરીને, લઘુતાગ્રંથી, શરમ કે અપરાધભાવ અનુભવ્યા વિના આનંદથી જીવવું જોઈએ.