નવી દિલ્હીઃ કેન્દ્ર સરકારે ટેલિગ્રામ (Telegram) પર હંગામી (અસ્થાયી) પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે. સરકારે આ નિર્ણય RE-NEET પરીક્ષાના કારણે લીધો છે. ટેલિગ્રામના અનેક ગ્રુપ પર નીટ (NEET) પરીક્ષાનું પેપર લીક કરવાના આક્ષેપો થતા રહ્યા છે. હવે ભારતમાં નીટની પરીક્ષા ફરીથી યોજાવા જઈ રહી છે, જેના માટે 21 જૂનની તારીખ નક્કી કરવામાં આવી છે.
એનટીએ (NTA) ની ભલામણોના આધારે સરકારે આ નિર્ણય લીધો છે. ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી એક્ટ (માહિતી ટેકનોલોજી અધિનિયમ), 2000 ની કલમ 69A હેઠળ આ આદેશ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. આ આદેશ અનુસાર ભારતમાં ટેલિગ્રામ પ્લેટફોર્મના એક્સેસ (વપરાશ) પર એક નક્કી કરેલા અને મર્યાદિત સમયગાળા માટે પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવશે. આ પ્રતિબંધ 22 જૂન 2026 ના રોજ સમાપ્ત થઈ જશે.
સાથે જ આ પ્લેટફોર્મને આદેશ આપવામાં આવ્યો છે કે ભારતમાં પહેલાથી જ પોસ્ટ કરવામાં આવેલા મેસેજ પરથી 'મેસેજ એડિટ' (સુધારો) કરવાની સુવિધા પણ બંધ કરી દેવામાં આવે. આ સમયગાળો 30 જૂન 2026ના રોજ સમાપ્ત થશે. આ પગલું પ્લેટફોર્મની એ ખાસ સિસ્ટમ (સ્ટ્રક્ચર) ને ધ્યાનમાં રાખીને ઉઠાવવામાં આવ્યું છે, જેના દ્વારા રાષ્ટ્રીય પરીક્ષાઓના સંદર્ભમાં પરીક્ષા પૂરી થયા પછી નકલી 'પેપર લીક' ના પુરાવા તૈયાર કરવાની અનેક ઘટનાઓ સામે આવી છે.
ટેલિગ્રામ પર જ કેમ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો?
પેપર લીક થવાના કિસ્સામાં અવારનવાર ટેલિગ્રામનું નામ સામે આવે છે. ઘણા લોકો ટેલિગ્રામનો ઉપયોગ આવી (ગેરકાયદેસર) વસ્તુઓ વેચવા માટે કરે છે. સાયબર ગુનેગારો (સ્કૅમર્સ) પણ આનો ભરપૂર ઉપયોગ કરે છે. ટેલિગ્રામમાં એવા ઘણા ફીચર્સ છે, જેનો ઉપયોગ કરીને ઠગ લોકો સરળતાથી બચી જાય છે.
છેતરપિંડી અને સ્કેમ કરનારાઓની પહેલી પસંદ કેમ છે ટેલિગ્રામ?
એકાઉન્ટ બનાવવું સરળ છે: ટેલિગ્રામ પર એકાઉન્ટ બનાવવું ખૂબ જ સરળ છે. સાથે જ ઘણા દેશોમાં ટેમ્પરરી (અસ્થાયી) અથવા વર્ચ્યુઅલ નંબરો પણ સરળતાથી મળી જાય છે, જેનાથી ટેલિગ્રામ એકાઉન્ટ બની જાય છે.
ટેલિગ્રામ પર મોટા ગ્રુપનો ફાયદો
ટેલિગ્રામ પર ખૂબ મોટા-મોટા ગ્રુપ બનાવી શકાય છે, જેમાં હજારો લોકોને સામેલ કરી શકાય છે. આવી સ્થિતિમાં એક જ જગ્યાએથી હજારો લોકો સુધી પહોંચી શકાય છે.
બોટ્સ અને ઓટોમેશનનો ફાયદો
ટેલિગ્રામ પર બોટ્સ અને ઓટોમેશન (સ્વચાલિત સિસ્ટમ) નો ફાયદો મળે છે. સ્કેમર્સ (છેતરપિંડી કરનારા) આનો ઉપયોગ ઓટોમેટિક મેસેજ મોકલવા અને રિપ્લાય આપવા વગેરેમાં કરે છે. સાથે જ, મોકલેલા મેસેજને ફરીથી એડિટ (સુધારો) પણ કરી શકાય છે.
