નવી દિલ્હીઃ મે મહિનામાં યોજાયેલી NEET પરીક્ષા દરમિયાન પેપર લીક થવાને કારણે દેશભરમાં NTA અને સરકારની ખૂબ બદનામી થઈ હતી. તેમાંથી પાઠ શીખીને આ વખતે કેન્દ્ર સરકાર અને નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) ખૂબ જ સાવચેતીપૂર્વક પગલાં ભરી રહી છે. આગામી 21 જૂન 2026 ના રોજ યોજાનારી NEET રી-એક્ઝામિનેશન માટે સુરક્ષાની એવી કડક વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે, જે ભારતના સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓના ઇતિહાસમાં પહેલાં ક્યારેય જોવા મળી નથી.

તાજા અહેવાલો મુજબ, પરીક્ષાના બરાબર 5 દિવસ પહેલાં જ સીલબંધ પ્રશ્નપત્રોને રાજ્યોની રાજધાનીઓ અને મહત્વના કેન્દ્રો સુધી પહોંચાડવાનું કામ યુદ્ધના ધોરણે શરૂ કરી દેવામાં આવ્યું છે. પરંતુ આ વખતે આ પેપરો કોઈ સામાન્ય કુરિયર, ખાનગી વેન્ડર કે સાધારણ ટપાલ સેવાના ભરોસે મોકલવામાં નથી આવી રહ્યા, જ્યાંથી હંમેશા પેપર લીક થવાનું સૌથી મોટું જોખમ રહેતું હતું. ચાલો તમને જણાવીએ કે આ વખતે તમારા પેપરની સુરક્ષામાં કોણ-કોણ તૈનાત છે અને રાજ્યોમાં પહોંચ્યા પછી તેને ક્યાં રાખવામાં આવી રહ્યા છે.

વાયુસેનાનું C-17 ગ્લોબમાસ્ટર અને Mi-17 હેલિકોપ્ટર મેદાનમાં

આ વખતે સુરક્ષાનું પહેલું અને સૌથી મજબૂત સ્તર આકાશમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. સંરક્ષણ મંત્રાલય (Defence Ministry) અને શિક્ષણ મંત્રાલય વચ્ચે મળેલી હાઈ-લેવલ બેઠક બાદ, પરીક્ષાની સામગ્રીના પરિવહન (Transportation) માટે પહેલીવાર ભારતીય વાયુસેના (IAF) ની મદદ લેવામાં આવી છે. વાયુસેનાના વિશાળકાય C-17 ગ્લોબમાસ્ટર વિમાનો અને Mi-17 હેલિકોપ્ટરો દ્વારા ગુપ્ત પ્રશ્નપત્રોના પેકેટને દેશના 18 અત્યંત મહત્વના અને મુખ્ય હબ (જેમ કે પટના, જયપુર વગેરે) સુધી સીધા એરલિફ્ટ કરવામાં આવી રહ્યા છે.

કેવી છે 'ચેન ઓફ કસ્ટડી' (સુરક્ષા ચક્ર)

વાયુસેનાને આ મિશનમાં સામેલ કરવાનો એકમાત્ર હેતુ એ છે કે, પ્રિન્ટિંગ પ્રેસમાંથી બહાર નીકળ્યા પછી રાજ્યોના મુખ્ય સેન્ટરો સુધી પહોંચવા વચ્ચે જેટલા પણ 'હેન્ડલિંગ પોઇન્ટ્સ' અથવા વચેટિયાઓ આવતા હતા, તેમને સંપૂર્ણપણે હટાવી દેવામાં આવે. રસ્તામાં કોઈ પણ બહારની વ્યક્તિ આ વીઆઈપી કાર્ગો (મહત્વની સામગ્રી) સુધી પહોંચી શકે તે તદ્દન અશક્ય છે.

'કમાન્ડો અને અર્ધલશ્કરી દળો' નો પહેરો

જેવા જ વાયુસેનાના વિમાનો આ સીલબંધ બોક્સ લઈને રાજ્યોની રાજધાની અથવા નક્કી કરેલા એરબેઝ પર લેન્ડ કરી રહ્યા છે, ત્યાંથી ગ્રાઉન્ડ સિક્યોરિટી (જમીની સુરક્ષા) ની જવાબદારી દેશના સૌથી ભરોસાપાત્ર સુરક્ષા દળો સંભાળી રહ્યા છે. અહીં મલ્ટી-લેયર (બહુસ્તરીય) સુરક્ષા ચક્ર તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. જેમાં એરપોર્ટ અને એરબેઝથી લઈને મુખ્ય સ્ટોરેજ ફેસિલિટી સુધી આ પેપરોને CRPF (કેન્દ્રીય રિઝર્વ પોલીસ બળ) અને CISF (કેન્દ્રીય ઔદ્યોગિક સુરક્ષા બળ) ના જવાનો પોતાની કસ્ટડીમાં લઈ રહ્યા છે.

આ પ્રશ્નપત્રોને કોઈ સામાન્ય સરકારી ઓફિસના રૂમમાં રાખવાને બદલે, અત્યાધુનિક મિલિટ્રી અથવા અર્ધલશ્કરી દળોની દેખરેખ હેઠળના સ્ટ્રોન્ગ-રૂમ અને અભેદ્ય તિજોરીઓમાં 24કલાકના કડક પહેરા વચ્ચે લોક કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ નવી સિક્યોરિટી સિસ્ટમ માત્ર પેપરને સેન્ટરો સુધી પહોંચાડવા પૂરતી સીમિત નથી. 21 જૂને જ્યારે વિદ્યાર્થીઓ પરીક્ષા હોલમાં બેસશે, ત્યારે પણ સુરક્ષાનું સ્તર કોઈ સૈન્ય છાવણી જેવું હશે.