નવી દિલ્હીઃ સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન (CBSE) ની નવી ઓન-સ્ક્રીન માર્કિંગ (OSM )સિસ્ટમને લઈને વિવાદ સતત વધી રહ્યો છે. આ દરમિયાન ઝારખંડના 17 વર્ષના સાર્થક સિદ્ધાંતે કેટલાક એવા દાવા કર્યા છે જે સાંભળીને દરેક વ્યક્તિ સ્તબ્ધ છે અને ભવિષ્યની ચિંતા વધુ વધી ગઈ છે. સાર્થકે આરોપ લગાવ્યો છે કે CBSE ની ટેન્ડર પ્રક્રિયામાં એક કંપનીને ઘણો મોટો ફાયદો પહોંચાડવામાં આવ્યો છે. તેણે પોતાના બ્લોગમાં કેટલાય ટેન્ડર ડોક્યુમેન્ટ્સ (દસ્તાવેજો) ની સરખામણી કરીને દાવો કર્યો છે કે હૈદરાબાદની 'કોએમ્પ્ટ એડ્યુટેક પ્રાઇવેટ લિમિટેડ' (Coempt Eduteck Pvt Ltd) ને કોન્ટ્રાક્ટ અપાવવા માટે નિયમોમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા હતા.

સાર્થકની તપાસ

સાર્થકે આગળ જણાવ્યું કે રિઝલ્ટ (પરિણામ) આવ્યા પછી, જ્યારે તેણે પોતાની ઉત્તરવહી (કોપી) જોઈ ત્યારે તેને મૂલ્યાંકનને લઈને શંકા ગઈ. આ પછી તેણે CBSE ના ટેન્ડર દસ્તાવેજો (ટૅન્ડર ડોક્યુમેન્ટ્સ) તપાસવાનું શરૂ કર્યું. દિવસોની મહેનત બાદ અને અલગ-અલગ દસ્તાવેજોની સરખામણી કર્યા પછી તેણે પોતાનો રિપોર્ટ બ્લોગ પર શેર કર્યો.

દરમિયાન સાર્થકે દાવો કર્યો છે કે ફેબ્રુઆરી 2025માં બહાર પાડવામાં આવેલા પહેલા ટેન્ડરમાં TCS અને Coempt Eduteck બંનેએ અરજી કરી હતી. પરંતુ પાછળથી તે ટેન્ડર પબ્લિક રેકોર્ડમાંથી હટાવી દેવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ નવા ટેન્ડરમાં કેટલાય નિયમો બદલવામાં આવ્યા હતા. સાર્થકે આગળ આરોપ લગાવતા કહ્યું કે બ્લેક લિસ્ટિંગ, ખરાબ પ્રદર્શન અને ટર્નઓવર જેવા નિયમોમાં એવી રીતે ફેરફાર કરવામાં આવ્યા જેથી Coempt Eduteck સરળતાથી ક્વોલિફાય થઈ શકે.

તેલંગાણા વિવાદનો પણ ઉલ્લેખ

પોતાના આ બ્લોગમાં સાર્થકે Coempt Eduteck ના જૂના રેકોર્ડનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે. તેણે જણાવ્યું કે આ કંપની પહેલા 'ગ્લોબરેના ટેક્નોલોજીસ' (Globarena Technologies) નામે ઓળખાતી હતી અને 2019ના તેલંગાણા ઇન્ટર મીડિએટ પરીક્ષા વિવાદમાં પણ તેનું નામ સામે આવ્યું હતું. તે સમયે લાખો વિદ્યાર્થીઓના માર્ક્સ અને રિઝલ્ટને લઈને ભારે વિવાદ થયો હતો. આ વિદ્યાર્થીનું કહેવું છે કે આટલા મોટા વિવાદમાં રહ્યા હોવા છતાં પણ કંપનીને CBSE ની OSM સિસ્ટમનું કામ મળવું એ કેટલાય સવાલો ઊભા કરે છે.

થ્રી ટેન્ડર રાઉન્ડ

સાર્થકની તપાસ મુજબ, CBSE ની ઓન-સ્ક્રીન માર્કિંગ (OSM) પ્રણાલી માટેની ટેન્ડર પ્રક્રિયા ત્રણ તબક્કામાં પૂર્ણ થઈ હતી. તેમનો દાવો છે કે ફેબ્રુઆરી 2025માં બહાર પાડવામાં આવેલું પહેલું ટેન્ડર સરકારી ઈ-માર્કેટપ્લેસ (GeM) ના રેકોર્ડમાં દર્શાવતું નથી. CBSE ના ટેન્ડર રેકોર્ડ્સ વ્યાપકપણે તપાસવા છતાં પણ તેમને આ અંગેની કોઈ સ્પષ્ટ વિગત મળી નથી. મે 2025માં બીજું ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું, જેમાં TCS અને Coempt Eduteck સહિત ચાર કંપનીઓએ બોલી (બીડ) લગાવી હતી. જો કે, તપાસ અનુસાર તમામ કંપનીઓ ટેકનિકલ મૂલ્યાંકનમાં અસફળ રહી હતી, જેના કારણે આ ટેન્ડર રદ કરવામાં આવ્યું હતું.

ત્યારબાદ ઓગસ્ટ 2025માં ત્રીજું ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યું, જેમાં Coempt Eduteck ને સફળ જાહેર કરવામાં આવી. સાર્થકનો આરોપ છે કે બીજા અને ત્રીજા ટેન્ડરની વચ્ચે કેટલાય મહત્વપૂર્ણ નિયમો અને શરતોમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા હતા. તેના જણાવ્યા અનુસાર, કંપનીઓને અયોગ્ય ઠેરવતા કેટલાક કડક નિયમો હટાવી દેવામાં આવ્યા, બ્લેકલિસ્ટિંગની શરતોમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો, અનુભવ અને ટેકનિકલ લાયકાત સાથે જોડાયેલા ધોરણોને સરળ બનાવવામાં આવ્યા અને અનિવાર્ય CMMI પ્રમાણપત્ર (સર્ટિફિકેશન) નું સ્તર પણ ઘટાડી દેવામાં આવ્યું.