નવી દિલ્હીઃ દિલ્હી-એનસીઆરમાં પ્રદૂષણને કાબુમાં લેવા માટે, CAQM એ ત્રણ મુખ્ય નિર્ણયો લીધા છે. "નો પીયુસી, નો ફ્યુઅલ"નો નિયમ 1 ઓક્ટોબર,2026થી અમલમાં આવશે.પરાળી બાળવા સામે કડક તકેદારી રાખવા તેમજ ખેડૂતો માટે મશીનરી અને મોનિટરિંગ સિસ્ટમની ઉપલબ્ધતા વધારવા માટે નિર્દેશો જારી કરવામાં આવ્યા છે.2027થી ઈલેક્ટ્રિક વાહનોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એનસીઆરમાં નવા સીએનજી અને ડીઝલ ઓટો-રિક્ષાના પરિચય પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવશે.
નો PUC-નો ફ્યુઅલ
આ નિર્ણયો વાહન માલિકોથી લઈને ખેડૂતો અને ઓટોમોટિવ ક્ષેત્ર સુધી દરેકને અસર કરશે.સરકારનો ઉદ્દેશ્ય પ્રદેશમાં વાયુ પ્રદૂષણ ઘટાડવાનો અને પર્યાવરણનું રક્ષણ કરવાનો છે. સૌ પ્રથમ CAQM એ સમગ્ર NCR માં "નો PUC, નો ફ્યુઅલ" નિયમ લાગુ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.આ પહેલ હેઠળ, માન્ય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ (PUC) પ્રમાણપત્ર વિનાના વાહનોને પેટ્રોલ અને ડીઝલ આપવામાં આવશે નહીં.પહેલાં આ નિયમ ફક્ત દિલ્હીમાં જ લાગુ હતો,જો કે હવે તે સમગ્ર રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્ર (NCR) માં લાગુ કરવામાં આવશે. પેટ્રોલ પંપ પર વાહનોનું ANPR કેમેરાનો ઉપયોગ કરીને સ્ક્રિનિંગ કરવામાં આવશે, વાહનના PUC પ્રમાણપત્રની સ્થિતિ તેની લાઇસન્સ પ્લેટ સ્કેન થતાંની સાથે જ તરત જ જાહેર કરવામાં આવશે.
ખેડૂતો પર રખાશે દેખરેખ
બીજો મોટો નિર્ણય પરાળી બાળવાના મુદ્દાને સંબોધે છે. CAQM એ 2026 સુધીમાં પરાળી બાળવાની ઘટનાઓને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવા માટે પંજાબ, હરિયાણા અને ઉત્તર પ્રદેશ માટે લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે.આ હાંસલ કરવા માટે, દરેક ગામના ખેતરોનું મેપિંગ કરવામાં આવશે અને દર 100 ખેડૂતોની દેખરેખ માટે એક નોડલ અધિકારી તૈનાત કરવામાં આવશે. હોટસ્પોટ તરીકે ઓળખાતા ગામોમાં, 50 ખેડૂતોના જૂથો પર દેખરેખ રાખવામાં આવશે. સ્ટબલ મેનેજમેન્ટના રીઅલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ માટે વેબ-આધારિત ડેશબોર્ડ વિકસાવવામાં આવશે.પોલીસ અને વહીવટીતંત્ર સાથે સંકલન કરીને દેખરેખ રાખવા માટે જિલ્લા અને બ્લોક સ્તરે 'સ્ટબલ પ્રોટેક્શન ફોર્સ' તૈનાત કરવામાં આવશે.
કાયદેસરની કાર્યવાહી થશે
રાત્રિ પેટ્રોલિંગ વધુ તીવ્ર બનાવવામાં આવશે અને સેટેલાઇટ સર્વેલન્સના આધારે સ્ટબલ સળગાવનારાઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. ઉલ્લંઘન કરનારાઓ પર 'રેડ એન્ટ્રી' અને પર્યાવરણીય દંડ લાદવા માટે પણ નિર્દેશો જારી કરવામાં આવ્યા છે.ખેડૂતોમાં જાગૃતિ લાવવા માટે મોટા પાયે IEC (માહિતી, શિક્ષણ અને સંદેશાવ્યવહાર) ઝુંબેશ શરૂ કરવામાં આવશે.જૂના અને ખામીયુક્ત CRM મશીનોની સમીક્ષા બાદ ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં નવા મશીનો ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. નાના અને સીમાંત ખેડૂતોને મફત CRM મશીનો પૂરા પાડવામાં આવશે અને કસ્ટમ હાયરિંગ સેન્ટરો પણ સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
પરિવહન ક્ષેત્રને સીધી અસર
CAQMનો ત્રીજો મોટો નિર્ણય પરિવહન ક્ષેત્રને લગતો છે. કમિશને NCRમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના પ્રમોશન અંગેની તેની નીતિને વધુ કડક બનાવી છે. આ નીતિ હેઠળ હવે ફક્ત ઇલેક્ટ્રિક થ્રી-વ્હીલર જ રજીસ્ટ્રેશન કરવામાં આવશે. 2027 થી દિલ્હીમાં નવા CNG અને ડીઝલ ઓટો-રિક્ષાના રજીસ્ટ્રેશન પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો પ્રસ્તાવ છે. આ નિર્દેશ અનુસાર 2027 થી દિલ્હીમાં - અને 2028 થી ઉચ્ચ ડીઝલ વાહન ઘનતાવાળા જિલ્લાઓમાં ફક્ત L5 શ્રેણીના ઇલેક્ટ્રિક થ્રી-વ્હીલર જ રજીસ્ટ્રેશન માટે પાત્ર રહેશે. આનાથી ઓટો-રિક્ષા અને માલ પરિવહન ક્ષેત્રોમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન આવવાની અપેક્ષા છે.
