મુંબઈ: કેન્દ્ર સરકારના ૧૦૦ દિવસના ટીબી-મુક્ત ભારત અભિયાનના પ્રથમ ૩૫ દિવસમાં મહારાષ્ટ્રમાં ૬,૧૧૧ નવા ટીબી (ટીબી) કેસ મળી આવ્યા છે, જ્યારે રાજ્યના ૧૧,૦૯૧ ગામોને એઆઈ-આધારિત મૂલ્યાંકન પ્રણાલી દ્વારા ઉચ્ચ જોખમી તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા છે, એમ સરકારે વિધાનસભામાં માહિતી આપી હતી.

એક લેખિત જવાબમાં જાહેર આરોગ્ય પ્રધાન પ્રકાશ અબિતકરે સ્વીકાર્યું કે નાગપુર (૪૮૨), યવતમાલ (૫૩૯), અમરાવતી (૫૦૪), નાશિક (૪૮૮) અને રાયગઢ (૪૮૮) ગામોને કેન્દ્રની એઆઈ-આધારિત પ્રણાલી દ્વારા "૧૦૦ દિવસના ટીબીમુક્ત ભારત અભિયાન" હેઠળ ઉચ્ચ જોખમ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા છે.
જોકે, તેમણે કહ્યું કે રાજ્યના અન્ય ભાગોની તુલનામાં વિદર્ભના કપાસ ઉગાડતા પટ્ટા અથવા આદિવાસી પ્રભુત્વ ધરાવતા પ્રદેશોમાં ટીબીનો વ્યાપ અસામાન્ય રીતે વધારે છે તે સાચું નથી.

"રાષ્ટ્રીય ક્ષય નાબૂદી કાર્યક્રમ હેઠળ, તમામ જિલ્લાઓમાં નિયમિતપણે જોખમ-આધારિત સ્ક્રીનીંગ, સક્રિય કેસ શોધ અને નિક્ષય પોર્ટલ પર નોંધણી કરવામાં આવે છે. કોઈ ચોક્કસ ભૌગોલિક વિસ્તારમાં ક્ષય રોગનો બોજ અસામાન્ય રીતે વધારે હોવાનું જાણવા મળ્યું નથી," મંત્રીએ કહ્યું.

જિલ્લાવાર વિગતો આપતાં તેમણે કહ્યું કે લાતુર જિલ્લામાં જાન્યુઆરી અને એપ્રિલ 2026 વચ્ચે 729 નવા ટીબી દર્દીઓ નોંધાયા છે અને હાલમાં 1,020 દર્દીઓ સારવાર હેઠળ છે. અહિલ્યાનગર જિલ્લામાં, 2025 દરમિયાન 4,493 નવા ટીબી કેસ અને 92 મૃત્યુ નોંધાયા હતા. જાન્યુઆરી અને મે 2026 વચ્ચે, બીજા 1,846 નવા ટીબી દર્દીઓ અને 10 મૃત્યુ નોંધાયા હતા, જવાબમાં જણાવાયું છે.
આબિતકરે એ દાવાઓને પણ નકારી કાઢ્યા હતા કે AI-સક્ષમ નિદાન સાધનો અથવા CB-NAAT મશીનોની અછતને કારણે નિદાન અને સારવારમાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે મહારાષ્ટ્રમાં હાલમાં 117 AI-આધારિત હેન્ડહેલ્ડ એક્સ-રે મશીનો, 171 CB-NAAT મશીનો અને 746 TrueNAAT મશીનો છે, જેનાથી રાજ્યમાં અદ્યતન ટીબી ડાયગ્નોસ્ટિક મશીનોની કુલ સંખ્યા 917 થઈ ગઈ છે. પીટીઆઈ એમઆર એનપી