પૈસા વસૂલવાનો આદેશ પણ આપ્યો હોવાથી રાજકીય વર્તુળોમાં અનેક તર્કવિતર્ક

(અમારા પ્રતિનિધિ તરફથી)
મુંબઈ: ભાજપના પ્રધાન પંકજા મુંડેના નેતૃત્વ હેઠળના પર્યાવરણ અને આબોહવા પરિવર્તન વિભાગે 14 તળાવ સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ્સની વહીવટી મંજૂરી રદ કરી હોવાથી સનસનાટી ફેલાઈ ગઈ છે. આ પ્રોજેક્ટ્સ અગાઉની સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન મંજૂર કરવામાં આવ્યા હતા. આ પ્રોજેક્ટ્સમાં એકનાથ શિંદે મુખ્ય પ્રધાન હતા ત્યારે મંજૂર કરાયેલા 11 પ્રોજેક્ટ્સનો સમાવેશ થાય છે અને તેમની પાસે સંબંધિત ખાતું પણ હતું. આ પ્રોજેક્ટ્સ માટે વિતરિત કરવામાં આવેલું ભંડોળ વ્યાજ સાથે વસૂલવાનો આદેશ પણ આપવામાં આવ્યો છે.

14માંથી 11 પ્રોજેક્ટ્સ એકનાથ શિંદેના મુખ્ય પ્રધાન તરીકેના કાર્યકાળ દરમિયાન મંજૂર કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે 3 પ્રોજેક્ટ્સ મહા વિકાસ આઘાડી સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન મંજૂર કરવામાં આવ્યા હતા જ્યારે આ ખાતું આદિત્ય ઠાકરે પાસે હતું. આ કારણે, રાજકીય વર્તુળોમાં એવી ચર્ચા છે કે ભાજપે તેના સાથી એકનાથ શિંદે દ્વારા લેવામાં આવેલા નિર્ણયને ઉલટાવીને સંદેશો આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આ ઉપરાંત વસૂલાતનો પણ આદેશ આપ્યો છે. 

પંકજા મુંડેના વિભાગ દ્વારા કયા પ્રોજેક્ટ્સ રદ કરવામાં આવ્યા હતા? આ પ્રોજેક્ટ્સ કેમ રદ કરવામાં આવ્યા હતા? 
ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેના કાર્યકાળ દરમિયાન મંજૂર કરાયેલા પરંતુ ભાજપ સરકાર દ્વારા રદ કરાયેલા 11 પ્રોજેક્ટ્સમાં લાતુરમાં મુક્તેશ્ર્વર, સમતાનગર અને ઔસા તળાવો, કર્જત (રાયગઢ)માં વડપ તળાવ, પરલી (બીડ)માં પરમપોક તળાવ, અલીબાગ (રાયગઢ)માં બેલોશી તળાવ અને ચાલીસગાંવ (જલગાંવ)માં કલામડુ, વિસાપુર, દેવલી અને બ્રહ્મશેવગે તળાવોનો સમાવેશ થાય છે. આ તળાવોના સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ્સનો અંદાજિત કુલ ખર્ચ રૂ. 244.15 કરોડ નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો. જેમાંથી રૂ. 73.31 કરોડ આ પ્રોજેક્ટ્સ માટે ફાળવવામાં આવ્યા હતા.

ભૂતપૂર્વ મુખ્ય પ્રધાન ઉદ્ધવ ઠાકરેના કાર્યકાળ દરમિયાન આદિત્ય ઠાકરે પર્યાવરણ અને આબોહવા પરિવર્તન વિભાગના પ્રધાન હતા. આદિત્ય ઠાકરેના કાર્યકાળ દરમિયાન મંજૂર કરાયેલા ત્રણ તળાવ સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ્સની વહીવટી મંજૂરી વર્તમાન સરકારે રદ કરી છે. પ્રોજેક્ટ્સનો કુલ ખર્ચ રૂ. 35.99 કરોડ નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો. આ તળાવોમાં લાંજા (રત્નાગિરી)માં ઓઝર તળાવ, મુંબઈમાં એનર્ગલ તળાવ અને ઇગતપુરી (નાસિક)માં ખંભાલે તળાવનો સમાવેશ થાય છે.

આ માટે 18 કરોડ રૂપિયાના ભંડોળનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું હતું. ‘કુલ 14 તળાવ સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ્સને અગાઉ આપવામાં આવેલી સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી રદ કરવામાં આવી રહી છે. નાણાકીય અનિયમિતતા ટાળવા માટે, રાજ્ય સરકાર દ્વારા આ પ્રોજેક્ટ્સ માટે વિતરિત કરાયેલા ભંડોળ વ્યાજ સાથે વસૂલવામાં આવે,’ એમ પંકજા મુંડેના નેતૃત્વ હેઠળના વિભાગ દ્વારા જારી કરાયેલા આદેશમાં જણાવાયું છે.

પ્રોજેક્ટ્સ રદ કરવાનું કારણ શું છે?
16 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ સ્ટીયરિંગ કમિટીની બેઠક મળી હતી. આ બેઠકમાં તળાવ સંરક્ષણ અંગે લેવામાં આવેલા નિર્ણયોની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. બેઠકમાં જાણવા મળ્યું હતું કે ‘રાજ્ય તળાવ સંરક્ષણ યોજના’ની માર્ગદર્શિકા મુજબ પાંચ તળાવ સંરક્ષણ દરખાસ્તો તૈયાર કરવામાં આવી ન હતી. ઉપરાંત, નવ અન્ય પ્રોજેક્ટ્સના કિસ્સામાં, એવું જાણવા મળ્યું હતું કે પ્રથમ અરજી સબમિટ થયાને બે વર્ષથી વધુ સમય વીતી ગયો હતો, પરંતુ સંબંધિત સુધારેલા પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ્સ સબમિટ કરવામાં આવ્યા ન હતા. આ ભૂલોને કારણે, ભાજપ સરકારે અગાઉની સરકાર દરમિયાન મંજૂર કરાયેલા 14 પ્રોજેક્ટ્સ રદ કર્યા છે. આ બાબતે પંકજા મુંડેનો સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ કોઈ જવાબ મળ્યો નહોતો.

આ પહેલાં એકનાથ શિંદેના કયા નિર્ણયો બદલવામાં આવ્યા હતા?
એકનાથ શિંદેએ મુખ્ય પ્રધાન તરીકેના કાર્યકાળ દરમિયાન લીધેલા ઘણા નિર્ણયો વર્તમાન મુખ્ય પ્રધાન દેવેન્દ્ર ફડણવીસની સરકારે બદલી નાખ્યા છે. એપ્રિલ 2025માં, ફડણવીસની સરકારે શિંદેના ‘એક રાજ્ય, એક ગણવેશ’ પરના નિર્ણયમાં ફેરફાર કર્યો. આ નિર્ણયમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો અને ગણવેશ નક્કી કરવાનો અધિકાર શાળા શિક્ષણ વિભાગને બદલે શાળા વ્યવસ્થાપન સમિતિઓને આપવામાં આવ્યો. જાન્યુઆરી 2025માં, જાહેર ભાગીદારી દ્વારા સરકારી શાળાઓમાં શાળા પોષણમાં ખાંડનો ખર્ચ વધારવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. ઉપરાંત, એકનાથ શિંદેના મુખ્ય પ્રધાન તરીકેના કાર્યકાળ દરમિયાન, સરકારી હોસ્પિટલો અને પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રોની મશીન આધારિત સફાઈ માટે 3,200 કરોડ રૂપિયાના પાંચ વર્ષનું ટેન્ડર બહાર પાડવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. ફડણવીસ સરકારે આ નિર્ણય સ્થગિત કર્યો. સરકારે આરોગ્ય કેન્દ્રો અને હોસ્પિટલોને સફાઈની જૂની પદ્ધતિ ચાલુ રાખવા નિર્દેશ આપ્યો.
-----------------------------------------------------