(અમારા પ્રતિનિધિ તરફથી)
મુંબઈ: રાજ્યમાં અપૂરતા વરસાદની પૃષ્ઠભૂમિમાં અને ડેમોમાં ઉપલબ્ધ પાણીના સંગ્રહને ધ્યાનમાં લેતા રાજ્યના જળ સંસાધન ખાતાના પ્રધાન રાધાકૃષ્ણ વિખે પાટીલે 31 ઓગસ્ટ, 2026 સુધી નાગરિકોને પીવાના પાણીનો પુરવઠો સુનિશ્ર્ચિત કરવાને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપવાની સૂચનાઓ આપી છે. તેમણે વિભાગના અધિકારીઓને ગેરકાયદે પાણી ઉલેચનારાઓ સામે તાત્કાલિક કડક કાર્યવાહી કરવા પણ સૂચના આપી હતી.

કૃષ્ણા અને ગોદાવરી ખોરે વિસ્તારો હેઠળના ડેમોમાં પાણીનો સંગ્રહ અને આગામી ચોમાસાની પરિસ્થિતિ અંગે સિંચાઈ ભવનમાં જળ સંસાધન પ્રધાન રાધાકૃષ્ણ વિખે પાટીલની હાજરીમાં એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં હાલની પરિસ્થિતિમાં રાજ્યના બંધોમાં કુલ ઉપયોગી પાણીનો જથ્થો 357.5 ટીએમસી (25 ટકા) છે, જે ગયા વર્ષ કરતાં ઓછો છે. તેની પાછળનું મુખ્ય કારણ એ છે કે આ વર્ષે ખૂબ જ ઓછા વરસાદને કારણે નવું પાણી ડેમમાં આવ્યું નથી. ખાસ કરીને પુણે ક્ષેત્રમાં ઉપયોગી પાણીનો જથ્થો ગયા વર્ષ કરતા ઓછો હોવાથી, વિખે-પાટીલે બેઠકમાં એવો નિર્દેશ આપ્યો હતો કે પરિસ્થિતિને ગંભીરતાથી સમજીને પાણીનો કરકસરથી ઉપયોગ કરવો.

આ બેઠકમાં, પ્રધાને પુણે અને પિંપરી ચિંચવડ મહાનગરોના લગભગ 85 લાખ નાગરિકોને 31 ઓગસ્ટ સુધી પીવાના પાણીની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ર્ચિત કરવા માટે જરૂરી પાણી અનામત રાખવાની સૂચનાઓને પ્રાથમિકતા આપી છે. જળ સંસાધન પ્રધાને બેઠકમાં એવું પણ સૂચન કર્યું હતું કે મરાઠવાડા અને કૃષ્ણા કોર્પોરેશન હેઠળના તમામ બંધો, જળાશયો અને મુખ્ય જળ સ્ત્રોતોમાં ઉપલબ્ધ પાણી સંગ્રહની તાત્કાલિક સમીક્ષા કરવી જોઈએ અને તેના પર નિર્ભર વસ્તીને ધ્યાનમાં રાખીને પીવાના પાણી માટે જરૂરી અનામત ક્વોટા નક્કી કરવો જોઈએ.

જળ સંસાધન વિભાગ, જિલ્લા કલેક્ટરો, મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનો, જિલ્લા પરિષદો અને પાણી પુરવઠા પ્રણાલી વચ્ચે અસરકારક સંકલન સાથે પાણી વ્યવસ્થાપન માટે તાત્કાલિક એક એક્શન પ્લાન તૈયાર કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.

નાશિક, અહિલ્યાનગર અને મરાઠવાડા વિભાગોમાં જળ સંસાધનોની સમીક્ષા કરતી વખતે, નાસિક વિભાગમાં 26 ટકા અને મરાઠવાડા વિભાગમાં 28 ટકા ઉપયોગી જળ સંસાધનો ઉપલબ્ધ છે અને બંને વિભાગોમાં પ્રોજેક્ટ્સમાં અપેક્ષિત વરસાદ નોંધવામાં આવ્યો નથી. ખાસ કરીને મરાઠવાડા અને અહિલ્યાનગર વિભાગોમાં, અધિકારીઓને પીવાના પાણીની જરૂરિયાતોને પ્રાથમિકતા આપીને ઉપલબ્ધ જળ સંસાધનોનું કાળજીપૂર્વક આયોજન કરવા માટે ગંભીર પગલાં લેવા કહેવામાં આવ્યું છે.

નાશિક, અહિલ્યાનગર, પુણે અને મરાઠવાડા વિભાગોના જળાશયોમાં ઉપલબ્ધ પાણીનો ઉપયોગ પાણીનો નવો પ્રવાહ શરૂ ન થાય ત્યાં સુધી અત્યંત સાવધાની સાથે કરવો જોઈએ. બેઠકમાં આગામી ચોમાસાની અનિશ્ર્ચિતતાની પૃષ્ઠભૂમિમાં દરેક જિલ્લા માટે અલગ-અલગ એક્શન પ્લાન તૈયાર કરતી વખતે પીવાના પાણી પુરવઠા, ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોમાં પાણીની અછતને દૂર કરવા અને પાણીના સ્ત્રોતોનું રક્ષણ કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનો પણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. 

અહિલ્યાનગર સહિત ગોદાવરી ખીણમાં વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સની સ્થિતિને ધ્યાનમાં લેતા, સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર, જળ સંસાધન વિભાગ અને પાણી પુરવઠા એજન્સીઓએ પાણીનું આયોજન કરવા માટે સંકલનમાં કામ કરવું જોઈએ અને ઉપલબ્ધ જળ સંસાધનોનો આવશ્યક જરૂરિયાતો માટે ઉપયોગ કરવા અંગે જાગૃતિ લાવવી જોઈએ, એમ વિખે પાટીલે આ બેઠકમાં અધિકારીઓને જણાવ્યું છે અને ઉપલબ્ધ પાણીનો ઉપયોગ પહેલા પીવા માટે કરવો જોઈએ અને ગેરકાયદે પાણી કાઢવાને રોકવા માટે ખાસ ઝુંબેશ અમલમાં મૂકવા માટે મહેસૂલ, પોલીસ અને જળ સંસાધન વિભાગનું સંયુક્ત ઓપરેશન શરૂ કરવું જોઈએ એમ જણાવ્યું હતું. વિખે પાટીલે ટીમો દ્વારા કડક કાર્યવાહી કરવાના સ્પષ્ટ આદેશો પણ બેઠકમાં આપ્યા છે.