કાશ્મીરઃ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં આતંકવાદી સંગઠનો અને સ્થાનિક મદદગારો સામે સુરક્ષાદળોએ ફરી એકવાર પોતાની કામગીરી વધુ કડક બનાવી છે. આતંકવાદીઓ સુધી માહિતી, હથિયારો, પૈસા અને અન્ય જરૂરી સામગ્રી પહોંચાડતા સ્થાનિક નેટવર્કને તોડવા માટે પોલીસ અને સુરક્ષાદળો દ્વારા નાકા ચેકિંગ અને દેખરેખ વધારવામાં આવી રહી છે. ખાસ કરીને સ્થાનિકો પર અને કેટલાક શંકાસ્પદો પર ખાસ નજર રાખવમાં આવી રહી છે. 

કાર્યવાહીનો હેતું આ છે

તાજેતરની સુરક્ષા કાર્યવાહીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ માત્ર જંગલ કે સરહદી વિસ્તારમાં છુપાયેલા આતંકવાદીઓને શોધવાનો નથી, પરંતુ તેમની પાછળ કામ કરતા લોકલ સપોર્ટ નેટવર્ક અને કથિત ઓવરગ્રાઉન્ડ વર્કર્સ (OGWs) સુધી પહોંચવાનો પણ છે. આવા નેટવર્ક દ્વારા આતંકવાદીઓને આશ્રય, હલનચલન માટે મદદ, વિસ્તારની માહિતી અને અન્ય લોજિસ્ટિક સપોર્ટ મળતો હોવાનો તપાસ એજન્સીઓનો દાવો છે.  સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે નાકા ચેકિંગ માત્ર વાહનોની સામાન્ય તપાસ નથી. સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં શંકાસ્પદ હલનચલન, વ્યક્તિઓ, વાહનો અને અન્ય પ્રવૃત્તિઓની તપાસ દ્વારા આતંકવાદી નેટવર્ક સુધી પહોંચવાના પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. આ માટે પોલીસ ઘણીવાર સિવિલ ડ્રેસમાં પણ તપાસ કરે છે. 

ચેકિંગ દરમિયાન મોટી કડી મળી

વર્ષ  2026માં શ્રીનગરના જકૂરા વિસ્તારમાં થયેલી એક નાકા ચેકિંગ દરમિયાન લશ્કર-એ-તૈયબા સાથે જોડાયેલા હોવાના આરોપસર એક OGWની ધરપકડ થયા બાદ તપાસ આગળ વધી હતી. NIA અનુસાર, તેની પાસેથી હેન્ડ ગ્રેનેડ અને જીવંત ગોળીઓ મળી હતી. ત્યારબાદ તપાસનો વિસ્તાર વધારવામાં આવ્યો અને સ્થાનિક સપોર્ટ નેટવર્ક અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી એકત્ર કરવામાં આવી.  સુરક્ષા એજન્સીઓનું ધ્યાન હવે એવા લોકો અને માળખા પર પણ છે જે આતંકવાદીઓ માટે સીધો હુમલો કર્યા વગર પાછળથી મદદરૂપ બનતા હોવાના આરોપોનો સામનો કરે છે. તપાસમાં સામે આવેલા દાવા મુજબ આવા સ્થાનિક સહયોગીઓનો ઉપયોગ સંદેશાવ્યવહાર, આતંકીઓની અવરજવર, છુપાવાની જગ્યા, વિસ્તારની રેકી અને અન્ય લોજિસ્ટિક મદદ માટે કરવામાં આવી શકે છે. 

સમગ્ર ચેઈનને તોડવાનો પ્રયાસ

સુરક્ષા એજન્સીઓ માત્ર આતંકવાદીઓની શોધ સુધી સીમિત રહેવાને બદલે સમગ્ર સપોર્ટ ચેઇનને ઓળખવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. આમાં નાણાકીય વ્યવહારો, સંચારના માધ્યમો અને હથિયારો તથા વિસ્ફોટકોની સપ્લાય ચેઇન અંગેની તપાસનો પણ સમાવેશ થાય છે.  જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સુરક્ષાદળોની સંયુક્ત કામગીરી સતત ચાલુ છે. તા. 16-17 સપ્ટેમ્બર 2026ની રાત્રે ઉધમપુરના મજાલ્ટા વિસ્તારમાં ભારતીય સેના, જમ્મુ-કાશ્મીર પોલીસ અને CRPF દ્વારા ગુપ્તચર માહિતીના આધારે કાઉન્ટર-ટેરર ઓપરેશન હાથ ધરાયું હતું. સત્તાવાર માહિતી મુજબ આ કાર્યવાહીમાં બે જૈશ-એ-મોહમ્મદ સાથે જોડાયેલા આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા હતા. મુશ્કેલ ભૂપ્રદેશ, ખરાબ હવામાન અને ઓછી દૃશ્યતા વચ્ચે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. ઓપરેશન બાદ પણ વિસ્તારમાં સર્ચ અને સર્વેલન્સ ચાલુ રાખવામાં આવ્યું હતું. 

સંવેદનશીલ વિસ્તારો આ છે

12 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ NIAએ જમ્મુ-કાશ્મીરના પાંચ જિલ્લાઓમાં કુલ 10 સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા હતા. આ કાર્યવાહી પાકિસ્તાન સ્થિત લશ્કર-એ-તૈયબાના હેન્ડલર્સ અને તેમના કથિત સ્થાનિક OGW નેટવર્ક સાથે જોડાયેલી તપાસનો ભાગ હતી. કુપવાડા, કુલગામ, બાંદીપોરા, બારામુલા અને સોપોર સહિતના વિસ્તારોમાં કરવામાં આવેલી કાર્યવાહીમાં તપાસ સાથે સંબંધિત દસ્તાવેજો અને અન્ય સામગ્રી જપ્ત કરવામાં આવી હતી. NIA તપાસમાં આતંકીઓના સ્થાનિક સંપર્કો, તેમની અવરજવર, છુપાવવાની વ્યવસ્થા, રેકી અને લોજિસ્ટિક સપોર્ટ ઉપરાંત નાણાકીય ટ્રેલ અને હથિયારોની સપ્લાય ચેઇન અંગે પણ તપાસ કરી રહી છે.  જમ્મુ-કાશ્મીરમાં CRPF લાંબા સમયથી કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવા અને આતંકવાદ વિરોધી કામગીરીમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. CRPFના સત્તાવાર વર્ણન મુજબ તેના J&K Zoneને કાયદો-વ્યવસ્થા, આતંકવાદ વિરોધી કામગીરી, રોડ ઓપનિંગ પાર્ટી (ROP) ડ્યૂટી, મહત્વપૂર્ણ સ્થાપનાઓની સુરક્ષા તેમજ અમરનાથ યાત્રા જેવી કામગીરીમાં જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. 

ગાઢ જંગલ ઘુસણખોરીનું માધ્યમ

જમ્મુ-કાશ્મીરનો ભૂપ્રદેશ પર્વતીય અને અનેક જગ્યાએ ગાઢ જંગલોથી ભરેલો છે. આવી પરિસ્થિતિમાં આતંકવાદીઓ અથવા તેમના સહયોગીઓ માટે છુપાવાની અને એક સ્થળેથી બીજા સ્થળે જવાની શક્યતાઓ તપાસ એજન્સીઓ માટે પડકારરૂપ બને છે. આ કારણે સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં નાકા ચેકિંગ, વાહનોની તપાસ, સ્થાનિક ઇનપુટ્સ, ગુપ્તચર માહિતી અને ટેક્નિકલ સર્વેલન્સને એકસાથે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે. તાજેતરની વિવિધ કાર્યવાહીઓમાં પણ સુરક્ષાદળોએ શંકાસ્પદ હલનચલનની માહિતી મળ્યા બાદ સર્ચ અને કોમ્બિંગ ઓપરેશન હાથ ધર્યા છે.  જમ્મુ-કાશ્મીરમાં આતંકવાદ સામેનું સુરક્ષા અભિયાન અનેક દાયકાઓથી ચાલી રહ્યું છે. ખાસ કરીને 1989-90ના સમયગાળા બાદ કાશ્મીર ઘાટીમાં આતંકવાદી હિંસા વધતા ભારતીય સેના, જમ્મુ-કાશ્મીર પોલીસ અને વિવિધ કેન્દ્રીય સુરક્ષા દળોની કામગીરીમાં વધારો થયો.

કામગીરીનો અભિગમ દેખાયો

સમય જતાં સુરક્ષા કામગીરીનો અભિગમ પણ બદલાયો છે. પહેલાં મુખ્ય ધ્યાન આતંકવાદીઓની હિલચાલ અને ઘૂસણખોરી રોકવા પર હતું, જ્યારે હવે આતંકવાદી સંગઠનોના ફાઇનાન્સિંગ, સ્થાનિક સપોર્ટ નેટવર્ક, સંચાર વ્યવસ્થા, હથિયારોની સપ્લાય અને લોજિસ્ટિક ચેઇનને ઓળખવા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવે છે. CRPFનું J&K Zone 22 સપ્ટેમ્બર 2009ના રોજ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હતું અને ત્યારથી જમ્મુ-કાશ્મીરમાં તેની કામગીરીનો વ્યાપ વધ્યો છે. સત્તાવાર માહિતી મુજબ આ ઝોનમાં અનેક સેક્ટર અને મોટી સંખ્યામાં ઓપરેશનલ બટાલિયનો તૈનાત છે.  હાલની કાર્યવાહી પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે સુરક્ષા એજન્સીઓ આતંકવાદ સામેની લડાઈને માત્ર સામસામેની અથડામણ સુધી સીમિત રાખવા માગતી નથી. આતંકવાદીઓને મદદ પૂરી પાડતા કથિત સ્થાનિક નેટવર્ક, નાણાકીય વ્યવહાર, સંચાર માધ્યમો અને સપ્લાય ચેઇનને શોધીને સમગ્ર માળખાને નિષ્ક્રિય કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.