નવી દિલ્હી: કેન્દ્ર સરકારે મંગળવારે જણાવ્યું હતું કે દેશમાં વરસાદની ઘટ ઘટીને 12 ટકા રહી ગઈ છે અને જુલાઈના પ્રથમ સપ્તાહમાં ચોમાસામાં સામાન્ય કરતાં વધુ વરસાદ નોંધાયો છે. સરકારે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અલ નીનોની સ્થિતિનો અર્થ હંમેશા સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ એવો નથી થતો.

વડાપ્રધાન કાર્યાલય (PMO) એ જણાવ્યું કે ખરીફ પાક માટે હવામાનની સ્થિતિ અને અર્થતંત્રના વિવિધ ક્ષેત્રો પર અલ નીનોની સંભવિત અસરોને ધ્યાનમાં રાખીને વડાપ્રધાનના અગ્ર સચિવ પી.કે. મિશ્રાની અધ્યક્ષતામાં એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમીક્ષા બેઠક યોજવામાં આવી હતી. બેઠકમાં તૈયારીઓની સમીક્ષા અને પરિસ્થિતિનું આકલન કરવામાં આવ્યું હતું.

બેઠકની શરૂઆતમાં ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના અધિકારીઓએ જૂનથી સાત જુલાઈ સુધીના વરસાદની સ્થિતિ રજૂ કરી હતી. આઈએમડીના મહાનિર્દેશકે દેશમાં ચોમાસાની પ્રગતિ અને અલ નીનોની સંભવિત અસરો વિશે માહિતી આપી હતી.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે ગુજરાત, મધ્ય પ્રદેશ, છત્તીસગઢ અને મહારાષ્ટ્રમાં ચોમાસાના આગમનમાં લગભગ 10 દિવસનો વિલંબ થયો હતો. પીએમઓ (PMO) એ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, "જોકે, સાત જુલાઈ સુધી થયેલા વરસાદ બાદ સમગ્ર દેશમાં વરસાદની અછત ઘટીને 12 ટકા રહી ગઈ છે. જુલાઈના પ્રથમ સપ્તાહમાં સામાન્ય કરતાં વધુ વરસાદ નોંધાયો છે. જુલાઈ અને ઓગસ્ટ દરમિયાન નબળાથી મધ્યમ સ્તરનો અલ નીનો રહેવાની સંભાવના છે."

ખરીફ પાક પર સરકારની નજર

કૃષિ મંત્રાલયે બેઠકમાં અલ નીનોની સંભવિત અસરો અને ખરીફ સીઝનની તૈયારીઓ અંગે માહિતી આપી હતી. સરકારે જણાવ્યું કે વરસાદ, જળાશયોમાં પાણીની સ્થિતિ, પાકની વાવણી, ખાતર-બિયારણની ઉપલબ્ધતા, બજાર ભાવ અને જીવાતોના પ્રકોપ પર સતત દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે. દેશના 262 સંવેદનશીલ જિલ્લાઓ માટે કૃષિ આપત્તિ વ્યવસ્થાપન યોજનાઓ (ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ પ્લાન્સ) ને અપડેટ કરવામાં આવી છે.

સાથે જ, ભારતીય કૃષિ અનુસંધાન પરિષદ (ICAR) એ કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્રો માટે અલ નીનોના જોખમોનો સામનો કરવા માટેની માર્ગદર્શિકા (દિશા-નિર્દેશો) બહાર પાડી છે. સરકારે જણાવ્યું કે ઓછા વરસાદ વાળા વર્ષોમાં પણ જળવાયુ અનુકૂળ (ક્લાઇમેટ રિઝિલિયન્ટ) બિયારણો અને નવી ટેકનોલોજીની મદદથી દેશમાં અન્ન ઉત્પાદનને જાળવી રાખવામાં સફળતા મળી છે.