મુંબઈ: મુંબઈમાં ખાદ્ય પદાર્થોની ગુણવત્તા અને સ્વચ્છતા સામે બેદરકારી દાખવનારા ફૂડ આઉટલેટ્સ સામે મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (એફડીએ)એ કડક કાર્યવાહી કરી છે. એફડીએએ મલાડ પશ્ચિમ અને કુર્લા પશ્ચિમના બે ખાદ્ય વ્યવસાયોના લાઈસન્સોને સસ્પેન્ડ કરી દીધા છે. તપાસ દરમિયાન બંને સ્થળોએ ગંભીર સ્વચ્છતાની ખામીઓ, ખાદ્ય સુરક્ષાના નિયમોનું ઉલ્લંઘન અને જરૂરી દસ્તાવેજોના અભાવ સહિતની અનેક ગેરરીતિઓ સામે આવી હતી. એફડીએની આ કાર્યવાહી બાદ બંને સંસ્થાઓને સસ્પેન્શનના સમયગાળા દરમિયાન ખાદ્ય પદાર્થોનું ઉત્પાદન, સંગ્રહ, વેચાણ અને વિતરણ સંપૂર્ણપણે બંધ રાખવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.

25 ઓગસ્ટે થયેલી તપાસ બાદ મલાડ પશ્ચિમ સ્થિત દિલ્હી સ્વીટ એન્ડ ભેળપુરી હાઉસનું ફૂડ લાઈસન્સ તાત્કાલિક અસરથી સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યું હતું. તપાસ દરમિયાન અધિકારીઓને વાસણ ધોવાના સ્થળ નજીક રેફ્રિજરેટરમાં કાચા સમોસા રાખેલા જોવા મળ્યા હતા. આ જગ્યા ખુલ્લી ગટર અને ગંદા પાણીના દુર્ગંધના સંપર્કમાં હતી. રસોડાની સ્થિતિ પણ અત્યંત ખરાબ હોવાનું સામે આવ્યું હતું. રસોડાની છતનું પ્લાસ્ટર તૂટી રહ્યું હતું અને ખાદ્ય પદાર્થો તૈયાર કરવામાં આવતા વિસ્તારમાં જ ખુલ્લા લાઈટ બલ્બ લગાવવામાં આવ્યા હતા.

તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે રસોઈ અને પીવાના પાણી માટે અયોગ્ય અને અસ્વચ્છ ઓવરહેડ ટાંકીમાંથી પાણીનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો. આ પાણીના ટેસ્ટિંગ અંગે કોઈ રિપોર્ટ પણ રજૂ કરવામાં આવ્યો નહોતો. આ સંસ્થા પાસે માત્ર તૈયાર ખાદ્ય પદાર્થો માટેનું લાઈસન્સ હોવા છતાં તપાસ દરમિયાન લસ્સી, મીઠાઈ, પનીર, ફ્રેન્કી અને ફરસાણનું ઉત્પાદન અને રિપેકિંગ થતું હોવાનું જણાયું હતું. એફડીએની ટીમે લેબલ વગરનું પનીર અને એક્સપાયરી ડેટ વગરની લસ્સી પણ જપ્ત કરી હતી.

મલાડના આ આઉટલેટમાં કુલ 36 ફૂડ હેન્ડલર્સ હતા, જેમાંથી 26 કર્મચારીઓ પાસે ફરજિયાત મેડિકલ સર્ટિફિકેટ નહોતું. કેટલાક કર્મચારીઓના નખ લાંબા હતા અને ખાદ્ય પદાર્થો સંભાળતી વખતે તેમના હાથ પરના દાઝવાના ઘા ખુલ્લા જોવા મળ્યા હતા. આ ઉપરાંત, સંસ્થા એનએબીએલ માન્યતા પ્રાપ્ત લેબોરેટરીના ફરજિયાત છ મહિનાના ફૂડ અને વોટર ટેસ્ટિંગ રિપોર્ટ પણ રજૂ કરી શકી નહોતી.

બીજી તરફ, એફડીએએ કુર્લા પશ્ચિમ સ્થિત ગુલઝાર મોહમ્મદી હોટેલ સામે પણ કડક કાર્યવાહી કરી છે. 27 ઓગસ્ટે કરવામાં આવેલી અચાનક તપાસ બાદ 31 ઓગસ્ટે હોટેલનું રજિસ્ટ્રેશન સર્ટિફિકેટ સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યું હતું. 

તપાસ દરમિયાન હોટેલના રસોડાની સ્થિતિ અત્યંત અસ્વચ્છ અને ભીડભરી હોવાનું સામે આવ્યું હતું. ફ્લોરિંગ તૂટેલું હતું, પ્લાસ્ટર ઉખડેલું હતું અને જીવાત નિયંત્રણની પૂરતી વ્યવસ્થા નહોતી. અધિકારીઓને ગંદી રસોઈની સપાટી, સુકાઈ ગયેલા અને સડેલા શાકભાજી તેમ જ ખુલ્લામાં રાખવામાં આવેલું તૈયાર ખાદ્ય પણ જોવા મળ્યું હતું. રસોડામાં વંદા પણ મળી આવ્યા હતા, જ્યારે ગટર ગંદી, ચીકણી અને જામેલી હોવાનું તપાસમાં સામે આવ્યું હતું.

એફડીએની તપાસમાં ગુલઝાર મોહમ્મદી હોટેલને 88માંથી માત્ર 24 માર્ક્સ મળ્યા હતા. એટલે કે હોટેલનો સ્કોર માત્ર 28 ટકા રહ્યો હતો. હોટેલ તરફથી પાણીના ટેસ્ટિંગ રિપોર્ટ, ફૂડ ટેસ્ટિંગ રેકોર્ડ, ખરીદીના બિલ, મંજૂર વેન્ડરોની વિગતો અને ફૂડ રિકોલ સંબંધિત રેકોર્ડ પણ રજૂ કરવામાં આવ્યા નહોતા. 

ફૂડ હેન્ડલર્સની મેડિકલ તપાસ અને રસીકરણના રેકોર્ડ પણ ઉપલબ્ધ નહોતા. કર્મચારીઓ એપ્રન, હેડગિયર અને ગ્લોવ્સ વગર ખાદ્ય પદાર્થો સાથે કામ કરતા જોવા મળ્યા હતા. આ ઉપરાંત, એફઓએસટીએસી  ટ્રેનિંગ અને ફૂડ સેફ્ટી ઓડિટના રેકોર્ડ પણ ઉપલબ્ધ ન હોવાનું સામે આવ્યું હતું.

મુંબઈના મલાડ અને કુર્લામાં એફડીએની આ કાર્યવાહીથી સ્પષ્ટ સંદેશ અપાયો છે કે ખાદ્ય પદાર્થોની ગુણવત્તા અને સ્વચ્છતાના નિયમો સાથે બેદરકારી હવે સહન કરવામાં નહીં આવે. બંને સંસ્થાઓને તેમના લાઈસન્સ અને રજિસ્ટ્રેશન સસ્પેન્ડ રહે ત્યાં સુધી ખાદ્ય પદાર્થોનું ઉત્પાદન, સંગ્રહ, વેચાણ અને વિતરણ બંધ રાખવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. 
હવે બંને સંસ્થાઓએ તપાસમાં સામે આવેલી તમામ ખામીઓ દૂર કરવી પડશે અને ખાદ્ય સુરક્ષાના નિયમોનું સંપૂર્ણ પાલન કરવું પડશે. ત્યારબાદ જ જરૂરી મંજૂરી મળ્યા પછી જ તેઓ ફરી કામગીરી શરૂ કરી શકશે.