નવી દિલ્હી: ભારતમાં વાહનોની સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે કેન્દ્ર સરકાર સતત નવા પગલાં લઈ રહી છે. આ જ દિશામાં કેન્દ્રીય પરિવહન પ્રધાન નીતિન ગડકરીએ ભારત ન્યુ કાર એસેસમેન્ટ પ્રોગ્રામ (Bharat NCAP) 2.0ને લઈને મોટી જાહેરાત કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે ભારત એનસીએપીનો આગામી તબક્કો ઓક્ટોબર 2027થી શરૂ કરાશે.

સોસાયટી ઓફ ઈન્ડિયન ઓટોમોબાઇલ મેન્યુફેક્ચરર્સ (SIAM)ના વાર્ષિક સંમેલનમાં નીતિન ગડકરીએ ભારત એનસીએપીના આગામી તબક્કા અંગે માહિતી આપી હતી. તેમણે કહ્યું કે ભારત એનસીએપી 2.0 માટેની તૈયારીઓ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે અને ટૂંક સમયમાં વાહન ઉત્પાદકોને પણ આ અંગે જરૂરી માહિતી આપવામાં આવશે. નવા તબક્કા હેઠળ વાહનોની સુરક્ષાનું સમગ્ર સ્તરે ફરીથી મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે. સરકારનો હેતુ વાહનોમાં સુરક્ષાના ધોરણોને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે.
 
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વાહનોની સુરક્ષા માટે અનેક નવી ટેક્નોલોજી વિકસિત થઈ છે. તેમાં અકસ્માત સમયે વાહનમાં બેઠેલા મુસાફરોની સુરક્ષા ઉપરાંત રાહદારીઓની સુરક્ષા અને અકસ્માતને ટાળવામાં મદદ કરતી ટેક્નોલોજીનો પણ સમાવેશ થાય છે. આમાંથી કેટલીક ટેક્નોલોજી વૈશ્વિક સ્તરે પહેલેથી જ ઉપયોગમાં છે, જ્યારે કેટલીક નવી ટેક્નોલોજી ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સ દ્વારા પણ વિકસાવવામાં આવી છે. ભારત એનસીએપી 2.0માં આવી નવી સુરક્ષા ટેક્નોલોજીને પણ સામેલ કરવામાં આવી શકે છે.

નીતિન ગડકરીએ ભારતમાં વધી રહેલા માર્ગ અકસ્માતો અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે દેશમાં દર વર્ષે મોટી સંખ્યામાં માર્ગ અકસ્માતો થાય છે અને તેમાં આશરે 1.80 લાખ લોકોના મોત થાય છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, અકસ્માતોમાં મોટી સંખ્યામાં 18થી 36 વર્ષની વયના લોકોનો સમાવેશ થાય છે. તેથી વાહનોની સુરક્ષા વધારવાની સાથે માર્ગ અકસ્માતમાં થતા મૃત્યુ ઘટાડવા પર પણ સરકારનું ધ્યાન છે.

નીતિન ગડકરીએ ભારત એનસીએપીની કિંમતને લઈને પણ મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય એનસીએપી ટેસ્ટની સરખામણીમાં ભારત એનસીએપી હેઠળ વાહનોનું ટેસ્ટિંગ કરાવવાનો ખર્ચ ઘણો ઓછો છે, જ્યાં એક તરફ એનસીએપીના ટેસ્ટમાં એક વાહન માટે આશરે 2.5 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થાય છે, ત્યાં ભારત એનસીએપી હેઠળ આ જ પ્રકારના ટેસ્ટ માટે આશરે 60 લાખ રૂપિયા સુધીનો ખર્ચ થાય છે.
 
ભારતમાં શરૂ કરવામાં આવેલા ભારત એનસીએપી કાર્યક્રમ હેઠળ અત્યાર સુધી 30થી વધુ વાહનોનું ટેસ્ટિંગ કરવામાં આવી ચૂક્યું છે. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ ગ્રાહકોને વાહનની સુરક્ષા અંગે વધુ સારી અને પારદર્શક માહિતી આપવાનો છે. 

ભારત એનસીએપી 2.0 શરૂ થયા બાદ વાહનોની સુરક્ષાનું મૂલ્યાંકન વધુ વ્યાપક બનાવવામાં આવે તેવી શક્યતા છે. નવી સુરક્ષા ટેક્નોલોજી અને બદલાતા વૈશ્વિક સુરક્ષા ધોરણોને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતીય વાહનોની સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.

ભારત એનસીએપી 2.0માં મુખ્યત્વે વાહનની સમગ્ર સુરક્ષા વ્યવસ્થાનું ફરીથી મૂલ્યાંકન, રાહદારીઓની સુરક્ષા, અકસ્માતથી બચવા માટેની ટેક્નોલોજી અને મુસાફરોની સુરક્ષા સાથે જોડાયેલી નવી ટેક્નોલોજી પર વધુ ધ્યાન આપવામાં આવશે. ઓક્ટોબર 2027થી શરૂ થનારા આ નવા તબક્કાથી ભારતીય ઓટોમોબાઇલ ઉદ્યોગમાં વાહન સુરક્ષાના ધોરણો વધુ કડક અને આધુનિક બનવાની અપેક્ષા છે.