મિડલ ઈસ્ટમાં સતત વધી રહેલા તણાવને પગલે હવે વિશ્વભરના સંરક્ષણ નિષ્ણાતોનું ધ્યાન વિવિધ દેશોની મિસાઇલ ટેકનોલોજી પર કેન્દ્રિત થયું છે. ખાસ કરીને ભારત, ચીન અને પાકિસ્તાન જેવા એશિયાના ત્રણ પરમાણુ સંપન્ન દેશો વચ્ચેની સૈન્ય સરખામણી હંમેશા ચર્ચાનો વિષય રહે છે. લાંબા અંતરની મિસાઇલ ક્ષમતા (Long Range Missile Capacity) માત્ર લશ્કરી તાકાત જ નહીં, પરંતુ ભૌગોલિક રાજકીય પ્રભુત્વ વધારવામાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. ચાલો જાણીએ કે આ રેસમાં કયો દેશ ક્યાં ઉભો છે.
મિસાઇલ ટેકનોલોજીની બાબતમાં હાલમાં ચીન એશિયામાં સૌથી આગળ છે. ચીન પાસે રહેલી 'DF-41' મિસાઇલ અત્યંત આધુનિક ઇન્ટરકોન્ટિનેન્ટલ બેલેસ્ટિક મિસાઇલ (ICBM) છે, જેની મારક ક્ષમતા અંદાજે 12000 થી 15000 કિલોમીટર હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ મિસાઇલની મદદથી ચીન એશિયા જ નહીં પરંતુ ઉત્તર અમેરિકા અને યુરોપના કોઈપણ ખૂણે હુમલો કરી શકે છે. તે એકસાથે અનેક વોરહેડ લઈ જવામાં સક્ષમ હોવાથી તેને અત્યંત જોખમી માનવામાં આવે છે.
ભારતે તેની મિસાઇલ ટેકનોલોજી મુખ્યત્વે વ્યૂહાત્મક પ્રતિરોધ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે વિકસાવી છે. ભારતની સૌથી શક્તિશાળી ઓપરેશનલ મિસાઇલ 'અગ્નિ-V' છે, જેની મારક ક્ષમતા 5000 કિલોમીટરથી વધુ છે. આ ક્ષમતા ભારતને લગભગ સમગ્ર એશિયા અને ચીનના આંતરિક વિસ્તારો સુધી પહોંચવાની તાકાત આપે છે. આ ઉપરાંત ભારત હવે 'અગ્નિ-VI' જેવી આગામી પેઢીની મિસાઇલો પર કામ કરી રહ્યું છે, જે ભારતની સંરક્ષણ ક્ષમતાને નવા આયામ પર લઈ જશે.
પાકિસ્તાનનો મિસાઇલ પ્રોગ્રામ મુખ્યત્વે ભારત સાથેની પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને સીમાઓના રક્ષણ પર કેન્દ્રિત છે. પાકિસ્તાન પાસે રહેલી સૌથી લાંબા અંતરની મિસાઇલ 'શાહીન-III' અંદાજે 2750 કિલોમીટર સુધીના લક્ષ્યો પર ત્રાટકી શકે છે. જોકે પાકિસ્તાને 'અબાબીલ' જેવી સિસ્ટમનું પણ પરીક્ષણ કર્યું છે, પરંતુ ચીન અને ભારતની સરખામણીમાં પાકિસ્તાન હજુ ઘણું પાછળ છે. મિસાઇલની રેન્જ માત્ર અંતર નહીં, પરંતુ દુશ્મન દેશો સામે દેશની આત્મરક્ષણની મજબૂતી પણ દર્શાવે છે.
