પુણે: પહેલા ધોરણમાં પ્રવેશ માટે પાત્ર બનવા માટે વિદ્યાર્થીઓએ 31 ડિસેમ્બર, 2026સુધીમાં છ વર્ષ પૂર્ણ કરવા આવશ્યક છે. આ નિયમ સરકારી, ગ્રાન્ટ મેળવતી અને ખાનગી શાળાઓને લાગુ પડશે. 
શાળા પ્રવેશ અંગેના એક મોટા નિર્ણયમાં, મહારાષ્ટ્ર શાળા શિક્ષણ વિભાગે પહેલા ધોરણમાં પ્રવેશ માટે પાત્રતાના નિયમોમાં સુધારો કર્યો છે. 2026-27ના શૈક્ષણિક વર્ષથી શરૂ કરીને, ફક્ત છ વર્ષ પૂર્ણ કરનારા બાળકો જ પ્રથમ ધોરણમાં પ્રવેશ માટે પાત્ર બનશે.

નવી માર્ગદર્શિકા અનુસાર, આગામી શૈક્ષણિક વર્ષમાં પહેલા ધોરણમાં પ્રવેશ મેળવવા માટે વિદ્યાર્થીઓ 31 ડિસેમ્બર, 2026ના રોજ અથવા તે પહેલાં છ વર્ષના થવા જોઈએ. સરકારે રાજ્યભરની તમામ શાળાઓને કોઈપણ છૂટછાટ વિના આ નિયમનું કડક પાલન કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.

નિયમ બધી શાળાઓને લાગુ પડે છે

સુધારેલા વયના માપદંડ મહારાષ્ટ્રભરની તમામ સરકારી, સહાયિત અને ખાનગી શાળાઓને લાગુ પડશે. શિક્ષણ વિભાગે શાળાઓને નવી પ્રવેશ નીતિના અમલ વિશે માહિતી આપતો પરિપત્ર જારી કર્યો છે.
અગાઉ, કેટલીક શાળાઓ શૈક્ષણિક વર્ષ શરૂ થાય તે પહેલાં છ વર્ષના થાય તો બાળકોને પહેલા ધોરણમાં પ્રવેશ આપવાની મંજૂરી આપતી હતી. જોકે, સુધારેલા નિયમ હેઠળ, 31 ડિસેમ્બરની કટ-ઓફ તારીખ હવે પ્રમાણભૂત સંદર્ભ બિંદુ રહેશે અને અપવાદોને મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં.

રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ સાથે જોડાયેલ નિર્ણય

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ પગલું રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020 હેઠળની ભલામણો સાથે સુસંગત છે, જે સૂચવે છે કે બાળકોએ પૂર્વ-પ્રાથમિક શિક્ષણ પછી છ વર્ષની ઉંમર પૂર્ણ કર્યા પછી જ ઔપચારિક શાળા શરૂ કરવી જોઈએ.
5+3+3+4 માળખું તરીકે ઓળખાતું નવું શિક્ષણ માળખું વય-યોગ્ય શિક્ષણ તબક્કાઓ પર ભાર મૂકે છે, ખાતરી કરે છે કે બાળકો ઔપચારિક શાળામાં પ્રવેશતા પહેલા માનસિક અને ભાવનાત્મક રીતે તૈયાર હોય.
દરમિયાન, શિક્ષણ અધિકાર અધિનિયમ 2009 હેઠળ પ્રવેશ માટે નોંધણી પ્રક્રિયા હાલમાં ચાલી રહી છે. અધિકારીઓ શાળાઓમાં ઉપલબ્ધ બેઠકોની સંખ્યા અને માતાપિતાની માગણીના આધારે પ્રવેશનું આયોજન કરી રહ્યા છે.

પ્રવેશ પ્રક્રિયા દરમિયાન માતાપિતાએ ઘણા દસ્તાવેજો સબમિટ કરવાની જરૂર પડશે, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:

બાળકનું જન્મ પ્રમાણપત્ર
માતાપિતાનો ઓળખ પુરાવો
સરનામાનો પુરાવો
આધાર કાર્ડ

અધિકારીઓએ એવી સ્પષ્ટતા કરી છે કે બાળકની ઉંમર ચકાસવા માટે જન્મ પ્રમાણપત્ર એકમાત્ર માન્ય પુરાવો હશે. શિક્ષણ નિષ્ણાતો કહે છે કે યોગ્ય ઉંમરે ઔપચારિક શિક્ષણ શરૂ કરવાથી જ્ઞાનાત્મક વિકાસ, ભાવનાત્મક તૈયારી અને એકંદર શિક્ષણ પરિણામોમાં સુધારો થાય છે, જ્યારે બાળકોને બાળપણમાં સંપૂર્ણ શિક્ષણનો અનુભવ કરવાની મંજૂરી મળે છે.