મુંબઇઃ મહારાષ્ટ્રમાં મુસાફરો અને માલસામાનની હેરફેરમાં અભૂતપૂર્વ પ્રગતિ થઈ રહી છે. તાજેતરમાં, મહારાષ્ટ્ર રેલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (મહારેલ) દ્વારા નવ મહત્વપૂર્ણ પરિયોજનાઓ શરૂ કરવામાં આવી છે. 484 કરોડ રૂપિયાનો આ પ્રોજેક્ટ છ અલગ-અલગ જિલ્લાઓમાં વિસ્તરેલો છે. રેલ મંત્રાલયના સહયોગથી નિર્માણ પામેલા આ નવા બ્રિજ અને અંડરપાસ મુસાફરીને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે. તેનાથી ટ્રાફિકના કારણે થતા ભારે વિલંબમાં (ટ્રાફિકજામ) પણ ઘટાડો થશે.

મહારેલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પરિયોજનાઓ દ્વારા કનેક્ટિવિટીમાં પરિવર્તન લાવવું

આ વ્યાપક વિકાસ પરિયોજના નાગપુર, સતારા, નાસિક, સાંગલી, અમરાવતી અને ચંદ્રપુરમાં ટ્રાફિકની ગીચતા (જામ)ની સમસ્યાનો સીધો ઉકેલ લાવી રહી છે. આ નવ માળખાંમાંથી સાત પરિયોજનાઓનું ભંડોળ (ફંડિંગ) રાજ્ય અને કેન્દ્રીય રેલ મંત્રાલય વચ્ચે 50:50 ની ભાગીદારી દ્વારા પૂરું પાડવામાં આવી રહ્યું છે.

આ શ્રેણીનો સૌથી મોટો પ્રોજેક્ટ નાગપુરમાં 1,320 મીટર લાંબો 'દીપ્તિ સિગ્નલ રોડ ઓવરબ્રિજ' (ROB) છે. રેલ્વે ક્રોસિંગ 73 પર બનેલો આ પુલ એવા મુખ્ય વિસ્તારોને જોડે છે જ્યાં પહેલા ભારે ટ્રાફિક જામ થતો હતો. જૂના લેવલ ક્રોસિંગને બદલે નવા ઓવરહેડ માર્ગો બનાવીને મહારેલ અકસ્માતોનું જોખમ ઘટાડી રહી છે. આનાથી રોડ ટ્રાફિકને કોઈ અડચણ પહોંચાડ્યા વિના ટ્રેનોનું સંચાલન પણ સરળતાથી ચાલતું રહેશે.

મહારેલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પરિયોજનાઓ દ્વારા બહેતર પરિવહન

આ નેટવર્ક અપગ્રેડનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રોજિંદી મુસાફરીને અત્યંત સરળ અને સુગમ બનાવવાનો છે. પહેલાં, વાહનચાલકોએ રેલ્વે ગેટ પર કલાકો સુધી રાહ જોવી પડતી હતી. આ નવા ઓવરપાસ વાહનોને સક્રિય રેલવે ટ્રેકને સંપૂર્ણપણે બાયપાસ કરવાની સુવિધા પૂરી પાડે છે.

વાહનો કલાકો સુધી ચાલુ હાલતમાં ઊભા રહેવાના (આઇડલિંગ) કિસ્સા ઘટવાથી કુદરતી રીતે જ સ્થાનિક કાર્બન ઉત્સર્જન અને ઇંધણનો બગાડ ઓછો થશે. આ સિવાય, નવી સબવે લાઈનો રાહદારીઓ અને સાયકલ સવારો માટે સુરક્ષિત લેન ઉપલબ્ધ કરાવે છે. ધીમી ગતિના સ્થાનિક ટ્રાફિકને ઝડપી ગતિવાળી ટ્રેનોથી અલગ કરીને મહારેલે એક કાર્યક્ષમ વ્યવસ્થા ઊભી કરી છે, જ્યાં માલસામાનની હેરફેર અને રોજિંદા મુસાફરો એકબીજાને અડચણ પહોંચાડ્યા વિના મુસાફરી કરી શકે છે.

મહારેલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પરિયોજનાઓથી રિયલ એસ્ટેટમાં તેજી 

પરિવહન વ્યવસ્થામાં મોટા સુધારા થતાં જ સ્થાનિક પ્રોપર્ટી માર્કેટમાં તુરંત જ બદલાવ જોવા મળે છે. આ મોટા પ્રોજેક્ટના લોન્ચિંગથી ઘરોની માંગમાં અત્યારથી જ તેજી આવી રહી છે. દીપ્તિ સિગ્નલ બ્રિજ નજીકના વિસ્તારો, જેમ કે કળમણા, પારડી અને વર્ધમાન નગર, ખરીદદારોને ઝડપથી આકર્ષિત કરી રહ્યા છે. પોસાય તેવા (કિફાયતી) આવાસની શોધ કરી રહેલા પરિવારો હવે નાગપુરમાં આ નવા જોડાયેલા માર્ગોની આસપાસ ફ્લેટ શોધી રહ્યા છે.

નાસિક અને અમરાવતીમાં પણ આવો જ ટ્રેન્ડ જોવા મળી રહ્યો છે. બહેતર રસ્તાઓને કારણે ઉપનગરો રોજિંદા જીવન માટે ક્યાંય વધુ આકર્ષક બન્યા છે. આ જ કારણે, ડેવલપર્સ નવા એપાર્ટમેન્ટ પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કરવામાં ઝડપથી લાગી ગયા છે. આ બદલાવને લીધે નાસિકમાં આધુનિક ઘરો અને ફ્લેટોની માંગમાં ભારે વધારો થયો છે. પોતાની પસંદગી મુજબ ઘર બનાવવા ઈચ્છતા ખરીદદારો માટે, આ નવા ટ્રાન્ઝિટ ઝોન નજીક આવેલા રહેણાંક પ્લોટ્સ પણ લાંબા ગાળાના રોકાણ માટે ખૂબ જ મૂલ્યવાન સાબિત થયા છે.

આ નવી પરિવહન (transit) લિંક્સ દર્શાવે છે કે લક્ષિત (targeted) માળખાકીય સુવિધાઓ (ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર) કોઈ વિસ્તારને કેવી રીતે સંપૂર્ણપણે નવું સ્વરૂપ આપી શકે છે. જૂની અડચણોને દૂર કરીને, રાજ્યે દૈનિક આવાગમનને સરળ બનાવી દીધું છે અને સાથે જ ભવિષ્યના ઉપનગરો માટે જમીન પણ ઉપલબ્ધ કરાવી દીધી છે. આનાથી થનારા આર્થિક ફાયદા સ્થાનિક વ્યવસાયો અને પરિવારોને વર્ષો સુધી લાભ પહોંચાડતા રહેશે. પરિવહન પ્રત્યે મહારાષ્ટ્રનો આ નવો અભિગમ સંતુલિત પ્રાદેશિક વિકાસનું એક સશક્ત અને વ્યવહારુ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.