સરકારે દેશમાં ઈંધણના વેચાણ અને વિતરણને લઈને એક ખૂબ જ મહત્વનો નિર્ણય લીધો છે. સરકાર તરફથી બહાર પાડવામાં આવેલા નવા જાહેરનામા (નોટિફિકેશન) મુજબ, હવે રિટેલ આઉટલેટ પરથી મોટર સ્પિરિટ (પેટ્રોલ) અને હાઈ-સ્પીડ ડીઝલ (HSD)ના વેચાણ પર નવા પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા છે. આ નવા નિયમો હેઠળ, કોઈ પણ વાહન અથવા ગ્રાહક એક દિવસમાં પેટ્રોલ પંપ પરથી 200 લીટરથી વધુ હાઈ-સ્પીડ ડીઝલ ખરીદી શકશે નહીં. આ સાથે જ કોમર્શિયલ (વ્યાપારી) અને સંસ્થાકીય ગ્રાહકો માટે સીધા રિટેલ પેટ્રોલ પંપ પરથી ઈંધણ ખરીદવા પર રોક લગાવી દેવામાં આવી છે. આ આખી વ્યવસ્થા શરૂઆતના તબક્કે આગામી 90 દિવસ સુધી લાગુ રહેશે.

કોમર્શિયલ ગ્રાહકો માટે બદલાયા નિયમો

નવી માર્ગદર્શિકા (ગાઈડલાઈન્સ) મુજબ, કોમર્શિયલ ગ્રાહકોને હવે સામાન્ય રિટેલ પેટ્રોલ પંપ પરથી ઈંધણ ખરીદવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. સરકારે સ્પષ્ટ નિર્દેશ આપ્યો છે કે આ કોમર્શિયલ ગ્રાહકોએ પોતાની જરૂરિયાતનું પેટ્રોલ કે હાઈ-સ્પીડ ડીઝલ હવે પોતાના જ કન્ઝ્યુમર પંપ પરથી લેવાનું રહેશે.

એક દિવસમાં મળશે માત્ર 200 લીટરની લિમિટ

જાહેરનામામાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે પેટ્રોલ પંપ ડીલરોને કડક સૂચના આપવામાં આવી છે કે તેઓ કોઈ પણ ગ્રાહક કે વાહનને એક દિવસમાં 200 લીટરથી વધુ હાઈ-સ્પીડ ડીઝલ વેચશે નહીં. સામાન્ય કારની ફ્યુઅલ ટેન્ક (ટાંકી)ની ક્ષમતા 200 લીટર કરતાં ઘણી ઓછી હોય છે, તેથી સામાન્ય કાર માલિકોના રોજિંદા જીવન પર આની કોઈ ખાસ અસર નહીં થાય. આની મુખ્ય અસર ભારે ટ્રકો અથવા જનરેટર માટે મોટા ડ્રમમાં ડીઝલ લઈ જતા લોકો પર પડશે. આ સાથે જ, ખરીદવામાં આવેલા આ હાઈ-સ્પીડ ડીઝલને કોઈ પણ સંજોગોમાં ફરીથી વેચવા (રીસેલ કરવા) પર પણ સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લગાવી દેવામાં આવ્યો છે.

શું હોય છે હાઇ-સ્પીડ ડીઝલ?

બજારમાં સામાન્ય રીતે આપણે જે ડીઝલનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, તેને જ ટેકનિકલ ભાષામાં 'હાઇ-સ્પીડ ડીઝલ' કહેવામાં આવે છે. આ પેટ્રોલિયમમાંથી તૈયાર કરવામાં આવતું એક ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળું સ્ટાન્ડર્ડ બળતણ (ફ્યુઅલ) છે. હાઇ-સ્પીડ ડીઝલ (HSD) મુખ્યત્વે 750 RPM કરતાં વધુ સ્પીડ ધરાવતા ઓટોમોબાઈલ એન્જિનો (જેવા કે કાર, બસ, ટ્રક) માટે હોય છે. તેનો સૌથી વધુ ઉપયોગ રોજબરોજની કાર, કોમર્શિયલ ટ્રક, બાંધકામના સાધનો અને પાવર જનરેટરને સારી રીતે ચલાવવા માટે થાય છે. આ સિવાય ખેતીવાડીમાં કામ આવતા મશીનો, ઓફ-રોડ કન્સ્ટ્રક્શન સાઇટ્સ, ગેસ ટર્બાઇન અને પેટ્રોલિયમ ડ્રિલિંગ સાથે જોડાયેલા ભારે સાધનોમાં પણ તેનો મુખ્ય બળતણ તરીકે ઉપયોગ થાય છે.

90 દિવસ સુધી લાગુ રહેશે આ નવી વ્યવસ્થા

બળતણ (ઇંધણ)ના વેચાણ સાથે જોડાયેલી આ નવી વ્યવસ્થા હાલમાં શરૂઆતી તબક્કે 90 દિવસના સમયગાળા માટે નક્કી કરવામાં આવી છે. આનો અર્થ એ છે કે આગામી ત્રણ મહિના સુધી પેટ્રોલ પંપ પર બળતણનું વેચાણ આ જ કડક નિયમો હેઠળ થશે. જોકે, સરકારી જાહેરનામામાં એ પણ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે જો સરકાર ઈચ્છે તો, નવો આદેશ જાહેર કરીને આ 90 દિવસની સમયસીમા પૂરી થાય તે પહેલાં પણ આ નિયંત્રણો પાછા ખેંચી શકે છે.