પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા યુદ્ધના સંકટ વચ્ચે ભારત પોતાની ઉર્જા સુરક્ષા અને નાગરિકોના રક્ષણ માટે અત્યંત સતર્ક જોવા મળી રહ્યું છે. ઈરાન દ્વારા સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ બંધ કરવા છતાં, નવી દિલ્હી અને તેહરાન વચ્ચે થયેલી સફળ વાતચીતને કારણે ભારતીય જહાજો માટે રસ્તો સાફ થઈ ગયો છે. આ ગંભીર વૈશ્વિક પરિસ્થિતિમાં ભારતના ઈરાન સાથેના મજબૂત સંબંધો હવે ફળદાયી સાબિત થઈ રહ્યા છે, જેના પરિણામે દરિયાઈ માર્ગે ફસાયેલા ભારતીય ક્રૂ મેમ્બર્સ અને કિંમતી કાર્ગોને સુરક્ષિત રીતે પરત લાવવામાં મોટી સફળતા મળી છે.
તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા બે મહત્વપૂર્ણ જહાજો- ‘નંદા દેવી’ અને તેલ ટેન્કર ‘જગ લાડકી’ સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ પસાર કરીને ભારત તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. આ પહેલા ‘શિવાલિક’ નામનું જહાજ સોમવારે સફળતાપૂર્વક ભારત પહોંચી ચૂક્યું છે. શિપિંગ મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારી રાજેશ કુમાર સિન્હાના જણાવ્યા અનુસાર, સંયુક્ત આરબ અમીરાતથી રવાના થયેલું ‘જગ લાડકી’ જહાજ હવે સુરક્ષિત ઝોનમાં છે. આ ઓપરેશન ભારત માટે વ્યૂહાત્મક રીતે ખૂબ જ મહત્વનું છે કારણ કે આ વિસ્તાર હાલમાં યુદ્ધ ક્ષેત્રમાં ફેરવાઈ ગયો છે.
ભારતીય ટેન્કર ‘જગ લાડકી’ અંદાજે 81,000 ટન મુરબન ક્રૂડ ઓઈલ લઈને આવી રહ્યું છે. આ જહાજ આવતીકાલ સુધીમાં ગુજરાતના મુંદ્રા પોર્ટ પર પહોંચે તેવી શક્યતા છે. જહાજ પર સવાર તમામ ભારતીય નાવિકો સુરક્ષિત હોવાની પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે. ભારત પોતાની ઉર્જા જરૂરિયાતો માટે આ દરિયાઈ માર્ગ પર ખૂબ જ નિર્ભર છે, તેથી વિદેશ મંત્રાલય અને શિપિંગ મંત્રાલય પળપળની સ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે જેથી તેલ અને ગેસના પુરવઠામાં કોઈ અવરોધ ન આવે.
સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ એ વિશ્વનો સૌથી વ્યસ્ત અને સંવેદનશીલ દરિયાઈ માર્ગ છે, જ્યાંથી દુનિયાના કુલ તેલ અને એલએનજી (LNG) વેપારનો લગભગ 20 ટકા હિસ્સો પસાર થાય છે. ઈરાન અને ઈઝરાયેલ-અમેરિકા વચ્ચેના સંઘર્ષને કારણે આ માર્ગ બંધ થતા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઈંધણના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, ભારતે જે રીતે પોતાના 20 થી વધુ વેપારી જહાજોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવાની યોજના બનાવી છે, તે ભારતની વધતી જતી આંતરરાષ્ટ્રીય વગ અને ઉર્જા સુરક્ષા પ્રત્યેની ગંભીરતા દર્શાવે છે.
