કૉલકાતાઃ પશ્ચિમ બંગાળના મેદનીપુર જિલ્લામાં જુનપુટ ગામે DRDOએ એક નવું પરીક્ષણ સુવિધા કેન્દ્રને મંજૂરી આપી દીધી છે. આ મંજૂરી મળતા હવે આગામી દિવસોમાં આ ગામે પરીક્ષણ કેન્દ્રને લઈને તૈયારીઓ શરૂ થઈ જશે. આ સુવિધા વિશેષરૂપે ઓડિશાના ચાંદીપુર સ્થિત ઈન્ટિગ્રેટેડ ટેસ્ટ રેન્જ પર વધી રહેલા દબાણને ઓછું કરવા માટે બનાવવામાં આવી છે. આ માટે પ્રાથમિક સર્વે બાદ મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. હવે કૉલકાતાથી દૂર મેદનીપુર જિલ્લામાં પણ એક પરીક્ષણ કેન્દ્ર શરૂ થતા આ ઓડિશા પરનું ટેસ્ટિંગનું દબાણ ઘટી જશે. 

મિસાઈલનું પરીક્ષણ કરાશે
જુનપુટ ચાંદીપુરથી આશરે 70 કિમી દૂર બંગાળની ખાડીના વિસ્તારમાં છે. આ એક ખાડીનો કિનારો હોવાનું માનવામાં આવે છે. જ્યાં 8.73 એકર જમીન પર કેન્દ્રનો વિકાસ કરવામાં આવશે. આ વિસ્તાર સમુદ્ર કિનારાથી પણ ખૂબ નજીક છે. જેથી પરીક્ષણ માટે  આ જગ્યા યોગ્ય છે. લાંબા સમય સુધી અટકેલી આ યોજના હવે રાજ્ય સરકાર અને DRDO તરફથી આગળ વધી રહી છે. ચાંદીપુર સ્થિત 'ઇન્ટિગ્રેટેડ ટેસ્ટ રેન્જ' ભારતની મિસાઇલ પરીક્ષણ પ્રવૃત્તિઓ માટેનું એક મુખ્ય કેન્દ્ર રહ્યું છે.

અહીં લાંબા સમયથી વિવિધ પ્રકારની મિસાઇલો અને શસ્ત્ર પ્રણાલીઓનું પરીક્ષણ કરવામાં આવે છે. પરીક્ષણોની સતત વધતી જતી સંખ્યાને કારણે કાર્યભાર ખૂબ વધી ગયો હતો, જેના પરિણામે નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં પરીક્ષણો પૂર્ણ કરવામાં વિલંબ થતો હતો. આ નવી સુવિધા આ ચોક્કસ સમસ્યાનું નિરાકરણ લાવશે. જુનપુટ ખાતે ટૂંકા અંતરની મિસાઇલો અને રડાર સિસ્ટમ્સનું પરીક્ષણ કરવામાં આવશે, જ્યારે ચાંદીપુર લાંબા અંતરની અને વ્યૂહાત્મક મિસાઇલો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. આનાથી બંને સ્થળો વચ્ચે કાર્યનું વિભાજન સ્પષ્ટ થશે અને એકંદરે પરીક્ષણ ક્ષમતામાં વધારો થશે.

વધારાનું પરીક્ષણ કેન્દ્ર
આ પ્રોજેક્ટ અંગે ઘણા વર્ષોથી ચર્ચા ચાલી રહી હતી. DRDOએ ચાંદીપુરના પૂરક તરીકે વધારાના કાર્યકારી સ્થળ (ઓપરેશનલ સાઇટ) તરીકે જુનપુટની પસંદગી કરી હતી. જમીન સંપાદન અને પર્યાવરણીય મંજૂરીઓ જેવી પ્રક્રિયાઓ પહેલેથી જ પૂર્ણ થઈ ગઈ હતી, તેમજ રસ્તાઓ અને 'હાર્ડ-સ્ટેન્ડિંગ' વિસ્તારોનું નિર્માણ કાર્ય પણ પૂરું થઈ ગયું હતું. જોકે, રાજ્ય સ્તરે અમુક વહીવટી અવરોધો અને સ્થાનિક  ચિંતાઓને કારણે કામ અટકી પડ્યું હતું.

પરીક્ષણ કામગીરી દરમિયાન દરિયાઈ અવરજવર પરના નિયંત્રણો અંગે માછીમારો અને દરિયાકાંઠાના સમુદાયોએ આશંકાઓ વ્યક્ત કરી હતી. વર્તમાન રાજ્ય સરકારે હવે આ અવરોધો દૂર કરીને પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી દીધી છે. મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે અગાઉની સરકાર તરફથી કોઈ પ્રતિસાદ મળ્યો ન હતો, પરંતુ હવે આ પ્રોજેક્ટનો માર્ગ મોકળો થયો છે. જુનપુટનું ભૌગોલિક સ્થાન અત્યંત અનુકૂળ છે; તે કોલકાતાથી લગભગ 177 કિલોમીટર અને દીઘાથી 40 કિલોમીટરના અંતરે આવેલું છે. બંગાળની ખાડીને અડીને આવેલું તેનું સ્થાન મિસાઇલ પરીક્ષણ માટે એક સુરક્ષિત દરિયાઈ કોરિડોર પૂરો પાડે છે. 

સુરક્ષા અને પર્યાવરણને પ્રાથમિકતા
પરીક્ષણ દરમિયાન, સ્થાનિક રહેવાસીઓને કામચલાઉ ધોરણે સુરક્ષિત વિસ્તારોમાં ખસેડવામાં આવશે અને તેમને વળતર આપવામાં આવશે. DRDO હંમેશાં સુરક્ષા અને પર્યાવરણને પ્રાથમિકતા આપે છે, અને એ સુનિશ્ચિત કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવશે કે સ્થાનિક રહેવાસીઓના રોજિંદા જીવનમાં શક્ય તેટલો ઓછો ખલેલ પહોંચે. ભારતની સંરક્ષણ જરૂરિયાતોમાં મિસાઇલ પરીક્ષણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. સરહદો પરના સુરક્ષા પડકારોને ધ્યાનમાં લેતા, સમયસર અને પૂરતું પરીક્ષણ કરવું જરૂરી છે.

ચાંદીપુર સુવિધા પરનું દબાણ ઘટવાથી, 'અગ્નિ' શ્રેણી જેવી લાંબા અંતરની મિસાઇલો અને અન્ય વ્યૂહાત્મક પ્રણાલીઓનું પરીક્ષણ વધુ સરળતાથી કરી શકાશે. 'પ્રહાર' જેવી ટૂંકા અંતરની મિસાઇલો અથવા રડાર સિસ્ટમ્સના પરીક્ષણ માટે જુનપુટ એક આદર્શ અને યોગ્ય સ્થળ બની રહેશે. એકંદરે, આનાથી પરીક્ષણની આવૃત્તિ અને ગતિ બંનેમાં વધારો થશે. આ પ્રોજેક્ટ પશ્ચિમ બંગાળ માટે પણ ફાયદાકારક છે; સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં રોકાણથી સ્થાનિક રોજગારીની તકો ઊભી થશે.