મુંબઈ: વિધાનસભાના બજેટ સત્રમાં નગરપાલિકાઓને પાછલી અસરથી કેપિટલ વેલ્યુ નક્કી કરવાની સત્તા આપતું બિલ પસાર થયું હોવાથી મુંબઈકરોને હવે પ્રોપર્ટી ટેક્સમાં વધારો થવાની શક્યતા છે. બજાર કિંમત મુજબ કેપિટલ વેલ્યુ વસૂલવામાં આવશે, તેથી પ્રોપર્ટી ટેક્સ વધશે. વધુમાં, બાકીની બાકી રકમ એવા લોકો પાસેથી વસૂલવામાં આવશે જેમણે અત્યાર સુધી પ્રોપર્ટી ટેક્સના ૫૦ ટકા ચૂકવ્યા છે.
હાલમાં મુંબઈમાં ૫૦૦ ચોરસ ફૂટ સુધીના મકાનોને પ્રોપર્ટી ટેક્સમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે, જ્યારે ૭૦૦ ચોરસ ફૂટ સુધીના મકાનોને આ મુક્તિ આપવાનો પ્રસ્તાવ પેન્ડિંગ છે. ૨૦૧૦માં પ્રોપર્ટી ટેક્સ લાગુ થયા બાદ, મહાનગરપાલિકાએ જ્યારથી બાકી હોય ત્યારથી પ્રોપર્ટી ટેક્સવસૂલવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી હતી. આની વિરુદ્ધ હાઈકોર્ટમાં ગયા બાદ, તત્કાલીન ન્યાયાધીશ અભય ઓકની બેન્ચે ચુકાદો આપ્યો હતો કે આ કાર્યવાહી ગેરકાયદેસર અને ગેરબંધારણીય છે. કેટલાક મિલકત માલિકો વધેલો કરનો ભાર સહન કરી શકતા ન હોવાથી, હાલ માટે ૫૦ ટકા પ્રોપર્ટી ટેક્સ ચૂકવવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો.
મહાનગરપાલિકા અને સરકારે આ નિર્ણયને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર્યો હતો. પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટે પણ હાઈકોર્ટના ચુકાદાને સમર્થન આપ્યું હતું. જોકે, હવે રાજ્ય સરકારે જ્યાંથી લાગુ પડે અને બાકી હોય ત્યારથી પ્રોપર્ટી ટેક્સ લાગુ કરવા માટે સુધારેલા કાયદાને મંજૂરી આપી છે. આ નવી કર વસૂલાત ભાડૂતોને ભારે અસર કરશે. ૨૦૧૦થી પ્રોપર્ટી ટેક્સ વ્યાજ સાથે વસૂલ કરી શકાય છે. તેથી, આ રકમ ભાડૂઆતો માટે પોસાય તેવી નથી.
ભૂતપૂર્વ ધારાસભ્ય અને આર્કિટેક્ટ ચંદ્રશેખર પ્રભુએ દલીલ કરી હતી કે બાકી રકમના કારણે મકાનમાલિકો માટે આ ભાડૂતો સામે ખાલી કરાવવાની કાર્યવાહી કરવી સરળ બનશે. દક્ષિણ મુંબઈમાં કેટલીક જગ્યાએ, ઝૂંપડપટ્ટી પુનર્વસન પ્રોજેક્ટ્સ અને જૂની ઇમારતોના પુનર્વિકાસમાં ઊંચા ટાવર બનાવવામાં આવ્યા છે. આમાંની કેટલીક જગ્યાએ, પ્રતિ ચોરસ ફૂટ દર એક લાખ રૂપિયાની આસપાસ છે.
આવા સ્થળોએ, કેપિટલ વેલ્યુ નક્કી કરતી વખતે તે વિસ્તારમાં વેચાયેલા ફ્લેટની બજાર કિંમત ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે. આવી નવી ઇમારતોમાં સુવિધાઓ હશે. પ્રભુએ એવી પણ દલીલ કરી છે કે નવી ઇમારત નજીકમાં આવવાને કારણે વર્ષોથી આ વિસ્તારમાં રહેતા રહેવાસીઓ માટે વધેલા કેપિટલ વેલ્યુ પર આધારિત પ્રોપર્ટી ટેક્સ કેવી રીતે વાજબી ઠેરવી શકાય? આ નવી સિસ્ટમ એવા રહેવાસીઓ માટે ચાલુ રાખવી જોઈએ જેઓ જાણે છે કે છેલ્લા ૧૦થી ૧૫ વર્ષોમાં બનેલી ઊંચી ઇમારતોમાં ઘર ખરીદતી વખતે તેમને વધેલા કેપિટલ ગેસ પર આધારિત મિલકત કર ચૂકવવો પડશે. જોકે, પ્રભુએ એવી પણ માંગ કરી છે કે મુંબઈવાસીઓ માટે પ્રોપર્ટી ટેક્સની એક અલગ સિસ્ટમ હોવી જોઈએ જેઓ અડધી સદીથી વધુ સમયથી એક જ જગ્યાએ તેમના પરિવાર સાથે રહેતા હોય.
જોકે, પાલિકાના પ્રોપર્ટી ટેક્સ વિભાગના ડેપ્યુટી કમિશનર વિશ્વાસ શંકરવારે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે નવો સુધારેલો કાયદો લાગુ થયો હોવા છતાં પ્રોપર્ટી ટેક્સમાં કોઈ વધારો થશે નહીં. તેમણે એ પણ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે બાકીનો પ્રોપર્ટી ટેક્સ ફક્ત તે લોકો પાસેથી જ વસૂલવામાં આવશે જેમણે મિલકત વેરાના ૫૦ ટકા ચૂકવ્યા હોય.
