નિલેશ વાઘેલા
  મુંબઈ: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના નબળા વલણોને કારણે ભારતમાં સોનાના ભાવમાં જુલાઈ મહિનાની શરૂઆત મોટા ઘટાડા સાથે થઈ છે. મહિનાના પહેલા જ દિવસે, પહેલી જુલાઈના રોજ, 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ ઓછામાં ઓછો 12,600 રૂપિયા પ્રતિ 100 ગ્રામ તૂટી ગયો હતો, જ્યારે 22 કેરેટ અને 18 કેરેટ સોનાના ભાવમાં 11,500 રૂપિયા અને 9,400 રૂપિયાનો ઘટાડો થયો હતો.

 અમેરિકા અને સ્થાનિક વાયદા બજારમાં ખાતે બુલિયન માર્કેટમાં ભારે વેચવાલીથી આ ભારે ઘટાડો થયો હોવાનું બજારના સાધનો જણાવે છે. બુધવારે વાયદા બજારમાં સોનાનો ભાવ 1% થી વધુ ઘટીને 1.41 લાખ રૂપિયાની આસપાસ પહોંચી ગયો હતો, જ્યારે હાજર સોનાનો ભાવ લગભગ આઠ મહિનાના નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો હતો અને હાલમાં તે $4,000 પ્રતિ ઔંસની નીચે ટ્રેડ કરી રહ્યો છે.

વૈશ્વિક કેન્દ્રીય બેંકો દ્વારા 2026માં ઓછામાં ઓછા એક વખત વ્યાજ દરમાં વધારાની આગાહી કરવામાં આવી છે, જેનથી યુએસ ડોલર અને ટ્રેઝરી યીલ્ડને મજબૂત બનવાની અપેક્ષા છે. ડોલર વધવાથી સોના જેવી બિન-ઉપજાવ સંપત્તિઓ અનિચ્છનીય બને છે.

આ ઉપરાંત, પશ્ચિમ એશિયામાં ભૂ-રાજકીય તણાવ ઓછો થવાને કારણે, સલામત આશ્રયસ્થાન સંપત્તિઓ, જે પરંપરાગત રીતે ફુગાવાના દબાણ સામે વળતરને હેજ કરવા માટે એક રોકાણ વિકલ્પ રહી છે, તેના પર પણ નકારાત્મક અસર પડી છે. બુલિયન ડીલરે જણાવ્યું કે, કિંમતી ધાતુઓના બજારમાં, સોનાના ભાવ સતત ત્રીજા સત્રમાં ઘટ્યા કારણ કે લાંબા સમય સુધી યુએસ વ્યાજ દરના વાતાવરણમાં વધારો થવાની અપેક્ષાઓથી યુએસ ડોલર મજબૂત થયો અને સોનાની માગમાં ઘટાડો થયો. મુંબઈ, કોલકાતા, બેંગલુરુ, હૈદરાબાદ, કેરળ અને પુણે જેવા શહેરોમાં, 1 ગ્રામ સોનાનો ભાવ 24 કેરેટમાં 14,078 રૂપિયા, 22 કેરેટમાં 12,905 રૂપિયા અને 18 કેરેટમાં 10,574 રૂપિયા છે. ચેન્નાઈમાં 22 કેરેટ અને 18 કેરેટ મોંઘા રહીને 13,100 રૂપિયા અને 10,940 રૂપિયા રહ્યા છે.

મજબૂત યુએસ આર્થિક ડેટાએ અર્થતંત્રની સ્થિતિસ્થાપકતાને  ટેકો આપ્યો અને એવી અપેક્ષાઓને મજબૂત બનાવી કે ફેડરલ રિઝર્વ આ વર્ષે વ્યાજ દર વધારશે. તાજેતરના રિપોર્ટ અનુસાર નોકરીઓની તકો બે વર્ષના ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગઈ છે, જ્યારે વિશ્લેષકો જૂનમાં નોન-ફાર્મ પેરોલમાં વધુ એક મજબૂત વધારો થવાની અપેક્ષા રાખે છે. 

દરમિયાન, તાજેતરના મુખ્ય ફુગાવાના રીડિંગ્સ ફેડના 2% લક્ષ્યાંક કરતા ઘણા ઉપર રહ્યા છે.  બજારો હવે આ વર્ષે ઓછામાં ઓછા એક ફેડ રેટ વધારા પર ભાવ નિર્ધારિત કરી રહ્યા છે, જેમાં પહેલો વધારો સપ્ટેમ્બરમાં થવાની સંભાવના છે. 

રોકાણકારો કતારમાં ચાલી રહેલી યુએસ-ઈરાન શાંતિ વાટાઘાટોના અપડેટ્સની પણ રાહ જોઈ રહ્યા હતા, જેમાં કાયમી યુદ્ધવિરામ કરારની આશા હતી, જોકે, બંને પક્ષો સીધી વાટાઘાટો કરે તેવી અપેક્ષા નહોતી અને આગળ શાંતિ ક્યાં સુધી ટકે છે તે મોટો સવાલ છે.