ઇસ્લામાબાદ: ભારતે 'ઓપરેશન સિંદૂર' દરમિયાન પાકિસ્તાનની એક પણ મિસાઇલ કે ડ્રોનને પોતાના સૈન્ય મથકો પર પડવા દીધા નહોતા. ભારતે પાકિસ્તાનની મિસાઇલો અને તુર્કીના 'બાયરકતાર' ડ્રોનને ગાજર-મૂળાની જેમ કાપીને તોડી પાડ્યા હતા. જેના કારણે હવે પાકિસ્તાન ચીન પાસેથી એડવાન્સ મિસાઇલો અને તુર્કી પાસેથી એડવાન્સ ડ્રોન ખરીદવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. અહેવાલો અનુસાર, પાકિસ્તાન ચીન પાસેથી મીડિયમ (મધ્યમ) અને લોન્ગ-રેન્જ મિસાઇલો તેમજ તુર્કી પાસેથી અનમેન્ડ એરિયલ સિસ્ટમ (UAV - ડ્રોન) ખરીદીને પોતાની એર ડિફેન્સ ક્ષમતાને મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

ગુપ્તચર વિભાગના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે પાકિસ્તાન એરફોર્સ ચીન અને તુર્કી પાસેથી જે 5 ઘાતક હથિયારો ખરીદી રહ્યું છે, તેમાં ચીનની HQ-9 લોન્ગ-રેન્જ સરફેસ-ટુ-એર (જમીનથી હવામાં માર કરનારી) મિસાઇલ સિસ્ટમ અને સાથે જ HQ-16, HQ-17 અને L-17 મીડિયમ-રેન્જ એર ડિફેન્સ મિસાઇલો સામેલ છે. આ સાથે જ તુર્કીનું 'કરાયેલ' ડ્રોન પણ ખૂબ મહત્વનું છે.

ચીની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ અને તુર્કીના ડ્રોન ખરીદશે પાકિસ્તાન

HQ-9 એ રશિયાના S-400 ની ટક્કરમાં ચીને બનાવેલી સિસ્ટમ છે, જેની મારક ક્ષમતા આશરે 250 કિલોમીટર સુધીની છે અને પાકિસ્તાન તેને ખરીદવાનો પણ પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. તેને ફાઇટર જેટ્સ (લડાકુ વિમાનો), ક્રૂઝ મિસાઇલો અને બેલિસ્ટિક મિસાઇલોનો સામનો કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે.

પાયલોટ વગરના વિમાનો (ડ્રોન)ની વાત કરીએ તો, પાકિસ્તાન તુર્કી પાસેથી 'કરાયેલ' UAV (ડ્રોન) અને 'લોઇટરિંગ મ્યુનિશન' (આત્મઘાતી ડ્રોન) ખરીદી રહ્યું છે. 'કરાયેલ' ડ્રોન મધ્યમ ઊંચાઈ પર લાંબા સમય સુધી ઉડાન ભરવામાં સક્ષમ છે અને તુર્કીનો દાવો છે કે તે જાસૂસી કરવા અને ચોક્કસ નિશાન સાધીને હુમલો કરવામાં માહિર છે. આ સિવાય, તાજેતરના યુદ્ધોમાં રડાર સ્ટેશનો અને એર ડિફેન્સ સિસ્ટમને નિશાન બનાવવા માટે તુર્કીના 'લોઇટરિંગ મ્યુનિશન'નો મોટા પાયે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

'ઓપરેશન સિંદૂર'માં ભારતના હવાઈ હુમલા સામે પાકિસ્તાનનું એર ડિફેન્સ (હવાઈ સંરક્ષણ) ખરાબ રીતે નિષ્ફળ ગયું હતું, એટલા માટે જ પાકિસ્તાન પોતાની સંરક્ષણ ક્ષમતાઓને વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ભારતીય હવાઈ હુમલાઓનો સામનો કરવા માટે પાકિસ્તાનની પૂર્વીય સરહદ પર ચીનની સિસ્ટમ તૈનાત કરવામાં આવી શકે છે, જ્યારે તુર્કીના ડ્રોન અને 'લોઇટરિંગ મ્યુનિશન' (આત્મઘાતી ડ્રોન)નો ઉપયોગ 'લાઇન ઓફ કંટ્રોલ' (LoC) પર દેખરેખ રાખવા અને હુમલો કરવા, એમ બંને કામો માટે થઈ શકે છે.

પાકિસ્તાનની સંરક્ષણ ખરીદી પર ભારતની નજર

પાકિસ્તાનની હથિયારોની ખરીદી પર ભારત ખૂબ જ બારીકાઈથી નજર રાખી રહ્યું છે. ભારત પણ સતત હથિયારો પાછળ રોકાણ કરી રહ્યું છે અને પાકિસ્તાનની સરખામણીએ કેટલાય ગણા વધારે હથિયારો ખરીદી રહ્યું છે. ભારતીય વાયુસેના અને સંરક્ષણ મંત્રાલય ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર (ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ) ક્ષમતાઓને વધારવા તેમજ S-400 'સુદર્શન', આકાશ મિસાઇલ અને DRDO દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી કાઉન્ટર-ડ્રોન સિસ્ટમનો વ્યાપ વધારી રહ્યું છે. ભારતે છેલ્લા એક વર્ષમાં આધુનિક યુદ્ધોની પદ્ધતિને સમજીને ડ્રોન યુદ્ધ પર ઘણું ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. ભારત પોતે પણ અનેક પ્રકારના ડ્રોનનું ઉત્પાદન કરી રહ્યું છે, જ્યારે લાંબા અંતરની મારક ક્ષમતા માટે ઇઝરાયેલ સાથે ડિફેન્સ ડીલ કરવામાં આવી છે.