વોશિંગ્ટન: ચંદ્રની સફળ પરિભ્રમણ બાદ અમેરિકાની સ્પેસ એજન્સી નાસાએ ચંદ્ર પર કાયમી વસાહત બનાવવા માટે ત્રણ નવા મિશનની જાહેરાત કરી છે. નાસાના એડમિનિસ્ટ્રેટર જેરેડ આઈજેકમેને મંગળવારે અહીં એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં ચંદ્ર પર કાયમી બેઝ બનાવવા માટે 20 અબજ અમેરિકન ડોલરની યોજનાની જાહેરાત કરી હતી. 

આ બેઝમાં લુનર રોવર્સ અને ડ્રોન તૈનાત કરવામાં આવશે, જેની મદદથી આવા પ્રયોગો કરવામાં આવશે જે ખતરનાક જગ્યાના વાતાવરણમાં રહેવા અને કામ કરવાની ટેક્નોલોજી વિકસાવવામાં મદદરૂપ થશે.

આઈજેકમેને કહ્યું હતું કે, "અમેરિકા ચંદ્ર પર પરત ફરી રહ્યું છે. મૂન બેઝ એ અમેરિકા અને માનવતાની બીજી અવકાશી દુનિયામાં પ્રથમ કાયમી ચોકી હશે." નાસાએ માર્ચમાં ચંદ્ર પર બેઝ સ્થાપિત કરવાના લક્ષ્યની જાહેરાત કરી હતી અને મંગળવારે આ માટે નક્કર પગલાં વિશે માહિતી આપી હતી. એજન્સીનું લક્ષ્ય 2028 સુધીમાં ચંદ્ર પર અવકાશયાત્રીઓ ઉતારવાનું છે.

નાસાએ કહ્યું કે તેણે 'મૂન બેઝ-1' મિશન માટે બ્લુ ઓરિજિનનું 'બ્લૂ મૂન માર્ક-1 એન્ડ્યુરન્સ' લેન્ડર પસંદ કર્યું છે. આ મિશન ચંદ્રની સપાટી સાથે કેવી રીતે ક્રિયાપ્રતિક્રિયા કરે છે તેનો અભ્યાસ કરવા માટે ચંદ્ર પર 'સ્ટીરિયો કેમેરા ફોર લુનર પ્લુમ-સરફેસ સ્ટડીઝ' અને 'લેસર રીટ્રોરેફેક્ટિવ એરે' જેવા સાધનો પહોંચાડશે. 
આ મિશન સપ્ટેમ્બર પછી પ્રસ્તાવિત છે. આ મિશન 'શેકલટન કનેક્ટિંગ રિજ' વિસ્તારમાં ઉતરશે અને 2028માં પ્રસ્તાવિત માનવ સહિતનું આર્ટેમિસ ' મિશનો માટે જોખમને ઘટાડનારી ટેકનોલોજીનું પ્રદર્શન કરશે.

એપ્રિલમાં ચાર અવકાશયાત્રીઓએ આર્ટેમિસ-2 મિશન હેઠળ ચંદ્રની પરિક્રમા કરી હતી. 1972ના એપોલો 17 મિશન પછી તે પ્રથમ માનવ અવકાશ ઉડાન હતી, જેણે પૃથ્વીની નીચલી ભ્રમણકક્ષાની બહાર મુસાફરી કરી હતી. જીન સેર્નન અને હેરિસન શ્મિટ 1972માં ચંદ્ર પર ચાલનારા છેલ્લા અવકાશયાત્રી હતા. આ વર્ષના અંતમાં પ્રસ્તાવિત 'મૂન બેઝ-2' મિશન એસ્ટ્રોબોટિકના 'ગ્રિફીન' લેન્ડર દ્વારા ચંદ્ર પર 1,100 પાઉન્ડથી વધુ કાર્ગો પહોંચાડશે.

'મૂન બેઝ-3' મિશન ચંદ્ર પર હાજર રહસ્યમય 'લુનર સર્લ્સ'નો અભ્યાસ કરશે. વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે આ ચંદ્રની સપાટીની નીચે હાજર ચુંબકીય ક્ષેત્રો સાથે સંબંધિત હોઈ શકે છે. આ મિશનમાં યુરોપિયન સ્પેસ એજન્સી અને કોરિયન સ્પેસ એજન્સીના પેલોડ્સ પણ સામેલ હશે.

આ ત્રણ તબક્કાના કાર્યક્રમ હેઠળ નાસા નવી ટેક્નોલોજીનું પરીક્ષણ કરશે અને આગામી ત્રણ વર્ષમાં ચંદ્રની સપાટી પર કામગીરી માટે તૈયારી કરશે. એજન્સી 2028માં પ્રસ્તાવિત આર્ટેમિસ-3 મિશન માટે ઓછામાં ઓછું ચંદ્ર સપાટી પર ચાલનાર યાન ઉપલબ્ધ કરાવવા માંગે છે. 

ચંદ્ર આધારનો બીજો તબક્કો 2029 થી 2032 સુધી ચાલશે, જેમાં પાવર ગ્રીડ સહિત સ્થાયી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવામાં આવશે. 2032 અને તે પછીના માટે પ્રસ્તાવિત ત્રીજા તબક્કાનો ઉદ્દેશ નિયમિત અવકાશયાત્રીની અદલાબદલી અને ચંદ્ર પર કાયમી માનવ હાજરી સ્થાપિત કરવાનો છે.