આજના સમયમાં ડાયાબિટીસ એક સામાન્ય સમસ્યા બની ગઈ છે, પરંતુ આ બીમારી સાથે જોડાયેલી ઘણી ગેરમાન્યતાઓ હજુ પણ લોકોમાં જોવા મળે છે. બ્લડ સુગર લેવલને જાળવી રાખવા માટે આહાર અને કસરત જેટલું જ મહત્વનું પાણીનું સેવન છે. ઘણા દર્દીઓના મનમાં એ પ્રશ્ન સતાવે છે કે શું વધુ પાણી પીવાથી બ્લડ સુગર વધી શકે છે? સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોના મતે, શરીરમાં ગ્લુકોઝના સંતુલન માટે યોગ્ય માત્રામાં પાણી પીવું અનિવાર્ય છે. પાણી માત્ર તરસ છીપાવવાનું સાધન નથી, પરંતુ તે ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સને સમજવા અને તેને મેનેજ કરવા માટેનો એક મહત્વનો સ્તંભ છે.

શું પાણી પીવાથી સુગર વધે છે?
સૌથી પહેલા એ સ્પષ્ટ કરી લઈએ કે પાણી પીવાથી બ્લડ સુગર વધતું નથી. પાણીમાં શૂન્ય કેલરી અને શૂન્ય કાર્બોહાઈડ્રેટ હોય છે, જે તેને ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે સૌથી સુરક્ષિત ડ્રિંક બનાવે છે. વાસ્તવમાં, પાણી શરીરને ગ્લુકોઝ પ્રોસેસ કરવામાં મદદ કરે છે. જો તમે ઓછું પાણી પીવો છો, તો તે ચોક્કસપણે તમારા બ્લડ સુગર લેવલને અસર કરી શકે છે. જ્યારે શરીરમાં પાણીનું પ્રમાણ ઘટે છે, ત્યારે લોહી ઘટ્ટ બને છે અને તેમાં શર્કરાનું પ્રમાણ વધુ દેખાય છે. તેથી, વધુ સુગરનો ભ્રમ ઘણીવાર ડિહાઇડ્રેશનને કારણે પેદા થાય છે.

જ્યારે શરીરમાં પાણીની ઉણપ એટલે કે ડિહાઇડ્રેશન થાય છે, ત્યારે લોહીમાં ગ્લુકોઝ 'કોન્સન્ટ્રેટેડ' થઈ જાય છે. આ સ્થિતિમાં જ્યારે તમે ટેસ્ટ કરો છો, ત્યારે રિપોર્ટમાં બ્લડ સુગર લેવલ ઊંચું જોવા મળે છે. પૂરતું પાણી પીવાના અનેક ફાયદા છે:

•    પાણી શરીરના શર્કરાને કિડની વાટે બહાર કાઢવામાં મદદ રૂપ બને છે. 
•    શરીરમાં યોગ્ય હાઇડ્રેશન સ્ટ્રેસ હોર્મોન્સને સંતુલિત રાખે છે, જે આડકતરી રીતે ઇન્સ્યુલિનની કાર્યક્ષમતા વધારે છે.
•    પાણી માત્ર સુગર જ નહીં પરંતુ શરીરની બાહ્ય સુંદરતા અને ઉર્જા જાળવી રાખવામાં પણ મદદરૂપ છે.

શરીરમાં ગ્લુકોઝ ઘટાડવામાં પાણીની ભૂમિકા
પાણી કોઈ દવા નથી કે જે તરત જ બ્લડ ગ્લુકોઝ ઘટાડી દે, પરંતુ તે એક સહાયક તરીકે કામ કરે છે. જો ડાયાબિટીસના દર્દીઓ ખોટા સમયે અથવા બહુ ઓછું પાણી પીએ તો લોહીમાં ગ્લુકોઝનું વર્તન અનિયમિત થઈ શકે છે. હાઇડ્રેટેડ રહેવાથી ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સને અમુક અંશે ઓછું કરી શકાય. જોકે, જે લોકો હાર્ટ કે કિડનીની ગંભીર બીમારીથી પીડાતા હોય તો તેમણે દિવસ દરમિયાન કેટલું પાણી પીવું જોઈએ તે માટે ડોક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

હાઇડ્રેશન જાળવવા માટેની ખાસ ટિપ્સ

•    દર કલાકે થોડું-થોડું પાણી પીવાની આદત પાડો, એકસાથે વધુ પાણી પીવાને બદલે નાના ઘૂંટડા ભરીને પીવું હિતાવહ છે.
•    ભોજન લેવાના થોડા સમય પહેલા એક ગ્લાસ પાણી પીવાથી ભૂખ નિયંત્રિત રહે છે અને પાચનમાં મદદ મળે છે.
•    શક્ય હોય ત્યાં સુધી હળવું ગરમ (લ્યુકવોર્મ) પાણી પીવાનો આગ્રહ રાખો, તે મેટાબોલિઝમ માટે સારું છે.
•    જમ્યા પછી તરત જ વધુ પાણી ન પીવું જોઈએ. લગભગ 30 થી 40 મિનિટ પછી જ પાણી પીવું જોઈએ જેથી પાચન પ્રક્રિયામાં અવરોધ ન આવે.