ટિકિટની ઓછી આવક વચ્ચે લોનના હપ્તા ભરવા MMRDA અને MMRC શોધી રહ્યા છે કમાણીના નવા સ્ત્રોત
મુંબઈઃ મુંબઈ મહાનગરમાં ટ્રાફિકની સમસ્યા દિવસેને દિવસે વકરી રહી છે. ઉપનગરીય રેલવે પર પણ દબાણ વધ્યું છે. આના ઉપાય રૂપે મુંબઈમાં 337 કિલોમીટર મેટ્રો લાઇનનું નેટવર્ક વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે. મેટ્રોનું કામકાજ વિવિધ એજન્સી દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે, સરકારની તિજોરી ખાલી હોવાથી મેટ્રોનું કામ લોન લઈને કરવામાં આવી રહ્યું છે. એજન્સીઓ સામે હવે આ લોન ચૂકવવાનો પડકાર ઊભો થઈ શકે છે.
પ્રસ્તાવિત મેટ્રો લાઇનમાંથી લગભગ 256 કિમી મેટ્રોનું કામ મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રિજન ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે જેના માટે વિવિધ સ્થાનિક અને વિદેશી નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી લોન લીધી છે.
મુંબઈ મેટ્રો રેલ કોર્પોરેશન (એમએમઆરસી) એ આરેથી કફ પરેડ ભૂગર્ભ સુધીના મેટ્રો 3 ના કામ માટે ઝાયકા કંપની પાસેથી 21,280 કરોડ રૂપિયાની લોન લીધી છે. હાલમાં, કાર્યરત મેટ્રો લાઇનો પર મુસાફરોની સંખ્યામાં અપેક્ષિત વધારો થયો નથી, તેથી ટિકિટ વેચાણમાંથી થતી આવક ખૂબ ઓછી છે. આ આવકમાંથી મેટ્રો સંચાલનનો ખર્ચ પૂરો કરવો શક્ય નથી. તેથી, લોનના હપ્તા ચૂકવવા માટે અન્ય સ્ત્રોતોમાંથી આવક ઊભી કરવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નથી.
હાલમાં એમએમઆરડીએ માટે આવકનો સૌથી મોટો સ્ત્રોત બીકેસી માં પ્લોટનું વેચાણ છે. જોકે એમએમઆરડીએ પાસે બીકેસી માં ખૂબ ઓછા પ્લોટ ઉપલબ્ધ છે. મેટ્રો સ્ટેશનો પર ફૂડ સ્ટોલ, રિટેલ આઉટલેટ્સ અને એટીએમ જેવી સુવિધાઓ માટે જગ્યાઓ ભાડે આપીને, સ્ટેશનો પર અને તેની આસપાસ જાહેરાતના અધિકારો આપીને અને મેટ્રો સ્ટેશનોના નામોનું બ્રાન્ડિંગ કરીને આવક ઊભી કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.
આનાથી મેટ્રો ચલાવવાનો ખર્ચ નીકળશે પણ આ આવક લોન ચૂકવવા માટે પૂરતી નથી. મેટ્રો સ્ટેશનોના ડેપોના વાણિજ્યિક વિકાસ અને મેટ્રો કાર શેડ સાઇટ પર વધારાની એફએસઆઈ વેચીને આવક ઊભી કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવશે.
રાજ્ય સરકારે તાજેતરમાં થાણે, રાયગઢ અને પાલઘર વિસ્તારોના 1,324 ગામોની અંદાજે 34,000 હેક્ટર સરકારી જમીન એમએમઆરડીએ ને આપી છે. આ જમીનોનો વ્યવસાયિક વિકાસ કરવામાં આવશે અને એમએમઆરડીએ આ પ્લોટ વેચીને આવક ઉભી કરશે.
એમએમઆરસીએ નરિમાન પોઈન્ટમાં વિધાન ભવન પાસે જમીનનો પ્લોટ આરબીઆઇ ને વેચીને 3,472 કરોડ રૂપિયાની જંગી કમાણી કરી છે. તે ધારાવી, માહિમ, મરોલ નાકા, એમઆઈડીસી, મહાલક્ષ્મીમાં પ્લોટના વિકાસમાંથી પણ થોડી આવક મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
