અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે ખાડીના દેશોમાં ન્યુક્લિયર હુમલાની આશંકા વધી છે. સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ, કુવૈત જેવા દેશો પ્રુશિયન બ્લુ કેપ્સ્યુલ્સ અને પોટેશિયમ આયોડાઇડ જેવી દવાની જથ્થાબંધ માંગ કરી રહ્યા છે. આ દવાઓ ન્યુક્લિયર વિસ્ફોટ પછી થતા રેડિયેશનના જોખમથી બચાવવા માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે. અત્યારે ખાડીના દેશોમાં પર યુદ્ધના વાદળો મંડરાઈ રહ્યાં છે, તેવામાં સ્થિતિ એટલી ગંભીર છે કે, ન્યુક્લિયર હુમલાની આશંકા પણ સેવાઈ રહી છે. 

કેમ ગલ્ફ દેશોમાં આ દવાની માંગ વધી?

વધુમાં જોઈએ તો, પ્રુશિયન બ્લુ, જેને ફેરિક હેક્સાસાયનોફેરેટ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, શરીરમાંથી રેડિયોએક્ટિવ સેસિયમ-137 અને થેલિયમ જેવા જોખમી તત્વોને મળ દ્વારા બહાર કાઢી નાખે છે. આ દવા રેડિયેશનથી થતા આંતરદૃશ્ય અને પાચનતંત્રના નુકસાનને ઘટાડે છે. બીજી તરફ, પોટેશિયમ આયોડાઇડ (KI) થાઇરોઇડ ગ્રંથિને રેડિયોએક્ટિવ આયોડિન-131થી સુરક્ષિત રાખે છે, જે કેન્સરનું મુખ્ય કારણ બને છે. આ બંને દવાઓ વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO) દ્વારા ભલામણ કરાયેલી છે અને ન્યુક્લિયર કટોકટીમાં તાત્કાલિક ઉપયોગ માટે તૈયારીનો ભાગ છે.

સાઉદી અરેબિયાએ આ દવાઓનું મોડ્યુલ તૈયાર કર્યું

ખાડીના દેશોની આ તૈયારી ઈરાનના ન્યુક્લિયર કાર્યક્રમ અને અમેરિકાના સંભવિત હુમલાના સંદર્ભમાં છે. ઈરાનના ન્યુક્લિયર સ્થળો આ દેશોથી નજીક હોવાથી, રેડિયેશનનો વાતાવરણીય પ્રભાવ આ પ્રદેશને પણ અસર કરી શકે છે. સાઉદી અરેબિયાએ તેની હોસ્પિટલો અને ઇમરજન્સી સ્ટોર્સમાં આ દવાઓનું મોડ્યુલ તૈયાર કર્યું છે, જ્યારે યુએઈએ આયોડાઇડની લાખો ડોઝની ખરીદી કરી છે. આ દેશો પોતાના નાગરિકોને સુરક્ષિત રાખવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્લાયર્સ સાથે વાતચીત કરી રહ્યા છે.

ન્યુક્લિયર સુરક્ષા નિષ્ણાતો કહે છે કે આ દવાઓ રેડિયેશનની અસર પછી 24 કલાકમાં લેવી જરૂરી છે, પરંતુ તે સંપૂર્ણ રક્ષણ આપતી નથી. તેથી, સરકારો અને વ્યક્તિઓએ ઇવેક્યુએશન અને આશ્રયસ્થાનની તૈયારી પણ કરવી પડશે.

ગલ્ફ દેશોએ સુરક્ષા પગલાં શોધવાનું શરૂ કર્યું

મૂળ વાત એ છે કે, પરમાણુ હુમલાના ભયને કારણે ગલ્ફ દેશોએ સુરક્ષા પગલાં શોધવાનું શરૂ કરી દીધું છે. આ ભયંકર આપત્તિમાં ઉપયોગી થઈ શકે તેવી દવાઓ પર માહિતી શેર કરવા અને સહયોગ કરવાના પ્રયાસો પણ શરૂ થયા છે. બહેરીનની એક ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીએ પણ ભારત પાસે મદદનો હાથ લંબાવ્યો છે. પરમાણુ કટોકટીમાં વપરાતી દવાઓ પર તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે. જેમાં પ્રુશિયન બ્લુ કેપ્સ્યુલ અને પોટેશિયમ આયોડાઇડ છે. 

પ્રુશિયન બ્લુ કેપ્સ્યુલ્સ (Prussian Blue Capsule)

પ્રુશિયન બ્લુ કેપ્સ્યુલ્સ (રેડિયોગાર્ડેઝ) એ એક પ્રિસ્ક્રિપ્શન દવા છે જેનો ઉપયોગ કિરણોત્સર્ગી સીઝિયમ-137 અથવા થેલિયમ સાથે આંતરિક દૂષણની સારવાર માટે થાય છે. તેઓ આંતરડામાં આ પદાર્થો સાથે જોડાય છે, શોષણ અટકાવે છે અને મળ દ્વારા ઉત્સર્જનમાં વધારો કરે છે. આ કેપ્સ્યુલ્સ કિરણોત્સર્ગ કટોકટી માટે જરૂરી છે, જે દૂષણના જૈવિક અર્ધ-જીવનને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે.

પોટેશિયમ આયોડાઇડ (Potassium iodide)

પોટેશિયમ આયોડાઇડ (Ki) એક અકાર્બનિક સંયોજન છે અને કિરણોત્સર્ગ કટોકટીમાં થાઇરોઇડ ગ્રંથિને કિરણોત્સર્ગી આયોડિનથી બચાવવા, હાઇપરથાઇરોઇડિઝમની સારવાર માટે અને આયોડિનની ઉણપને નિયંત્રિત કરવા માટે વપરાતી દવા છે. જ્યારે મોં દ્વારા લેવામાં આવે છે, ત્યારે તે થાઇરોઇડને બિન-કિરણોત્સર્ગી આયોડિનથી ભરી દે છે, જે કિરણોત્સર્ગી આઇસોટોપના શોષણને અટકાવે છે.

આ બંને દવાઓ પરમાણું હુમલા વખતે માનવો માટે ખૂબ જ મદદરૂપ અને આશીર્વાદરૂપ સાબિત થશે તેવું ન્યુક્લિયર સુરક્ષા નિષ્ણાતોનું કહેવું છે. મહત્વની વાત એ છે કે, આ દવા ડોક્ટરની ભલામણ સિવાય નથી મળતી. જો તમારે આ દવાની જરૂરી છે તો પછી તમારે પહેલા ડોક્ટર પાસે જવું પડે. જો ડોક્ટર દ્વારા આ દવા લેવાની જરૂર છે તેવું કહેવામાં આવે તો જ તમને આ દવા મળી શકે છે.