નવી દિલ્હીઃ ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલી તણાવપૂર્ણ વાતચીતમાં એક મોટો વળાંક સામે આવ્યો છે. ઈરાન સંવર્ધિત (એનરિચ્ડ) યુરેનિયમ છોડવા માટે તૈયાર થઈ ગયું છે. લાંબા સમયથી અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પરમાણુ (ન્યુક્લિયર) મુદ્દાને લઈને ખેંચતાણ ચાલી રહી હતી. અહેવાલ અનુસાર, ઈરાને યુએસ (અમેરિકા) સાથેના પ્રસ્તાવિત કરાર હેઠળ પોતાના ઉચ્ચ સંવર્ધિત યુરેનિયમ (Highly Enriched Uranium) ના જથ્થાને છોડવા માટે સંમતિ દર્શાવી છે. ઈરાન પાસે 440 કિલો સંવર્ધિત યુરેનિયમ છે.
 
ઈરાને આપ્યા સંકેત

રિપોર્ટ અનુસાર, અમેરિકાના અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ઈરાને એવા સંકેતો આપ્યા છે કે તે પોતાના સંવર્ધિત (એનરિચ્ડ) યુરેનિયમના જથ્થાના મુદ્દે કરાર કરવા માટે તૈયાર છે. 

વોશિંગ્ટનની મુખ્ય માંગોમાં સામેલ

યુરેનિયમનો મુદ્દો લાંબા સમયથી વોશિંગ્ટનની મુખ્ય માંગોમાં સામેલ રહ્યો છે. શરૂઆતમાં ઈરાન આ વિષયને વાતચીતના પહેલા તબક્કામાં સામેલ કરવાની વિરુદ્ધમાં હતું અને તેને પછીની ચર્ચાઓ પર ટાળવા માંગતું હતું. પરંતુ અમેરિકાના વાર્તાકારોએ સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યા કે જો તેહરાન (ઈરાન) આ મુદ્દે શરૂઆતી પ્રતિબદ્ધતા નહીં દર્શાવે, તો અમેરિકા વાતચીત છોડીને ફરીથી સૈન્ય કાર્યવાહી શરૂ કરી શકે છે.

પરમાણુ મથકોને નિશાન બનાવવાની યોજના

અહેવાલ અનુસાર, અમેરિકાની સેનાએ તાજેતરના દિવસોમાં ઈરાનના પરમાણુ મથકોને નિશાન બનાવવાના વિકલ્પો પણ તૈયાર કરી લીધા હતા. જેમાં ઈસ્ફહાનમાં આવેલા ભૂગર્ભ (અંડરગ્રાઉન્ડ) પરમાણુ કેન્દ્ર પર બંકર બસ્ટર હુમલા અને અમેરિકા-ઇઝરાયેલના સંયુક્ત કમાન્ડો ઓપરેશન જેવા વિકલ્પો સામેલ હતા. જોકે, આ યોજનાઓને આખરી મંજૂરી મળી ન હતી.

ઈરાનનો યુરેનિયમનો જથ્થો કેટલો ખતરનાક છે?

આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઊર્જા એજન્સી (IAEA) ના અંદાજ મુજબ, ઈરાન પાસે આશરે 970 પાઉન્ડ એવું યુરેનિયમ ઉપલબ્ધ છે જેને 60 ટકા સુધી સંવર્ધિત (એનરિચ્ડ) કરવામાં આવ્યું છે. ઇઝરાયેલનો દાવો છે કે જો આ યુરેનિયમને વધુ સંવર્ધિત કરવામાં આવે, તો તેનાથી કેટલાય પરમાણુ હથિયારો તૈયાર કરી શકાય છે.

ઈરાન પર સતત દબાણ

વાતચીતમાં એક પ્રસ્તાવ એવો પણ સામે આવ્યો છે કે ઈરાન પોતાના યુરેનિયમનો જથ્થો રશિયાને સોંપી શકે છે.