નવી દિલ્હીઃ કુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન (બજાર મૂડીકરણ)ની દ્રષ્ટિએ તાઇવાન સત્તાવાર રીતે ભારતને પછાડીને વિશ્વનું પાંચમું સૌથી મોટું શેરબજાર બની ગયું છે, જે એશિયાના નાણાકીય ક્ષેત્રે (ફાઇનાન્સિયલ લેન્ડસ્કેપ) એક મોટો ફેરફાર દર્શાવે છે. સેમિકન્ડક્ટર અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ના શેરો, ખાસ કરીને ચિપ બનાવતી અગ્રણી કંપની 'તાઇવાન સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપની' (TSMC)ના શેરોમાં રોકાણકારોની ભારે માંગ આ ઉછાળાનું મુખ્ય કારણ રહ્યું છે.
વિવિધ અહેવાલો અનુસાર, 25 મે સુધીમાં તાઇવાનના શેરબજારનું મૂલ્યાંકન (વેલ્યુએશન) વધીને અંદાજે $4.95 ટ્રિલિયન પર પહોંચી ગયું છે, જ્યારે ભારતનું બજાર મૂલ્ય ઘટીને અંદાજે $4.92 ટ્રિલિયન થયું છે. વૈશ્વિક શેરબજારના રેન્કિંગમાં તાઇવાન હવે માત્ર અમેરિકા, ચીન, જાપાન અને હોંગકોંગથી જ પાછળ છે.
તાઇવાનની આ ઝડપી પ્રગતિ પાછળનું સૌથી મોટું કારણ વિશ્વની અગ્રણી સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદક કંપની 'તાઇવાન સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપની' (TSMC) ના શેરોમાં આવેલી અસાધારણ તેજી છે. અહેવાલો દર્શાવે છે કે AI ચિપ્સ અને એડવાન્સ્ડ સેમિકન્ડક્ટર્સની વૈશ્વિક સ્તરે અચાનક વધેલી ભારે માંગ વચ્ચે, ચાલુ વર્ષે TSMC ના શેરમાં આશરે 49% જેટલો જબરદસ્ત ઉછાળો આવ્યો છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, તાઇવાનના મુખ્ય શેરબજાર સૂચકાંક (બેન્ચમાર્ક ઇન્ડેક્સ)માં એકલી TSMC કંપનીનો હિસ્સો 42% થી વધુ છે. આ બાબત સ્પષ્ટ કરે છે કે તાઇવાનનું શેરબજાર વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલી AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) ની તેજી સાથે કેટલી મજબૂતીથી જોડાયેલું છે. દુનિયાભરની કંપનીઓ જ્યારે AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કરવાની રેસમાં (સ્પર્ધામાં) ઉતરી છે, ત્યારે વૈશ્વિક રોકાણકારોએ તાઇવાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા સેમિકન્ડક્ટર હબ ગણાતા દેશોમાં મોટા પાયે નાણાંનું રોકાણ કરવાનું શરૂ કર્યું છે.
એડવાન્સ્ડ ચિપ ઉત્પાદનમાં તાઇવાનના વર્ચસ્વે તેને હાલમાં ચાલી રહેલી AI ક્રાંતિમાં એક વ્યૂહાત્મક (સ્ટ્રેટેજિક) ફાયદો આપ્યો છે. ઉદ્યોગના અંદાજો દર્શાવે છે કે આ દેશ વિશ્વની મોટાભાગની અદ્યતન AI ચિપ્સનું ઉત્પાદન કરે છે, જે તેને વૈશ્વિક ટેક સપ્લાય ચેઈનનું મુખ્ય કેન્દ્ર બનાવે છે.
માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનમાં ભારત કેમ પાછળ?
ભારત ભલે વિશ્વના સૌથી ઝડપથી વિકસતા મુખ્ય અર્થતંત્રોમાંનું એક રહ્યું હોય, પરંતુ વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે દેશને AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) આધારિત ટેકનોલોજીની તેજીનો એટલો સીધો ફાયદો મળ્યો નથી. અહેવાલો દર્શાવે છે કે, ઊર્જાના વધતા ખર્ચ (એનર્જી કોસ્ટ), કોર્પોરેટ કમાણીમાં ધીમી વૃદ્ધિ અને વૈશ્વિક AI સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદન ક્ષેત્રે ભારતનું મર્યાદિત પ્રદાન (એક્સપોઝર) એવા મુખ્ય કારણો છે, જેને લીધે તેનું સંબંધિત બજાર મૂલ્ય (માર્કેટ વેલ્યુ) ઘટ્યું છે.
