નવી દિલ્હીઃ અમેરિકી જાસૂસી સંસ્થા (ઇન્ટેલિજન્સ) સાથે જોડાયેલા સૂત્રોએ જણાવ્યું છે કે, ઈરાને છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં બોમ્બ બનાવી શકાય તેવા પોતાના યુરેનિયમના વિશાળ જથ્થાને સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત (સીલ) કરવા માટે આક્રમક પગલાં લીધાં છે. ઈરાને જાણીજોઈને એ ભૂગર્ભ (જમીનની અંદર આવેલી) સુરંગોને તોડી પાડી છે જ્યાં આ યુરેનિયમ રાખવામાં આવ્યું હતું, અને તેના પ્રવેશદ્વારો પર સુરંગો (બારૂદી માઇન્સ) બિછાવી દીધી છે.
ઈરાને આ પગલું ત્યારે ભર્યું છે જ્યારે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા અમેરિકી સેનાને આ યુરેનિયમ જપ્ત કરવાનો આદેશ આપવાની અટકળો તેજ હતી. ઈરાનની આ સૈન્ય ઘેરાબંધીએ હવે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી પરમાણુ વાટાઘાટોને એક ખૂબ જ મુશ્કેલ અને જટીલ વળાંક પર લાવીને મૂકી દીધી છે.
ટ્રમ્પની ધમકી અને ઈરાનની વળતી કાર્યવાહી
છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી બંને દેશો વચ્ચે તણાવ ચરમસીમાએ છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જાહેરમાં એવા સંકેત આપ્યા હતા કે અમેરિકી સેના ઈરાનના પરમાણુ મથકો પર કાર્યવાહી કરીને આ યુરેનિયમના જથ્થાને પોતાના કબજામાં લઈ શકે છે. અમેરિકાનો મુખ્ય હેતુ આ સામગ્રીને જપ્ત કરવાનો છે જેથી ઈરાન પરમાણુ હથિયાર ન બનાવી શકે.
ઈરાન દ્વારા 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' (હોર્મુઝની સામુદ્રધુની) બંધ કરાયા બાદથી આ વિસ્તારમાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ છે, જેને ફરીથી ખોલવો એ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતાઓમાં સામેલ છે. પરંતુ ટ્રમ્પની આ જ જાહેર નિવેદનબાજીએ ઈરાનને સતર્ક કરી દીધું.
સમજૂતીના માર્ગમાં નવી મુશ્કેલીઓ
ઈરાનની આ નવી કિલ્લાબંધીએ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના એ પ્રસ્તાવિત કરાર પર પાણી ફેરવવાનું જોખમ ઊભું કર્યું છે, જે અંતર્ગત તેહરાને (ઈરાને) પોતાનો તમામ સમૃદ્ધ (એનરિચ્ડ) યુરેનિયમનો જથ્થો અમેરિકાને સોંપવાનો હતો. એક વરિષ્ઠ વહીવટી અધિકારીએ જણાવ્યું કે બંને દેશો આ સોદાની ખૂબ જ નજીક પહોંચી ગયા હતા, પરંતુ હવે આ સુરંગોને તોડી પાડવાથી અને ત્યાં બારૂદી સુરંગો બિછાવવાથી આ કામ લગભગ અશક્ય અને જીવલેણ બની ગયું છે.
પરમાણુ મિશન નિષ્ણાતો માટે પણ લોઢાના ચણા ચાવવા સમાન
આ યુરેનિયમને બહાર કાઢવાનું અને તેને નષ્ટ કરવાનું કામ કેટલું ગૂંચવણભર્યું (જટિલ) છે, તેનો અંદાજ એ વાત પરથી જ લગાવી શકાય છે કે આના માટે અમેરિકાએ ટેનેસીમાં આવેલી 'ઓક રિજ નેશનલ લેબોરેટરી' દ્વારા તૈયાર કરાયેલી એક ખાસ 'મોબાઈલ યુરેનિયમ ફેસિલિટી' (યુરેનિયમ સંભાળવા માટેનું વિશેષ વાહન કે પ્લાન્ટ) ને ઈરાનમાં તૈનાત કરવી પડશે.