ગાંધીનગર: દક્ષિણ ગુજરાત આજે ચીકુ ઉત્પાદનના અગ્રણી કેન્દ્ર તરીકે પોતાની આગવી ઓળખ સ્થાપિત કરી રહ્યું છે. રાજ્યના કુલ ચીકુ ઉત્પાદનમાં લગભગ 50 ટકા ફાળો આપતો આ વિસ્તાર ગુજરાતની બાગાયતી પ્રગતિને મજબૂત આધાર પૂરો પાડી રહ્યો છે. તારીખ 1 અને 2 મે દરમિયાન સુરતની ઑરો યુનિવર્સિટી ખાતે યોજાનારી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત રિજનલ કોન્ફરન્સ (VGRC) દક્ષિણ ગુજરાતની કૃષિ સિદ્ધિઓને ઉજાગર કરવાની સાથે નવી રોકાણ તકોને પણ પ્રોત્સાહિત કરશે.
દક્ષિણ ગુજરાતે અંદાજે 1.15 લાખ મેટ્રિક ટનથી વધુ ચીકુનું ઉત્પાદન કર્યું
આ એવા સમયે આવ્યું છે, જ્યારે દક્ષિણ ગુજરાત પ્રદેશ ચીકુ ઉત્પાદનના એક અગ્રણી કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી રહ્યો છે, જે રાજ્યની બાગાયતી સફળતાને આગળ ધપાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યો છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25 દરમિયાન દક્ષિણ ગુજરાતે અંદાજે 1.15 લાખ મેટ્રિક ટનથી વધુ ચીકુનું ઉત્પાદન કર્યું હતું, જેનું બજાર મૂલ્ય 230 કરોડ રૂપિયાથી વધુ છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે રાજ્યમાં ઉત્પાદિત દરેક બીજો ચીકુ દક્ષિણ ગુજરાતમાંથી આવે છે, જે આ પ્રદેશની ખેતી ક્ષમતાને પ્રદર્શિત કરે છે.
રાજ્ય સરકારના બાગાયત નિયામકના જણાવ્યા અનુસાર, ગુજરાત ચીકુ ઉત્પાદનમાં દેશનું બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું ચીકુ ઉત્પાદક રાજ્ય છે. વર્ષ 2024-25માં રાજ્યમાં 25,000 હેક્ટરથી વધુ વિસ્તારમાં ચીકુની ખેતી થઈ અને કુલ ઉત્પાદન 2.40 લાખ મેટ્રિક ટનથી વધુ નોંધાયું છે, જે દેશવ્યાપી સ્તરે ગુજરાતની મજબૂત હાજરી દર્શાવે છે.
ચીકુના ખેડૂતોને પ્રતિ હેક્ટર રૂ. 22,000 સુધીની આર્થિક સહાય
ખેડૂતોને પ્રોત્સાહન આપવા રાજ્ય સરકારે સંકલિત બાગાયત વિકાસ કાર્યક્રમ હેઠળ મહત્વપૂર્ણ સહાય યોજનાઓ અમલમાં મૂકી છે. ચીકુ પાક માટે વાવેતર સામગ્રી પર 90 ટકા સુધીની સહાય આપવામાં આવે છે, જ્યારે ચીકુના ખેડૂતોને પ્રતિ હેક્ટર રૂ. 22,000 સુધીની આર્થિક સહાય આપવામાં આવી રહી છે. આ પહેલો ખેડૂતોની ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવા અને આવકમાં વૃદ્ધિ લાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ રહી છે.
VGRC બાગાયતી ક્ષેત્રમાં નવા અવસરો ઊભા કરવાની દિશામાં
આગામી VGRC (દક્ષિણ ગુજરાત) કોન્ફરન્સ બાગાયતી ક્ષેત્રમાં નવા અવસરો ઊભા કરવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ મંચ બની રહેશે. ચીકુની ખેતીમાં પ્રોસેસિંગ, પેકેજિંગ, બ્રાન્ડિંગ અને નિકાસ દ્વારા મૂલ્યવર્ધન માટે વિશાળ સંભાવનાઓ છે. પરિષદમાં રોકાણકારો, ઉદ્યોગસાહસિકો, નિકાસકારો અને નીતિનિર્માતાઓ વચ્ચે સંવાદ દ્વારા કૃષિ મૂલ્ય શૃંખલાને મજબૂત બનાવવાના પ્રયત્નો કરવામાં આવશે.
તાજા અને પ્રોસેસ્ડ ફળોની વધતી માંગને ધ્યાનમાં રાખીને ગુજરાત કોલ્ડ ચેઇન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ફૂડ પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સ અને કૃષિ લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્રમાં રોકાણ આકર્ષવા માટે સક્ષમ સ્થિતિમાં છે. મૂલ્યવર્ધન, વેરહાઉસિંગ, પાકવણી સુવિધાઓ અને ફાર્મ-ટુ-માર્કેટ કનેક્ટિવિટી જેવા ક્ષેત્રોમાં વિશાળ અવકાશ ઉપલબ્ધ છે.
દક્ષિણ ગુજરાતમાં ચીકુ ખેતીની સફળતા રાજ્યની કૃષિ વૈવિધ્યકરણ અને ખેડૂત સશક્તિકરણ પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાનું પ્રતિબિંબ છે. નીતિ આધાર, બજાર જોડાણ અને કુદરતી અનુકૂળતાઓને એકત્રિત કરીને ગુજરાત એક ટકાઉ અને વિકાસલક્ષી બાગાયતી ઇકોસિસ્ટમ ઊભું કરી રહ્યું છે.
