70 કિમી લાંબા 'ટનલ નેટવર્ક'થી થાણે, બોરીવલી અને દક્ષિણ મુંબઈ વચ્ચેનો મુસાફરીનો સમય મિનિટોમાં સમેટાઈ જશે.

મુંબઈ: મુંબઈ પોતાના માર્ગ પરિવહન માળખામાં એક મોટી ક્રાંતિ લાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. શહેરમાં 70 કિલોમીટર લાંબા ભૂગર્ભ ટનલ નેટવર્કનું નિર્માણ કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેને મુંબઈની 'પાતાળ લોક' રોડ સિસ્ટમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પ્રસ્તાવિત  યોજનાનો ઉદ્દેશ શહેરના ગીચ રસ્તાઓ પરના ટ્રાફિકને ભૂગર્ભ તરફ વાળવા અને મુંબઈ તથા મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રિજનના મુખ્ય વિસ્તારોને જોડતો હાઈ-સ્પીડ ભૂગર્ભ કોરિડોર તૈયાર કરવાનો છે. જોકે, એકવાર પૂર્ણ થયા પછી આ નેટવર્ક વ્યૂહાત્મક રીતે જોડાયેલા અનેક ટનલ પ્રોજેક્ટ્સનો સમૂહ બની રહેશે, જેનાથી વાહનચાલકો જમીન પરના ટ્રાફિક જામથી બચી શકશે અને સાથે જ શહેરમાં મુસાફરીના સમયમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે.

થાણે-બોરીવલી ટ્વીન ટનલ 

મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રિજન ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી દ્વારા અંદાજે 3,029.51 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે વિકસાવવામાં આવી રહેલી 11.84 કિમી લાંબી થાણે-બોરીવલી ટ્વિન ટનલ એ મુખ્ય પ્રોજેક્ટ્સમાંની એક છે. આ પ્રોજેક્ટમાં 10.25 કિમીની બેવડી ભૂગર્ભ ટનલ અને 1.59 કિમીના એપ્રોચ રોડનો સમાવેશ થાય છે, જે થાણેમાં ઘોડબંદર રોડ અને બોરીવલીમાં વેસ્ટર્ન એક્સપ્રેસ હાઈવે વચ્ચે સીધો પૂર્વ-પશ્ચિમ સંપર્ક સ્થાપિત કરે છે. 
આ ટનલને કારણે બંને સ્થળો વચ્ચેનો મુસાફરીનો સમય વર્તમાન 60-90 મિનિટથી ઘટીને માત્ર 15 મિનિટની આસપાસ થઈ જવાની અપેક્ષા છે, જેનાથી ઘોડબંદર રોડ અને અન્ય ભારે ટ્રાફિકવાળા માર્ગો પરનું ભારણ ઘટશે.

ઓરેન્જ ગેટ-મરીન ડ્રાઇવ ટનલ

આ પ્રોજેક્ટનો અન્ય એક મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો ઓરેન્જ ગેટ-મરીન ડ્રાઇવ ટનલ છે, જે 1250 કરોડ રૂપિયાના અંદાજિત ખર્ચે નિર્માણ પામી રહેલો અંડરગ્રાઉન્ડ કોરિડોર છે. આ પ્રોજેક્ટમાં કુલ 7 કિમી લંબાઈ ધરાવતી બે સમાંતર ટનલનો સમાવેશ થાય છે, જેમાંથી આશરે 3.45 કિમી લાંબી પ્રથમ ટનલનું કામ હાલમાં ચાલી રહ્યું છે.

આ રૂટ જમીનની સપાટીથી લગભગ 52 મીટર નીચે ઉતરે છે અને સેન્ટ્રલ રેલવે, વેસ્ટર્ન રેલવે તથા ભૂગર્ભ મેટ્રો લાઇન-3ની નીચેથી પસાર થાય છે, જે તેને મુંબઈના સૌથી વધુ તકનીકી પડકારજનક માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સમાંનો એક બનાવે છે.

દક્ષિણ મુંબઈથી અટલ સેતુ

ઈસ્ટર્ન એક્સપ્રેસ હાઇવે દ્વારા જોડાયેલા ભૂગર્ભ કોરિડોર દ્વારા મુંબઈ ટ્રાન્સ હાર્બર લિંકને ગિરગાંવ ચોપાટી સાથે જોડવાની યોજનાઓ પણ ચાલી રહી છે. પ્રસ્તાવિત કનેક્ટર નવી મુંબઈ અને દક્ષિણ મુંબઈ વચ્ચે સીમલેસ એક્સેસને મજબૂત બનાવવાની અપેક્ષા રાખે છે, જ્યારે હાલના મુખ્ય રસ્તાઓ પરની નિર્ભરતા ઘટાડે છે.

બાંદ્રા-બીકેસી ટનલનું નિર્માણ 

પ્રસ્તાવિત બાંદ્રા-બીકેસી ટનલની રચના દક્ષિણ મુંબઈ, બાંદ્રા કુર્લા કોમ્પ્લેક્સ અને ડોમેસ્ટિક એરપોર્ટ વચ્ચેની કનેક્ટિવિટી સુધારવા માટે કરવામાં આવી છે. અધિકારીઓનું અનુમાન છે કે આ ટનલ દક્ષિણ મુંબઈથી એરપોર્ટ સુધીનો મુસાફરીનો સમય ઘટાડીને લગભગ 20 મિનિટ કરી શકે છે, જે શહેરના ટ્રાફિકથી ગીચ રસ્તાઓનો એક ઝડપી વિકલ્પ પૂરો પાડે છે.

હાઈ-સ્પીડ ભૂગર્ભ રોડ નેટવર્ક

આ સંકલિત ટનલ સિસ્ટમની કલ્પના મુંબઈના શેડો રોડ નેટવર્ક તરીકે કરવામાં આવી છે, જે વાહનોને શહેરની નીચે 80 કિમી પ્રતિ કલાક સુધીની ઝડપે મુસાફરી કરવાની સુવિધા આપશે. વાહનવ્યવહારને ભૂગર્ભમાં સ્થાનાંતરિત કરીને આયોજકોનો ઉદ્દેશ્ય વેસ્ટર્ન એક્સપ્રેસ હાઈવે, ઈસ્ટર્ન એક્સપ્રેસ હાઈવે અને અન્ય મુખ્ય માર્ગો પરની ભીડ ઘટાડવાનો તેમ જ મુંબઈ, થાણે અને નવી મુંબઈ વચ્ચેના જોડાણને સુગમ બનાવવાનો છે.

અનેક ટનલ પ્રોજેક્ટ્સ કાં તો નિર્માણાધીન છે અથવા આયોજનના વિવિધ તબક્કાઓમાં છે, તેવામાં મુંબઈનું પ્રસ્તાવિત ભૂગર્ભ રોડ નેટવર્ક ભારતની સૌથી મહત્વાકાંક્ષી શહેરી પરિવહન પહેલો માંની એક છે. સંપૂર્ણપણે કાર્યરત થયા બાદ તે લાખો પ્રવાસીઓ માટે ઝડપી, સુરક્ષિત અને વધુ કાર્યક્ષમ મુસાફરીની સુવિધા પૂરી પાડશે.