21 Km લાંબી ટનલના બાંધકામ માટે જમ્બો વજન ધરાવતા કટરહેડ ગોઠવ્યું, જુલાઈથી ખોદકામ શરૂ થશે
મુંબઈઃ મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન માટે વિક્રોલી ખાતે ઉતારેલા પહેલા ટનલ બોરિંગ મશીન (ટીબીએમ)ની માહિતી અમે મુંબઈ સમાચારમાં આપી હતી. હવે, દેશના મહત્વાકાંક્ષી મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટે વધુ એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન હાંસલ કર્યું છે. 21 કિલોમીટર લાંબી ટનલનું બાંધકામ શરૂ કરવા માટે બીજા ટનલ બોરિંગ મશીન (ટીબીએમ)ના વિશાળ કટરહેડને મુંબઈ નજીક સાવલી (ઘણસોલી) શાફ્ટમાં સફળતાપૂર્વક નીચે ઉતારવામાં આવ્યું હતું.
આશરે 13.6 મીટર વ્યાસ અને આશરે 350 ટન વજન ધરાવતું કટરહેડ, ટીબીએમના મુખ્ય શીલ્ડ એસેમ્બલીનો અંતિમ અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ માનવામાં આવે છે. તેનાથી ટનલ બાંધકામમાં વેગ મળવાની અપેક્ષા છે. આ બીજું ટીબીએમ સાવલી (ઘણસોલી)થી ખોદકામ શરુ શરૂ કરશે અને વિક્રોલી તરફ આગળ વધશે.
Precision engineering powering India’s Bullet Train project!
— Ministry of Railways (@RailMinIndia) May 23, 2026
The 350-tonne cutterhead of the second Tunnel Boring Machine has been lowered at Sawli (Ghansoli) near Mumbai for the 21 km underground section of the #MAHSR corridor. Earlier this week, the cutterhead for the first… pic.twitter.com/VMWqEuJjgV
આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં પહેલા ટીબીએમના કટરહેડને વિક્રોલીમાં નીચે ઉતારવામાં આવ્યું હતું. બંને મશીનો હવે અંતિમ એસેમ્બલી અને કમિશનિંગ ટ્રાયલમાંથી પસાર થશે. આયોજન મુજબ જુલાઈ 2026ના પહેલા અઠવાડિયામાં તેમની પ્રારંભિક ડ્રાઇવ શરૂ કરવાની યોજના છે.
13.6 મીટર વ્યાસ ધરાવતું આ કટરહેડ ખાસ કરીને એક જ ટનલ ખોદવા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે, જેમાં હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોરની અપ અને ડાઉનબંને લાઇન એકસાથે કાર્ય કરી શકે છે. આ અત્યાધુનિક યુનિટ 84 કટર ડિસ્ક, 124 સ્ક્રેપર્સ અને 16 બકેટ લિપ્સથી સજ્જ છે, જે ખડકો કાપીને કાટમાળને અત્યંત કાર્યક્ષમતાથી દૂર કરે છે.
અત્યાર સુધીમાં આ પ્રોજેક્ટ માટે બંને અત્યાધુનિક ટીબીએમ મળી ગયા છે, જેમાંથી ટીબીએમ-1નું વજન 3080 ટન અને ટીબીએમ-2નું વજન 3184 ટન છે. બંને મશીનોના કટરહેડનો વ્યાસ એક સમાન છે.
તેઓ મિક્સ શીલ્ડ અને સ્લરી-આધારિત ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને કાર્ય કરે છે. દરેક ટીબીએમની કુલ લંબાઈ 95.32 મીટર છે. તેમાં કટર વ્હીલ્સ, મુખ્ય બેરિંગ્સ, જડબાના ક્રશર્સ, ઇરેક્ટર્સ, મુખ્ય શીલ્ડ, ટેઇલ શીલ્ડ અને ટનલ બાંધકામ કામગીરી માટે ચાર વિશિષ્ટ ગેન્ટ્રી જેવા અત્યાધુનિક ઉપકરણોનો સમાવેશ થાય છે.
આ મશીનો મહત્તમ કટરહેડ 4 આરપીએમની ગતિ અને 49 મીમી પ્રતિ મિનિટ સુધી ખોદકામ ક્ષમતા સાથે કાર્ય કરી શકે છે. આનાથી ટનલ બાંધકામનું કાર્ય સુરક્ષિત રીતે, નિયંત્રિત અને સુસંગત રીતે પૂર્ણ થઈ શકશે.
મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન તબક્કાવાર રીતે કાર્યરત થશે. પ્રથમ તબક્કો 15 ઓગસ્ટ, 2027 સુધીમાં સુરત અને બીલીમોરા વચ્ચે શરૂ થવાની અપેક્ષા છે. જોકે, સમગ્ર મુંબઈ-અમદાવાદ રૂટને 2029 સુધીનો સમય લાગી શકે છે. આ ટ્રેન મુંબઈ-અમદાવાદ વચ્ચેનું 508 કિલોમીટરનું અંતર 2 કલાકમાં પૂર્ણ કરશે.
