નવી દિલ્હીઃ જયપ્રકાશ ગૌડની જેપી એસોસિએટ્સ (JP Associates) હાલ નાદારીની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થઈ રહી છે. તેને ખરીદવા માટેની બોલી ગૌતમ અદાણીના અદાણી ગ્રુપે જીતી લીધી છે. અદાણી ગ્રુપે જેપી ગ્રુપની પેરન્ટ કંપનીને ખરીદવા માટે 14,535 કરોડ રૂપિયાની બોલી લગાવી છે. આ બોલી કંપની પર રહેલા દેવાની સરખામણીમાં ઘણી ઓછી છે. એટલે કે, કંપની પર અદાણી દ્વારા લગાવવામાં આવેલી બોલી કરતા અનેકગણું વધારે દેવું છે.
અદાણીએ એટલી ઓછી રકમની બોલી લગાવી છે કે તેનાથી દેવાના 50 ટકાની પણ ભરપાઈ થઈ શકે તેમ નથી. JP Associates એ એક એક્સચેન્જ ફાઇલિંગમાં જાણકારી આપી હતી કે 30 એપ્રિલ 2026 સુધી તેના પર કુલ ₹55,357 કરોડનું દેવું છે. આ દેવાની સરખામણીએ અદાણી સમૂહ લગભગ ચોથા ભાગની કિંમતમાં આખી કંપનીના માલિક બનશે.
હવે સવાલ એ થાય છે કે આખરે ₹40,822 કરોડનું નુકસાન કોણ ભોગવશે? ચાલો આ વાતને સરળ ભાષામાં સમજીએ.
જયપ્રકાશ એસોસિએટ્સ લિમિટેડના માલિક ગૌતમ અદાણી બનશે. પરંતુ આ ખરીદીથી ₹40822 કરોડનું નુકસાન એ બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓએ ઉઠાવવું પડશે જેમણે JAL ને લોન આપી હતી.
Jaiprakash Associates Limited (JAL) ને લોન આપનારી બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓની યાદી ઘણી લાંબી છે. કંપનીએ લગભગ 19 બેંકો/નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી લોન લીધેલી છે. હવે જ્યારે આ કંપની નાદારી પ્રક્રિયા હેઠળ અદાણી ગ્રુપના હાથમાં વેચાઈ રહી છે, ત્યારે આ સંસ્થાઓએ ₹40,822 કરોડનું નુકસાન વેઠવું પડશે. નાણાકીય ભાષામાં આ નુકસાનને 'હેર કટ' (Hair Cut) કહેવામાં આવે છે.
ઇન્સોલ્વન્સી એન્ડ બેંકરપ્સી કોડ (IBC) ની પ્રક્રિયા હેઠળ જ્યારે કોઈ કંપની નાદાર (Bankrupt) જાહેર થાય છે, ત્યારે તેના બાકી લેણાં ચૂકવવા માટે લેણદારોએ જે સમાધાન કરવું પડે છે, તેને નાણાકીય ભાષામાં 'હેરકટ' (Haircut) કહેવામાં આવે છે. એટલે કે, હવે ₹40,822 કરોડનું નુકસાન ધિરાણકર્તાઓ (Lenders) એ સહન કરવું પડશે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, લેણદારોએ ₹40,822 કરોડનો 'હેરકટ' સ્વીકારવો પડશે.
અનિલ અગ્રવાલની વેદાંતાએ લગાવી હતી સૌથી ઊંચી બોલી
જયપ્રકાશ ગૌડની જેપી એસોસિએટ્સને ખરીદવા માટે સૌથી ઊંચી બોલી અનિલ અગ્રવાલની વેદાંત કંપનીએ લગાવી હતી. તેમણે અંદાજે 17 હજાર કરોડ રૂપિયાની બોલી લગાવી હતી, પરંતુ પેમેન્ટ કરવાની તેમની યોજના અદાણીની યોજના કરતા અલગ હતી.
વેદાંતને 17 હજાર કરોડ રૂપિયાની ચુકવણી કરવામાં અંદાજે 5 વર્ષનો સમય લાગત. તેની સામે, અદાણીએ આ ચુકવણી 2 વર્ષમાં પૂરી કરવાની યોજના આપી હતી. આ જ કારણ છે કે લેણદારોની કમિટીએ (Lenders' Committee) અદાણી ગ્રુપની પસંદગી કરી.
