ઘણી વખત તકનીકી ખામીઓને કારણે ઓનલાઈન પેમેન્ટ થઈ શકતું નથી, તેથી આજે પણ મોટી સંખ્યામાં લોકો પોતાના પર્સમાં કેશ (રોકડ) જરૂર રાખે છે. આવા સમયમાં આગામી દિવસોમાં તમને 10 અને 20 રૂપિયાની નોટોનું સ્વરૂપ બદલાયેલું જોવા મળી શકે છે. એટલે કે સામાન્ય નોટોની જગ્યાએ હવે તમને પ્લાસ્ટિકની નોટો જોવા મળી શકે છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક એટલે કે RBI આ નોટોને લઈને પાયલોટ પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી રહી છે. તેવામાં હવે ઘણા લોકોના મનમાં એક સવાલ આવી રહ્યો છે કે આ પ્લાસ્ટિકની નોટો છાપવામાં કેટલો ખર્ચ થાય છે? શું આ નોટો સામાન્ય નોટોની સરખામણીમાં મોંઘી છે?

સામાન્ય 10, 20 ની નોટ છાપવાનો ખર્ચ કેટલો?

ભારતમાં ઉપલબ્ધ 10 અને 20 ની સામાન્ય નોટોને મોટાભાગના લોકો કાગળની સમજી લે છે, પરંતુ વાસ્તવમાં તે 100 ટકા કોટન (કપાસ) માંથી બનેલી હોય છે. આ નોટોની છાપણીનો ખર્ચ ખૂબ જ ઓછો આવે છે.

10 રૂપિયાની નોટ: અંદાજે 70 પૈસાથી 1.01 રૂપિયા પ્રતિ નોટ આવે છે.

જ્યારે 20 રૂપિયાની નોટ: અંદાજે 95 પૈસાથી 1 રૂપિયો પ્રતિ નોટ આવે છે.

એટલે કે સ્પષ્ટ છે કે આ નોટો છાપવાનો ખર્ચ ઘણો ઓછો છે.

પ્લાસ્ટિક નોટ માટે કેટલો ખર્ચ થશે?

જણાવી દઈએ કે RBI ની નોટ છાપતી કંપની BRBNMPL એટલે કે ભાર્તિય રિઝર્વ બેંક નોટ મુદ્રણ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (Bhartiya Reserve Bank Note Mudran Private Limited) એ 10 અને 20 રૂપિયાની પ્લાસ્ટિક નોટોના ટ્રાયલ (પરીક્ષણ) માટે ગ્લોબલ ટેન્ડર જાહેર કર્યું છે. આ નોટોને સામાન્ય નોટોની જેમ કોટન પેપર પર બનાવવામાં નહીં આવે, પરંતુ તેને ખાસ પોલીમર શીટ પર તૈયાર કરવામાં આવશે.

હવે જાણીએ કે એક પ્લાસ્ટિક નોટ છાપવામાં કેટલો ખર્ચ થશે? મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, શરૂઆતમાં એક પ્લાસ્ટિક નોટ છાપવા માટે આશરે 2 થી 6 રૂપિયા સુધીનો ખર્ચ આવી શકે છે. એટલે કે આ નોટોનું પ્રિન્ટિંગ સામાન્ય નોટોની સરખામણીમાં ઘણું મોંઘું પડી શકે છે. આવા સમયમાં ઘણા લોકોના મનમાં એ સવાલ આવવો સ્વાભાવિક છે કે જો આ નોટો સામાન્ય નોટો કરતા મોંઘી છે, તો પછી તેને કેમ લાવવામાં આવી રહી છે?

મોંઘી હોવા છતાં પ્લાસ્ટિક નોટો કેમ લાવવામાં આવી રહી છે?

હા, એ સાચું છે કે તેનો ખર્ચ સામાન્ય નોટોના પ્રિન્ટિંગ કરતા વધારે છે, પરંતુ લાંબા ગાળે આ નોટો વધુ કિફાયતી (ફાયદાકારક) માનવામાં આવી રહી છે. તેના કેટલાક કારણો આ મુજબ છે જેમ કે....

સામાન્ય નોટોની સરખામણીમાં આ નોટો લાંબા સમય સુધી ચાલશે.

10 અને 20 ની નોટોનો ઉપયોગ સૌથી વધુ થાય છે અને તે જલ્દી ફાટી પણ જાય છે.

પરંતુ આ નોટો સામાન્ય નોટોની સરખામણીમાં વધુ ટકશે.

પોલીમર નોટો પાણી, ધૂળ અને ભેજથી જલ્દી ખરાબ થતી નથી.

જ્યારે સામાન્ય નોટો પાણી અને ભેજને કારણે ખરાબ થઈ જાય છે.

આ સાથે જ તેના ફાટવાની શક્યતા પણ ઘણી ઓછી છે.

આ જ બધા કારણોસર પ્લાસ્ટિક નોટોને સામાન્ય નોટો કરતા ચડિયાતી માનવામાં આવી રહી છે.