કુણબી પ્રમાણપત્ર અને કેસ પાછા ખેંચવાની માંગણીઓ ન સંતોષાય તો મુંબઈ તરફ કૂચ કરશે મરાઠા પ્રદર્શનકારીઓ

મુંબઈ/જાલનાઃ મરાઠા અનામત મુદ્દે મહારાષ્ટ્રમાં ફરી એકવાર રાજકીય માહોલ ગરમાયો છે. મરાઠા અનામત માટે અનશન પર બેઠેલા કાર્યકર મનોજ જરાંગેએ રાજ્ય સરકારને 12 સપ્ટેમ્બર સુધીનો સમય આપ્યો છે. જો સરકાર ત્યાં સુધીમાં પાત્ર મરાઠાઓને કુણબી (OBC) જાતિના પ્રમાણપત્ર આપવાની તેમની માંગણી પર કાર્યવાહી નહીં કરે, તો તેઓ મુંબઈમાં જઈને આંદોલન વધુ ઉગ્ર બનાવશે તેવી ચીમકી પણ તેમણે આપી છે.

જાલના જિલ્લાના અંતરવલી સરાટી ગામમાં મનોજ જરાંગેની અનિશ્ચિતકાળ ભૂખ હડતાળનો આજે બીજો દિવસ હતો. આ દરમિયાન તેમણે નાયબ મુખ્ય પ્રધાન એકનાથ શિંદે, શિવસેનાના સાંસદ સંજય જાધવ અને રાજ્યના પ્રધાન સંજય શિરસાટ પર નિશાન સાધ્યું હતું. પરભણી શહેરમાં યોજાયેલા એક ખેડૂત કાર્યક્રમને લઈને પણ જરાંગેએ સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે મરાઠા સમાજની મજાક ઉડાવવા માટે આ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે અને હાલના સમયે આવા કાર્યક્રમની જરૂર શું હતી તેવો સવાલ પણ તેમણે કર્યો હતો.

સરકાર ચર્ચા કરવા તૈયાર છે, જે કાયદેસર રીતે શક્ય હોય

નાગપુરમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતા મુખ્ય પ્રધાન દેવેન્દ્ર ફડણવીસે મનોજ જરાંગે સાથે સરકારની વાતચીત માટે તૈયારી દર્શાવી હતી. ફડણવીસે કહ્યું કે સરકાર એવી માગણીઓ પર ચર્ચા કરવા તૈયાર છે, જે કાયદેસર રીતે શક્ય હોય, બંધારણને અનુરૂપ હોય અને સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશોનું ઉલ્લંઘન કરતી ન હોય. તેમણે કહ્યું કે સરકારના પ્રતિનિધિઓ પરભણીમાં યોજાયેલા કાર્યક્રમમાં જઈને આંદોલનકારીઓની માગણીઓ અંગે ચર્ચા કરી રહ્યા છે.

ફડણવીસે જણાવ્યું હતું કે અગાઉ પણ સરકાર દ્વારા મરાઠા સમાજના મુદ્દાઓનો ઉકેલ લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો અને હવે પણ સરકાર તેમની માગણીઓ ઉકેલવા માટે આગળ વધી રહી છે. તેમણે નાયબ મુખ્ય પ્રધાન એકનાથ શિંદેનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે શિંદે શરૂઆતથી જ આ મુદ્દાઓ પ્રત્યે સંવેદનશીલ રહ્યા છે.

જાતિ પ્રમાણપત્રની ચકાસણીની પ્રક્રિયા સ્થગિત કરવાની માગણી

મનોજ જરાંગે લાંબા સમયથી પાત્ર મરાઠાઓને કુણબી તરીકે માન્યતા આપવાની અને તેમને OBC અનામતનો લાભ આપવાની માગણી કરી રહ્યા છે. જરાંગેનું કહેવું છે કે મરાઠા સમાજને કુણબી તરીકે માન્યતા આપવા માટે 58 લાખ ઐતિહાસિક રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, આ રેકોર્ડના આધારે પાત્ર મરાઠાઓને તાત્કાલિક કુણબી પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવવું જોઈએ. ઐતિહાસિક રેકોર્ડના આધારે આવતા કિસ્સાઓમાં જાતિ પ્રમાણપત્રની ચકાસણીની પ્રક્રિયા પણ સ્થગિત કરવાની તેમણે માગણી કરી છે.

મુંબઈ તરફ કૂચ કરશે અને આંદોલન વધુ ઉગ્ર બનાવશે

જરાંગેએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સરકારને હવે વધુ સમય આપવામાં આવશે નહીં. 12 સપ્ટેમ્બરે અંતરવલી સરાટી ખાતે તેમના નેતૃત્વમાં મરાઠા સમાજની કોર કમિટીની બેઠક યોજાશે. આ બેઠકમાં મુંબઈમાં અનશન અને આંદોલન શરૂ કરવા અંગે નિર્ણય લેવામાં આવશે. જરાંગેએ કહ્યું છે કે જો સરકાર 12 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં તેમની માગણીઓ સ્વીકારી લેશે તો મુંબઈમાં પ્રસ્તાવિત અનશન કરવાની જરૂર રહેશે નહીં. પરંતુ માગણીઓ સ્વીકારવામાં નહીં આવે તો તેઓ મુંબઈ તરફ કૂચ કરશે અને આંદોલન વધુ ઉગ્ર બનાવશે.

કુણબી પ્રમાણપત્ર ઉપરાંત મનોજ જરાંગેએ રાજ્ય સરકાર સમક્ષ સાતારા ગેઝેટના આધારે મરાઠા સમાજને અનામત આપવાની માગણી પણ કરી છે. આ ઉપરાંત મહારાષ્ટ્રમાં અનામત આંદોલન દરમિયાન મરાઠા પ્રદર્શનકારીઓ સામે નોંધાયેલા પોલીસ કેસો પરત ખેંચવાની માંગણી કરવામાં આવી છે. અગાઉના અનામત આંદોલનો દરમિયાન મૃત્યુ પામેલા લોકોના પરિવારોને સરકારી નોકરી અને નાણાકીય વળતર આપવાની પણ માંગણી જરાંગેએ કરી છે.

સાંસદ સંજય જાધવ પાસેથી ખુલાસો માંગ્યો

જરાંગેએ મરાઠા સમાજના સભ્યોના જાતિના પ્રમાણપત્રો રદ કરવામાં આવ્યા હોવાનો પણ આરોપ લગાવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે સમાજના લોકોના હકના પ્રમાણપત્રો રદ કરવામાં આવ્યા હોય ત્યારે તેઓ ચૂપ નહીં બેસે. પરભણીના કાર્યક્રમ અંગે તેમણે સાંસદ સંજય જાધવ પાસેથી ખુલાસો માંગ્યો હોવાનું પણ જણાવ્યું હતું અને કાર્યક્રમ સામે કડક વલણ અપનાવવાનો સંકેત આપ્યો હતો.

જાતિ ચકાસણી સમિતિઓની જરૂર નથી

મરાઠા ક્રાંતિ મોરચાના રાજ્ય સંયોજક ડૉ. સંજય લાખે પાટીલે જાતિ પ્રમાણપત્ર ચકાસણીના મુદ્દે પણ સરકાર પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે મહારાષ્ટ્રના મંત્રી રાધાકૃષ્ણ વિખે પાટીલે કથિત રીતે એવું સૂચન કર્યું હતું કે જાતિ ચકાસણી સમિતિઓની જરૂર નથી, કારણ કે દેશના અન્ય ભાગોમાં આવી સમિતિઓ અસ્તિત્વમાં નથી. લાખે પાટીલે આ કથિત સૂચનને આઘાતજનક, ગેરબંધારણીય અને ગેરકાયદે ગણાવ્યા હતા. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રકારનું નિવેદન મરાઠા યુવાનો તેમજ અન્ય સમાજના લોકોમાં પણ મૂંઝવણ અને અસંતોષ પેદા કરી શકે છે.

સરકારના કોઈ પણ પગલાંની અસર વ્યાપક થશે

લાખે પાટીલે સુપ્રીમ કોર્ટના એક ચુકાદાનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું હતું કે જાતિ અને આદિવાસી પ્રમાણપત્રોની ચકાસણી માટે સ્વતંત્ર સ્ક્રુટિની કમિટીઓની રચના અંગે કોર્ટ દ્વારા દિશાનિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે, તેથી જાતિ પ્રમાણપત્રોની ચકાસણીની પ્રક્રિયાને લઈને સરકારના કોઈ પણ પગલાંની અસર વ્યાપક થઈ શકે છે. 

સમિતિના કાર્યકાળમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે

આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે મહારાષ્ટ્ર સરકારે 25 ઓગસ્ટે નિવૃત્ત હાઈ કોર્ટ ન્યાયાધીશ સંદીપ શિંદેની અધ્યક્ષતાવાળી સમિતિને એક વર્ષનું એક્સટેન્શન આપ્યું હતું. હવે આ સમિતિ 30 જૂન, 2027 સુધી મરાઠા સમાજ સાથે જોડાયેલા કુણબી રેકોર્ડની તપાસ કરી શકશે. સરકાર દ્વારા જણાવવામાં આવ્યું હતું કે કેટલાક જિલ્લાઓમાં મરાઠા-કુણબી વંશાવળી શોધવાનું કામ હજુ અધૂરું છે. આ કારણોસર સમિતિના કાર્યકાળમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.

મુંબઈમાં આંદોલન કરવાની સ્પષ્ટ ચીમકી આપી 

હવે મનોજ જરાંગે દ્વારા આપવામાં આવેલી 12 સપ્ટેમ્બરની સમયમર્યાદા અને સરકારના વલણ વચ્ચે આગામી દિવસોમાં મરાઠા અનામત મુદ્દે રાજકીય અને સામાજિક ગરમાવો વધવાની વકી છે. એક તરફ સરકાર કાયદાકીય અને બંધારણીય મર્યાદામાં રહીને માગણીઓ અંગે ચર્ચા કરવાની તૈયારી દર્શાવી રહી છે, જ્યારે બીજી તરફ જરાંગેએ માંગણીઓનો તાત્કાલિક ઉકેલ ન આવે તો મુંબઈમાં આંદોલન કરવાની સ્પષ્ટ ચીમકી આપી છે.