અમદાવાદઃ એક વર્ષ પહેલાં 12 જૂનના રોજ અમદાવાદ એરપોર્ટથી લંડન જવા માટે એર ઇન્ડિયાનું વિમાન AI-171 ઉપડ્યું તેની ગણતરીની મિનિટોમાં જ મેઘાણીનગર સિવિલ હોસ્પિટલ કેમ્પસના પાછળના ભાગમાં ક્રેશ થઇ ગયું હતું. આ ગોઝારી દૂર્ઘટનામાં ભારતીય અને વિદેશી નાગરિકો તેમજ હોસ્પિટલના તબીબો, અન્ય સ્ટાફ મળી લગભગ 260 લોકોના મૃત્યુ થયાં હતાં ધ ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન પાઇલટ્સએ ગુરુવારે એર ઇન્ડિયા AI171 ક્રેશની તપાસમાં ગંભીર ખામીઓ હોવાનો આક્ષેપ કર્યો હતો, અને તપાસની ટેકનિકલ દિશા તેમજ એરક્રાફ્ટ એક્સિડન્ટ ઇન્વેસ્ટિગેશન બ્યુરો (AAIB) ની પારદર્શિતાના અભાવ બંને પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે બોઇંગ 787 વિમાને ક્રેશ થતાં પહેલાં ઓછામાં ઓછા 10 એન્ક્રિપ્ટેડ હેલ્થ મોનિટરિંગ કોડ મોકલ્યા હતા અને દાવો કર્યો હતો કે આ સંદેશાઓની અવગણના કરવામાં આવી હતી. બોઇંગ 787 એરક્રાફ્ટમાં સંભવિત ઇલેક્ટ્રિકલ ખામીઓની પૂરતી તપાસ કરવામાં નિષ્ફળ રહીને, તપાસમાં સમય પહેલાં જ પાઇલટ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી દેવામાં આવ્યું હતું.
Ahmedabad PlaneCrash Anniversary |દુર્ઘટનાના નિશાન સાથે આજે છે ત્યાં માત્ર ભેંકાર શાંતિ |
— Mumbai Samachar Official (@Samachar_Mumbai) June 12, 2026
12 જૂન 2025. અમદાવાદના આકાશમાં છવાયેલું એ કાળું વાદળ ક્યારેય ન ભૂલી શકાય તેવી યાદ બની ગયું છે. આજે અમદાવાદ પ્લેન ક્રેશને પૂરા એક વર્ષ પૂર્ણ થયા છે. ૨૬૦ માસૂમ જિંદગીઓને ભરખી જનાર એ… pic.twitter.com/xx6Ql5emGE
સૂત્રો મુજબ પ્રાથમિક અહેવાલમાંથી એરક્રાફ્ટ કમ્યુનિકેશન્સ એડ્રેસિંગ એન્ડ રિપોર્ટિંગ સિસ્ટમ (ACARS) ના સંદેશાઓને બાકાત રાખવામાં આવ્યા હતા. ઓછામાં ઓછા 10 એવા ચોક્કસ કોડ છે જે ટેક-ઓફના 15 મિનિટ પહેલાં અને ફ્લાઇટ દરમિયાન મોકલવામાં આવ્યા હતા. આ કોડ્સ માત્ર બોઇંગ દ્વારા જ ડિકોડ કરી શકાય છે—એર ઇન્ડિયા પણ તેને વાંચી શકતું નથી. આ સિસ્ટમ N1 અને N2 એન્જિન સ્પીડ, ઓઇલ પ્રેશર અને હાઇડ્રોલિક પ્રેશર સહિત સેંકડો પરિમાણો (પેરામીટર્સ) મોકલે છે. આ ડેટા AAIB સાથે કેમ શેર કરવામાં આવ્યો નથી? અમે આ ટ્રાન્સક્રિપ્ટ્સ તાત્કાલિક ડિકોડ કરવાની માંગ કરવા માટે મંત્રાલયને પત્ર લખ્યો છે.
સંગઠને તપાસ ટીમની રચના અને ક્ષમતા અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી, જેમાં હિતોના સંઘર્ષનો આક્ષેપ કર્યો હતો. કારણ કે બે સભ્યો ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (DGCA) માંથી ડેપ્યુટેશન પર હતા. એવો પણ આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો હતો કે પાંચ સભ્યોના બોર્ડમાં વિશિષ્ટ એવિઓનિક્સ (એરક્રાફ્ટ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ) નિપુણતાનો અભાવ હતો. આખા દેશ માટે તપાસ બોર્ડમાં માત્ર પાંચ જ લોકો છે. તેઓ એકસાથે AI 171 ક્રેશ, અજિત પવાર હેલિકોપ્ટર ક્રેશ અને અન્ય અનેક અકસ્માતો સંભાળી રહ્યા છે.
એક AAIB તપાસકર્તાએ માત્ર નાના એરક્રાફ્ટ જ ઉડાવ્યા છે. તેમની પાસે 787 જેટલા જટિલ મશીન માટેની નિપુણતા નથી. આ જ કારણે મંત્રાલયે દિલ્હીમાં બ્લેક બોક્સ ડિકોડ કરવાની સુવિધા હોવાનો દાવો કર્યો હોવા છતાં, તેમણે બ્લેક બોક્સને બે વાર યુએસ (US) મોકલવા પડ્યા હતા. સૂત્રોએ ઉમેર્યું,જ્યારે તમે એક સ્વતંત્ર તપાસ બોર્ડની રચના કરો છો, ત્યારે તે સ્વતંત્ર જ રહેવું જોઈએ.
તપાસમાં પારદર્શિતાના અભાવનો આક્ષેપ કરીને સંગઠને AAIB નિયમોના નિયમ 12 હેઠળ ન્યાયિક તપાસની માંગ સાથે સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો છે. સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે સર્વોચ્ચ અદાલતે, પ્રારંભિક સુનાવણી દરમિયાન, અવલોકન કર્યું હતું કે પાઇલટ્સને દોષી ઠેરવવા તે સમય પહેલાંનું પગલું છે અને લોકોને આવા નિવેદનો આપતા રોક્યા હતા.
સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, આ દુર્ઘટનાના એકમાત્ર બચી ગયેલા મુસાફરની ક્રેશના 10 મહિના પછી સુધી પૂછપરછ કેમ ન કરવામાં આવી તે અંગે સવાલ કર્યો હતો.. તેમણે આ વિલંબની સરખામણી તપાસકર્તાઓ દ્વારા આત્મહત્યાનો હેતુ સાબિત કરવા માટે પાઇલટના 91 વર્ષીય પિતાની કરાયેલી પજવણી સાથે કરી હતી. બચી ગયેલા મુસાફરે ટેક-ઓફ અને લેન્ડિંગ દરમિયાન કેબિનમાં લાઇટો ઝબકતી જોઈ હતી. ઝબકતી લાઇટો એ ઇલેક્ટ્રિકલ સમસ્યાનું સ્પષ્ટ લક્ષણ છે, તેણે એક ધડાકો—એક વિસ્ફોટ—પણ સાંભળ્યો હતો, જે અમારું માનવું છે કે ટેઇલમાં થયો હતો, જે ખૂબ જ ખરાબ હાલતમાં મળી આવ્યો હતો. જ્યારે તપાસકર્તાઓ મૃત પાઇલટની માનસિક સ્થિતિ વિશે તેના પિતાની પૂછપરછ કરવામાં વ્યસ્ત હતા, ત્યારે આ સાક્ષીની જુબાની લેવામાં આટલો વિલંબ કેમ થયો?
એરક્રાફ્ટની સ્થિતિ અંગે સૂત્રોએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે એરક્રાફ્ટે AI171 ઓપરેટ કરતા પહેલા જ ટેકનિકલ સમસ્યાઓનો અહેવાલ આપ્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે તે દિલ્હીથી એર ઇન્ડિયા ફ્લાઇટ 423 તરીકે આવ્યું હતું અને તેમાં સ્ટેબિલાઇઝર સંબંધિત ખામી સર્જાઈ હતી, જેમના અમુક મોટર્સ બદલ્યા બાદ તેને 0640 GMT વાગ્યે સેવા માટે યોગ્ય (સર્વિસેબલ) જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું.
સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે બોઇંગ 787 એરક્રાફ્ટ વૈશ્વિક સ્તરે ઇલેક્ટ્રિકલ અને ટેકનિકલ સમસ્યાઓનો ઇતિહાસ ધરાવે છે. બોઇંગ 787 એરક્રાફ્ટે ઐતિહાસિક રીતે વૈશ્વિક સ્તરે લિથિયમ બેટરી નિષ્ફળતા, ઇલેક્ટ્રિકલ આગ, RAT ડિપ્લોયમેન્ટ સમસ્યાઓ અને ઇલેક્ટ્રોનિક બેમાં પાણીનો ભરાવો સહિતની બહુવિધ ઇલેક્ટ્રિકલ સમસ્યાઓનો સામનો કર્યો છે.
