નિશા સંઘવી

નવરાત્રિના નવ દિવસ એટલે નવ રંગ. ચણિયાચોળી, કેડિયું કે સાડી પસંદ કરતી વખતે આપણે રંગનું ખાસ ધ્યાન રાખીએ છીએ, પણ હેલ્થ પૉલિસી ખરીદતી વખતે એટલું જ ધ્યાન રાખીએ છીએ ખરા?     
             
હમણાં 11 ઓક્ટોબરથી નવરાત્રિ શરૂ થઈ છેતો ચાલો, એની પ્રત્યેક રાત રંગ સાથે હેલ્થ ઈન્સ્યોરન્સ નો એક એક મહત્ત્વનો મુદ્દો જોડીએ, જેથી પૉલિસી લેતી કે રિન્યુ કરતી વખતે બધું યાદ રહે.

પહેલો દિવસ - નારંગી: સમ ઈન્સ્યોર્ડ
નારંગી રંગ શરૂઆતનો રંગ છે અને પૉલિસીની શરૂઆત પણ કવર રકમથી થાય છે. મુંબઈ જેવા શહેરમાં હૉસ્પિટલનો ખર્ચ દર વર્ષે વધે છે એટલે પાંચ લાખનું કવર ઘણીવાર ઓછું પડે છે. તમારા શહેર, પરિવારની ઉંમર અને ખર્ચ પ્રમાણે પૂરતું કવર લો. બજેટ ઓછું હોય તો ઓછા પ્રીમિયમમાં સુપર ટોપ-અપ લઈને કવર વધારી શકાય.

બીજો દિવસ - સફેદ: સાચી માહિતી
સફેદ રંગ સચ્ચાઈનો રંગ છે. પ્રપોઝલ ફોર્મમાં પહેલેથી ચાલતી બીમારી, દવાઓ, જૂની સર્જરી અને ધૂમ્રપાન કે તમાકુની ટેવ - બધું સાચું લખો. માહિતી છુપાવશો તો ક્લેમ વખતે તકલીફ પડી શકે છે.

ત્રીજો દિવસ - લાલ: રૂમ રેન્ટ લિમિટ
લાલ રંગ ચેતવણીનો રંગ છે. ઘણી પૉલિસીમાં રૂમ ભાડા પર રોજની લિમિટ હોય છે. ધારો કે લિમિટ 5,000 રૂપિયા છે અને તમે 10,000 રૂપિયાનો રૂમ લીધો, તો ફક્ત રૂમ જ નહીં, ડૉક્ટરની ફી અને ઓપરેશન ચાર્જ જેવા બીજા ખર્ચમાં પણ કપાત આવી શકે છે એટલે રૂમ રેન્ટ લિમિટ વગરની, અથવા સિંગલ પ્રાઇવેટ રૂમ સુધીની છૂટવાળી પૉલિસી જુઓ.

ચોથો દિવસ - રોયલ બ્લુ: નેટવર્ક હૉસ્પિટલ
વાદળી રંગ વિશ્વાસનો રંગ છે. તમારા ઘર કે ઓફિસની નજીકની સારી હૉસ્પિટલ ઈન્સ્યોરન્સ કંપનીના નેટવર્કમાં છે કે નહીં એ જોઈ લો. નેટવર્ક હૉસ્પિટલમાં કેશલેસ સારવાર મળે છે એટલે મુશ્કેલીના સમયે પૈસાની દોડધામ ટળે છે.

પાંચમો દિવસ - પીળો: વેઇટિંગ પીરિયડ
પીળો રંગ‘મા ચાલો’નો સંકેત આપે છે. નવી પૉલિસીમાં શરૂઆતના 30 દિવસ (અકસ્માત સિવાય) ક્લેમ મળતો નથી. મોતિયો, હર્નિયા, ઘૂંટણના ઓપરેશન જેવી ચોક્કસ બીમારીઓ અને પ્રી-એક્ઝિસ્ટિંગ બીમારીઓ માટે સામાન્ય રીતે 1થી 3 વર્ષનો વેઇટિંગ પીરિયડ હોય છે એટલે પૉલિસી જેટલી નાની ઉંમરે લો  એટલો ફાયદો વધારે.

છઠ્ઠો દિવસ - લીલો: નો ક્લેમ બોનસ
લીલો રંગ વૃદ્ધિનો રંગ છે. જે વર્ષે તમે ક્લેમ ન કરો એ વર્ષે ઘણી પૉલિસીમાં પ્રીમિયમ વધાર્યા વગર કવર રકમ અમુક ટકા વધી જાય છે. આને ‘નો ક્લેમ બોનસ’ કહેવાય. સાથે એ પણ જુઓ કે પૉલિસીમાં રિસ્ટોરેશન બેનિફિટ છે કે નહીં, જેમાં કવર વપરાઈ જાય તો ફરીથી ભરી આપવામાં આવે છે.

સાતમો દિવસ - ગ્રે: ફાઇન પ્રિન્ટ
ગ્રે રંગ ઝાંખો હોય છે, અને પૉલિસીનું ઝીણું લખાણ પણ ઘણીવાર ધ્યાન બહાર રહી જાય છે. એક્સક્લુઝન (કવર ન થતી બાબતો), બીમારી મુજબ સબ-લિમિટ અને કો-પેમેન્ટ ખાસ વાંચો. દાખલા તરીકે, 20 ટકા કો-પે હોય અને બિલ 1 લાખ રૂપિયાનું આવે, તો 20,000 રૂપિયા તમારે ખિસ્સામાંથી ભરવા પડે.

આઠમો દિવસ - જાંબલી: એડ-ઓન અને રાઇડર
જાંબલી રંગ શાહી ઠાઠનો રંગ છે, અને એડ-ઓન એટલે પૉલિસીનો વધારાનો ઠાઠ. ક્ધઝ્યુમેબલ્સ રાઇડર (મોજા, માસ્ક જેવી વસ્તુઓનો ખર્ચ), ક્રિટિકલ ઇલનેસ કવર, સુપર ટોપ-અપ - આ બધું ઉપયોગી છે, પણ ફક્ત જેની જરૂર હોય એ જ લો. બિનજરૂરી એડ-ઓનથી પ્રીમિયમ ખોટું વધે છે.

નવમો દિવસ - મોરપીંછ લીલો: ક્લેમ ને રિન્યુઅલ
નવરાત્રિનો છેલ્લો રંગ મોરપીંછ લીલો (પીકોક ગ્રીન) છે, અને પૉલિસીનો છેલ્લો પણ સૌથી અગત્યનો મુદ્દો છે ક્લેમ. કંપનીનો ક્લેમ સેટલમેન્ટ રેશિયો જુઓ અને હૉસ્પિટલમાં દાખલ થતાં જ કંપનીને જાણ કરો. પૉલિસી સમયસર રિન્યુ કરો, કારણ કે પૉલિસી ચાલુ રહે તો વેઇટિંગ પીરિયડ અને નો ક્લેમ બોનસનો ફાયદો ચાલુ રહે છે. સર્વિસથી નારાજ હો તો પોર્ટેબિલિટીથી બીજી કંપનીમાં જઈ શકાય. સતત પાંચ વર્ષ પૉલિસી ચાલુ રહે, પછી માહિતી છુપાવવાના આધારે ક્લેમ નકારી શકાતો નથી (છેતરપિંડી સિવાય).

પૉલિસી પસંદ કરતી વખતે શું કરવું?
એક જ પૉલિસી જોઈને નિર્ણય ન લો. ઓછામાં ઓછી ત્રણ પૉલિસીની સરખામણી કરો અને ઉપરોક્ત નવેય મુદ્દા દરેકમાં ચેક કરો. ફક્ત સૌથી ઓછું પ્રીમિયમ જોઈને પૉલિસી ન લો, કારણ કે સસ્તી પૉલિસીમાં ઘણીવાર રૂમ રેન્ટ લિમિટ, કો-પે કે લાંબો વેઇટિંગ પીરિયડ જેવી શરતો છુપાયેલી હોય છે. પરિવારમાં વડીલો હોય તો તેમની જરૂરિયાત અલગથી વિચારો. કોઈ શંકા હોય તો પૉલિસી ડોક્યુમેન્ટ તમારા એડવાઈઝરને બતાવીને સમજી લો. પૉલિસી લીધા પછી પણ ફ્રી-લુક પીરિયડ (સામાન્ય રીતે 15 દિવસ)માં શરતો ન ગમે તો પૉલિસી પાછી આપી શકાય છે.

નિષ્કર્ષ
ગરબા રમતા પહેલાં જેમ રંગ મેચ કરીએ છીએ એમ પૉલિસી લેતા પહેલાં આ નવ મુદ્દા મેચ કરી જુઓ. નવરાત્રિ  નવ દિવસ ચાલે છે, પણ સારી હેલ્થ પૉલિસીનો ફાયદો વર્ષોવર્ષ મળે છે માટે આ નવલા દિવસોમાં ગરબાની સાથે પોતાની હેલ્થ પૉલિસી પણ એકવાર ખોલીને વાંચી લો.