Sun Sep 13 2026

Logo

હોર્મુઝ બંધ, કતારથી સપ્લાય 91% ઘટ્યો..છતાં ભારતની આ રણનીતિથી ટળ્યું ગેસ સંકટ

2026-08-04 14:52:00
Author: Mumbai Samachar Team
હોર્મુઝ બંધ, કતારથી સપ્લાય 91% ઘટ્યો..છતાં ભારતની આ રણનીતિથી ટળ્યું ગેસ સંકટ

નવી દિલ્હી: પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષ વચ્ચે ભારતે મે થી જુલાઈ દરમિયાન લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) ની આયાતમાં મોટો વધારો કર્યો છે. ભારતે હોર્મુઝની ખાડી (સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મૂઝ) પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને અન્ય દેશો પાસેથી વધુ સપ્લાય મેળવ્યો, જેના કારણે તેના પરંપરાગત સપ્લાયર કતાર તરફથી થયેલી ભારે ઘટની પૂર્તિ થઈ શકી. રિપોર્ટ અનુસાર, મે-જુલાઈ દરમિયાન ભારતની એલએનજી આયાત એક વર્ષ અગાઉની સરખામણીમાં 15.4% વધીને 7.08 મિલિયન ટન પર પહોંચી ગઈ. આનાથી માર્ચ-એપ્રિલમાં આવેલી આશરે 13%ના ઘટાડા પછી સુધારો જોવા મળ્યો, જે પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષના પહેલા બે મહિના હતા.

આ સુધારો યુએસ, ઓમાન, નાઈજીરિયા અને અંગોલામાંથી વધુ કાર્ગો આવવાને કારણે થયો. ભારત તેની કુદરતી ગેસ (નેચરલ ગેસ) ની લગભગ અડધી જરૂરિયાત એલએનજી આયાત દ્વારા પૂરી કરે છે. અગાઉ આ આયાતનો આશરે 60% હિસ્સો હોર્મુઝની ખાડીના રસ્તે આવતો હતો, જેમાં કતાર અને યુએઈનો મોટો હિસ્સો હતો.

ભારતે સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન, ફર્ટિલાઇઝર, ઇલેક્ટ્રિસિટી અને સિરામિક જેવા ક્ષેત્રોની માંગને પહોંચી વળવા માટે સપ્લાય સુરક્ષિત કરવાને પ્રાથમિકતા આપી. રિપોર્ટ મુજબ, જ્યારે ઊંચા ભાવને કારણે અનેક મોટા એલએનજી આયાતકાર દેશોએ ખરીદી ઘટાડી દીધી હતી, ત્યારે પણ ભારતે મજબૂત ખરીદી ચાલુ રાખી હતી.

યુએસ (અમેરિકા) સૌથી મોટો એલએનજી સપ્લાયર

એક ડેટા મુજબ, મે-જુલાઈ દરમિયાન યુએસ 2.19 મિલિયન ટન સાથે ભારતનો સૌથી મોટો એલએનજી સપ્લાયર રહ્યો હતો. ત્યાર પછી નાઈજીરિયામાંથી 1.31 મિલિયન ટન, ઓમાનમાંથી 1.22 મિલિયન ટન અને અંગોલામાંથી 0.80 મિલિયન ટનની આયાત થઈ હતી. યુએસમાંથી આયાતમાં 252.8% નો વધારો થયો છે, ઓમાનમાંથી 340.9% નો જબરદસ્ત ઉછાળો આવ્યો છે, જ્યારે નાઈજીરિયા અને અંગોલામાંથી આયાત અનુક્રમે 123.8% અને 71.3% વધી છે.

કતાર અને યુએઈ તરફથી સપ્લાય ઘટી

આ સમયગાળા દરમિયાન કતારથી આયાત એક વર્ષ અગાઉની સરખામણીમાં 91.3% ઘટીને 0.23 મિલિયન ટન રહી ગઈ હતી. જ્યારે યુએઈથી આયાત 34.4% ઘટીને 0.55 મિલિયન ટન પર આવી ગઈ હતી. જો કે, અગાઉના મહિનાઓની તીવ્ર ઘટાડા પછી જૂન અને જુલાઈમાં યુએઈથી થતા શીપમેન્ટમાં થોડો સુધારો થયો હતો.

બંને નિકાસકારોને 17 જૂને થયેલા પ્રારંભિક યુએસ-ઈરાન શાંતિ કરાર પછી ટ્રાન્ઝિટમાં થયેલી આંશિક બહાલીનો ફાયદો મળ્યો હતો. જો કે, જુલાઈની શરૂઆતમાં આ કરાર તૂટી ગયા પછી શીપ મૂવમેન્ટ ફરીથી ધીમી પડી ગઈ હતી.