મોસ્કો/નવી દિલ્હીઃ ભારતીય બનાવટનું કાવેરી ડ્રાઇએન્જિન રશિયામાં પરીક્ષણ હેતુ પહોંચી ગયું છે. હાઈ-એલ્ટિટ્યુડ તથા પ્લાઈટ ટ્રાયલ્સ માટેના પરીક્ષણમાં એન્જિન સફળ થયું છે. આ અદ્યતન એન્જિન 48.5 કિલોન્યૂટન થ્રસ્ટ પેદા કરવામાં સફળ સાબિત થયું છે, જ્યારે એન્જિનનો ટાર્ગેટ 46 કિલોન્યૂટ થ્રસ્ટ પેદા કરવાનો હતો. આ સિદ્ધિ મહત્ત્વની એટલા માટે છે કારણ કે, આ એન્જિન ભારતના આગામી DRDOના ઘાતક સ્ટીલ્થ ડ્રોનના મુખ્ય પાવરના સોર્સ તરીકે ઉપયોગ થઈ શકે છે. 

એયરવર્થિનેસ એન્ડ સર્ટિફિકેશનની મંજૂરીની જોવાતી રાહ

એન્જિન ગેસ ટર્બાઈન રીસર્સ એસ્ટેબ્લિશમેન્ટ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. આમાં અંતિમ એરવર્થિનેસ સર્ટિફિકેટ માટે સેમિલેક એટલે કે સેન્ટર ફો મિલિટરી એયરવર્થિનેસ એન્ડ સર્ટિફિકેશનની મંજૂરીની રાહ જોવાઈ રહી છે. આ મંજૂરી મળી ગયા બાદ એન્જિનનો ડાયરેક્ટ ઉપયોગ કરી શકાશે. મંજૂરી મળ્યા બાદ હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ તેનું સંચાલન કરશે અને ઉત્પાદન કાર્ય સંભાળશે. 

રશિયામાં વિષમ પરિસ્થિતિ વચ્ચે કાવેરી એન્જિનનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે. હાઈ એલ્ટિટ્યૂડ ટ્રાયલ્સમાં એન્જિનને ઊંચાઈ વાળા વિસ્તારમાં પોતાનું પ્રદર્શન કરી પુરવાર કરી દીધું હતું. ફ્લાઈટ ટ્રાયલ્સમાંપણ સ્થિર અને પ્રભાવી રહ્યું હતું. લક્ષ્યાંક કરતા થ્રસ્ટ હાંસિલ કરવામાં સફળ પુરવાર થયું. જે એવું દર્શાવે છે કે, એન્જિનની ડિઝાઈન અને એન્જિનિયરિંગ મજબૂત છે. ડ્રાય વર્ઝનનો એક અર્થ એવો પણ થાય છે જેમાં આફ્ટરબર્નર નહીં હોય. જે ડ્રોન જેવા પ્લેટફોર્મ માટે સરળ સ્ત્રોત બની શકે છે. 

ક્ષમતા પુરવાર કરી રહ્યું છે

કારણ કે, આ એન્જિનથી ડ્રોન લાંબા સમય સુધી સ્થિર અને પૂરતો થ્રસ્ટ પેદા કરી શકે છે જેની ખરેખર જરૂરિયાત હોય છે.  લાંબા સમયથી એન્જિન કાવેરી કેટલાક પડકારો સામે પોતાની ક્ષમતા પુરવાર કરી રહ્યું હતું. પણ ડ્રાય વર્ઝનની સરળ પ્રાપ્યતાએ પ્રોજેક્ટને નવી દિશા આપી હતી. 

DRDOનો ઘાતક યુસીએવી ભારતના મહત્ત્વના સ્ટિસ્થ ડ્રોન કાર્યક્રમ પૈકી એક છે. કોઈ જ પ્રકારના પાઇલટ વગર તે દુશ્મન વિસ્તારમાં ઘુસીને મિશન પુરૂ કરી શકે છે. આ પ્રકારના ડ્રોન માટે વિશ્વસનીય તથા સ્વદેશી એન્જિન હોવું અત્યંત જરૂરી છે. આયાતી એન્જિન જોખમ ઊભું કરી શકે છે. સર્ટિફિકેશન અંતિમ મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. તેના પછી એચએએલ ઉત્પાદનની જવાબદારી લેગા. મોટી મોટી પર નિર્માણ શક્ય બનશે. 

ક્ષમતાને મજબૂત કરે છે

આ કાવેરી ડ્રાઇવ એન્જિનની સફળતા ભારતની સંરક્ષણ સંશોધન ક્ષમતા મજબૂત કરે છે. તે બતાવે છે કે સતત પ્રયાસ અને આંતરરાષ્ટ્રિય સહયોગથી જટિલ તકનીકોથી મહારત પ્રાપ્ત થાય છે. રશિયન પરીક્ષણનો ઉપયોગ કરવા માટે ભારત દ્વારા તમારું એન્જિન વિશ્વ પ્રમાણભૂત છે. 

હવે સ્થાનિક પ્રમાણન અને ઉત્પાદન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું પડશે. કુલ મળીકર આ વિકાસ આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાનનું સંરક્ષણ ક્ષેત્રે મજબૂતી પ્રદાન કરે છે અને ભવિષ્યના સ્ટીલ્થ પ્લેટફોર્મ માટે મજબૂત નીવંતર છે.