મુંબઈ: હિન્દી દિવસ નિમિત્તે મુંબઈમાં કેન્દ્રીય ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહે ભાષા, રાષ્ટ્રીય ચેતના અને ‘વંદે માતરમ’ના મહત્વને લઈને મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું હતું. નવી મુંબઈના વાશીમાં આયોજિત છઠ્ઠા અખિલ ભારતીય રાજભાષા સંમેલનમાં સંબોધન દરમિયાન અમિત શાહે હિન્દીને દેશની એકતા અને સંવાદની મહત્વપૂર્ણ કડી ગણાવી હતી. આ સંમેલનમાં ‘વંદે માતરમ’ અને રાષ્ટ્રીય ચેતના પર પણ વિશેષ ચર્ચા રાખવામાં આવી હતી.
14 સપ્ટેમ્બરે હિન્દી દિવસની ઉજવણી નિમિત્તે યોજાયેલા આ બે દિવસીય સંમેલનમાં દેશભરમાંથી અંદાજે 7,000 અધિકારી, રાજભાષા કર્મચારીઓ, સાહિત્યકારો, શિક્ષણવિદો અને વિવિધ ક્ષેત્રોના નિષ્ણાતો હાજર રહ્યા હતા. સંમેલનનો મુખ્ય હેતુ સરકારી કામકાજમાં હિન્દીના ઉપયોગને વધુ પ્રોત્સાહન આપવાનો તેમ જ હિન્દી અને અન્ય ભારતીય ભાષાઓ વચ્ચે સંવાદ અને સમન્વયને મજબૂત કરવાનો હતો.
અમિત શાહના સંબોધન દરમિયાન ‘વંદે માતરમ’નો મુદ્દો પણ ખાસ ચર્ચામાં રહ્યો. છેલ્લા કેટલાક સમયથી રાષ્ટ્રીય ગીતના સંપૂર્ણ સંસ્કરણ અને તેના ઉપયોગને લઈને રાજકીય ચર્ચા ચાલી રહી છે. કોંગ્રેસ અને અન્ય રાજકીય પક્ષોની પ્રતિક્રિયાઓ વચ્ચે ભાજપ તરફથી ‘વંદે માતરમ’ને રાષ્ટ્રીય ચેતના અને દેશભક્તિના પ્રતીક તરીકે રજૂ કરવામાં આવી રહ્યું છે. અમિત શાહે પણ તેના ઐતિહાસિક અને રાષ્ટ્રીય મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.
हिंदी देश की भाषाई एकता और राष्ट्रीय चेतना की वाहक है। नवी मुंबई में आयोजित हिंदी दिवस 2026 एवं छठे अखिल भारतीय राजभाषा सम्मेलन से लाइव... https://t.co/BtiwHv5BZ3
— Amit Shah (@AmitShah) September 14, 2026
આ સંમેલનમાં માત્ર હિન્દીના પ્રચાર-પ્રસાર પર જ નહીં, પરંતુ ભારતીય ભાષાઓ વચ્ચેના સંબંધ, અનુવાદ અને ટેક્નોલોજીમાં ભાષાના ઉપયોગ જેવા મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા થઈ રહી છે. કાર્યક્રમ દરમિયાન ‘ભારતી’ મોબાઇલ એપ, હિન્દી શબ્દકોશ અને પુણેમાં ભાષાકીય ડેટા સેન્ટર જેવી પહેલો પણ ચર્ચામાં રહી હતી. આ પ્રયાસોનો હેતુ ભારતીય ભાષાઓને ટેક્નોલોજી અને આધુનિક વહીવટ સાથે વધુ નજીકથી જોડવાનો છે.
અમિત શાહે અગાઉ પણ હિન્દીને માત્ર એક ભાષા તરીકે નહીં પરંતુ દેશના વિવિધ વિસ્તારો અને ભાષાઓ વચ્ચે સંવાદના માધ્યમ તરીકે આગળ વધારવાની વાત કરી છે. સરકારની ભાષા નીતિમાં ભારતીય ભાષાઓને પ્રોત્સાહન આપવાની સાથે હિન્દીના સરકારી વહીવટી ઉપયોગને વધારવા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. આ સંમેલનને પણ આ જ દિશામાં મહત્વપૂર્ણ મંચ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
હિન્દી દિવસ દર વર્ષે 14 સપ્ટેમ્બરે ઉજવવામાં આવે છે. 14 સપ્ટેમ્બર 1949ના રોજ બંધારણ સભાએ હિન્દીને સંઘની રાજભાષા તરીકે સ્વીકારવાનો નિર્ણય લીધો હતો. જોકે, ભારતની ભાષાકીય વિવિધતાને ધ્યાનમાં રાખીને હિન્દી ઉપરાંત અન્ય ભારતીય ભાષાઓનું મહત્વ પણ સતત જળવાયું છે. આ જ કારણે રાજભાષા સંમેલનમાં ભારતીય ભાષાઓ વચ્ચેના સમન્વયને પણ મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે.
स्वाधीनता संग्राम से लेकर राष्ट्र निर्माण तक, हिंदी ने देश को एक सूत्र में बांधने का कार्य किया है। हिंदी दिवस के अवसर पर मेरा संदेश... https://t.co/mzE8bQ2KVc
— Amit Shah (@AmitShah) September 14, 2026
મુંબઈમાં યોજાયેલા આ સંમેલનથી હિન્દી દિવસની ઉજવણીને રાજકીય અને સાંસ્કૃતિક બંને દૃષ્ટિએ મહત્વ મળ્યું છે. એક તરફ સરકાર હિન્દીના વહીવટી અને ટેક્નોલોજીકલ ઉપયોગને વધારવાની વાત કરી રહી છે, તો બીજી તરફ ‘વંદે માતરમ’ને લઈને ચાલી રહેલી રાજકીય ચર્ચાએ પણ આ કાર્યક્રમને વધુ ચર્ચાસ્પદ બનાવ્યો છે. હવે અમિત શાહના નિવેદન બાદ આ મુદ્દે રાજકીય પ્રતિક્રિયાઓ પણ સામે આવવાની શક્યતા છે.
