અમદાવાદઃ મુંબઈ-અમદાવાદ વચ્ચે દોડનારી દેશની પ્રથમ બુલેટ ટ્રેનનું કામ ફૂલ સ્પીડમાં ચાલી રહ્યું છે. અમદાવાદના મણિનગરમાં 1360 મેટ્રિક ટન વજનના ગર્ડરને સફળતાપૂર્વક મોટી ક્રેન સાથે રાખવામાં આવ્યો હતો. જેનો વીડિયો ખુદ રેલવે પ્રધાન અશ્વિની વૈષ્ણવે શેર કર્યો છે. તેમણે લખ્યું કે, માત્ર સાડા ત્રણ કલાકમાં જ 1360 મેટ્રિક ટનવાળા ગર્ડને મણિનગરમાં લોન્ચ કરવામાં આવ્યો હતો.
આ પોર્ટલ બીમ એક પ્રીકાસ્ટ કોંક્રિટ રચના છે, જેની લંબાઈ 34 મીટર છે અને તેનું ક્રોસ-સેક્શન 5.5 મીટર x 4.5 મીટર છે. મણિનગર રેલવે સ્ટેશન નજીક આવા કુલ પાંચ બીમ સ્થાપિત કરવાની યોજના છે. આ બીમ્સનું નિર્માણ સાઇટ પર જ પ્રીકાસ્ટ સ્વરૂપમાં કરવામાં આવી રહ્યું છે અને તેને એકીકૃત ભારે એકમો તરીકે સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યા છે.
One of the heaviest girders launched successfully
— Ashwini Vaishnaw (@AshwiniVaishnaw) April 8, 2026
🏗️ Weighing ~1,360 metric tonnes
⏱️ Launched in just 3.5 hours
📍Bullet train project, Maninagar, Gujarat pic.twitter.com/FBX3mhf96Z
સમગ્ર લોન્ચિંગ પ્રક્રિયા કડક સુરક્ષા ધોરણો હેઠળ આશરે 3.5 કલાક જેવી નોંધપાત્ર રીતે ઓછી અવધિમાં પૂર્ણ કરવામાં આવી. આ કામગીરી ભારતીય રેલવે સાથે સંકલનમાં સંપૂર્ણ ટ્રાફિક અને પાવર બ્લોક દરમિયાન કરવામાં આવી હતી. અગાઉ આ જ કામ માટે લગભગ 6 મહિના સુધી લાંબા કૉશન ઓર્ડર અને લગભગ 9 કલાકના બ્લોકની યોજના બનાવવામાં આવી હતી. સુક્ષ્મ આયોજન અને ઑપ્ટિમાઇઝેશન દ્વારા આ સમયને ઘટાડીને અમદાવાદ–વડોદરા વિભાગની બંને લાઇનો માટે માત્ર 3.5 કલાકમાં પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું હતું.
લિફ્ટિંગ ઓપરેશન 2200 મેટ્રિક ટન ક્ષમતા ધરાવતા ક્રોલર ક્રેન દ્વારા કરવામાં આવ્યું, જેમાં 260 ટનનો સ્ટેન્ડબાય ક્રેન, 80 ટનનો ક્રેન, મેન લિફ્ટર અને એન્કરિંગ ફ્રેમ સાથે લિફ્ટર બીમ સિસ્ટમ જેવા સહાયક સાધનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ લિફ્ટિંગ વ્યવસ્થામાં 75 મિમી વ્યાસના પ્રેસ્ટ્રેસ્ડ મેકએલોય બાર, લિફ્ટિંગ બીમ અને હેવી-ડ્યુટી સ્લિંગ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો, જેથી આ વિશાળ ભારને સલામત રીતે સંભાળી શકાય.
આ ઓપરેશન અનેક એન્જિનિયરિંગ પડકારોને દર્શાવે છે, જેમાં આશરે 1360 મેટ્રિક ટનના અલ્ટ્રા-હેવી લિફ્ટનું સંચાલન સામેલ છે—જે ભારતીય રેલવે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર કરવામાં આવેલા સૌથી ભારે લિફ્ટ્સમાંનું એક છે—સાથે જ સમગ્ર કાર્યને મર્યાદિત સમયગાળામાં પૂર્ણ કરવાની આવશ્યકતા પણ સામેલ છે.
તે ઉપરાંત, મર્યાદિત કાર્યક્ષેત્ર, ઓવરહેડ ઇક્વિપમેન્ટ (OHE) અને અનેક સક્રિય રેલવે લાઇનોને કારણે જટિલતા વધે છે. આવી પરિસ્થિતિમાં આશરે 15 મીટર ઊંચાઈએ ચોક્કસ સ્થાપન માટે ઊંચી સ્તરની સચોટતા જરૂરી બને છે. આ માટે રેલવે અધિકારીઓ સાથે રિયલ-ટાઇમ સંકલન, બેકઅપ લિફ્ટિંગ સિસ્ટમની વ્યવસ્થા, કડક રિગિંગ નિરીક્ષણ, બીમના વિશાળ ખુલ્લા સપાટી વિસ્તારને કારણે પવનની ગતિ પર સતત નજર, તેમજ સલામત અને ચોક્કસ સ્થાપન સુનિશ્ચિત કરવા માટે સચોટ સર્વે અને એલાઇનમેન્ટ નિયંત્રણ કરવામાં આવ્યું હતું.
