અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે H-1B વિઝાને લઈને મોટો નિર્ણય લીધો છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસને નવા H-1B વિઝા માટે 1 લાખ ડોલરની ચુકવણીની શરતને વધુ એક વર્ષ માટે લંબાવી છે. હવે આ વ્યવસ્થા 21 સપ્ટેમ્બર 2027 સુધી અમલમાં રહેશે. જોકે, આ નિયમ તમામ H-1B કેસમાં સમાન રીતે લાગુ નહીં પડે અને તેમાં કેટલાક અપવાદો પણ રાખવામાં આવ્યા છે.

1 લાખ ડોલરની ફી કેમ લંબાવવામાં આવી?

ટ્રમ્પ પ્રશાસને સપ્ટેમ્બર 2025માં કેટલાક નવા H-1B અરજીઓ માટે 1 લાખ ડોલરની ચુકવણી ફરજિયાત કરી હતી. 18 સપ્ટેમ્બર 2026ના નવા આદેશ હેઠળ આ વ્યવસ્થાને વધુ 12 મહિના માટે લંબાવવામાં આવી છે. વ્હાઇટ હાઉસ અનુસાર, આ નિયમ ખાસ કરીને એવા નવા H-1B કર્મચારીઓ પર લાગુ પડે છે, જેઓ હાલમાં અમેરિકાની બહાર છે અને તેમના માટે નવી H-1B અરજી કરવામાં આવી રહી છે. વ્હાઇટ હાઉસનો દાવો છે કે 2025માં આ વ્યવસ્થા લાગુ થયા બાદ મોટી IT આઉટસોર્સિંગ કંપનીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલા H-1B રજિસ્ટ્રેશનમાં લગભગ 92 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. પ્રશાસન તેને ઓછા પગારવાળા અને ઓછા કૌશલ્ય ધરાવતા H-1B કર્મચારીઓની ભરતીમાં ઘટાડા તરીકે જોઈ રહ્યું છે.

કયા H-1B અરજદારો પર 1 લાખ ડોલરની શરત લાગુ નહીં પડે?

નવા આદેશમાં કેટલાક મહત્વપૂર્ણ અપવાદો રાખવામાં આવ્યા છે. હાલના H-1B ધારકોના સામાન્ય રિન્યુઅલ પર આ 1 લાખ ડોલરની શરત લાગુ નહીં પડે. અમેરિકામાં પહેલેથી હાજર એવા લોકો, જેઓ વિદ્યાર્થી વિઝામાંથી H-1B સ્ટેટસમાં ફેરફાર કરી રહ્યા છે, તેમના માટે પણ અલગ નિયમો છે. મુખ્યત્વે એવા નવા H-1B કર્મચારીઓ પર આ વ્યવસ્થા લાગુ પડે છે, જેઓ અમેરિકાની બહાર છે અને નવી H-1B અરજીના આધારે અમેરિકામાં પ્રવેશ કરવા માંગે છે. રાષ્ટ્રીય હિતને ધ્યાનમાં રાખીને અમેરિકી સરકાર કેટલાક કેસમાં આ ચુકવણીમાંથી છૂટ પણ આપી શકે છે.

ભારતીય IT કર્મચારીઓ માટે આ નિર્ણય કેમ મહત્વનો છે?

H-1B વિઝા અમેરિકાની કંપનીઓને વિશેષ કૌશલ્ય ધરાવતા વિદેશી કર્મચારીઓને નોકરી પર રાખવાની મંજૂરી આપે છે. ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ લાંબા સમયથી આ કાર્યક્રમના સૌથી મોટા લાભાર્થી સમૂહોમાં સામેલ છે, ખાસ કરીને IT અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રમાં. નવી વ્યવસ્થાના કારણે ભારતમાંથી નવા H-1B કર્મચારીઓને અમેરિકામાં મોકલવા માંગતી કંપનીઓ માટે ભરતીનો ખર્ચ વધી શકે છે. 1 લાખ ડોલરની વધારાની ચુકવણી કંપનીઓ માટે નવા કર્મચારીને H-1B પર લાવવાનો નિર્ણય વધુ ખર્ચાળ બનાવી શકે છે. જોકે, અમેરિકામાં પહેલેથી અભ્યાસ અથવા નોકરી કરી રહેલા લોકો અને હાલના H-1B ધારકોની સ્થિતિ અલગ છે. તેથી આ નિર્ણયની અસર દરેક ભારતીય H-1B અરજદાર પર એકસરખી નહીં હોય.

H-1B અરજીઓની હવે વધુ કડક તપાસ થશે

ફી વધારવાની સાથે ટ્રમ્પ પ્રશાસને H-1B વિઝા અરજીઓની તપાસ વધુ કડક કરવા માટે અલગ કાર્યકારી આદેશ પણ જાહેર કર્યો છે. આ હેઠળ અમેરિકાના વિદેશ વિભાગ, શ્રમ વિભાગ અને હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી વિભાગને H-1B અરજીઓની સમીક્ષા કરતી વખતે એ પણ જોવાનું રહેશે કે સંબંધિત નોકરીદાતાએ તાજેતરમાં સમાન પદ પર કામ કરતા અમેરિકન કર્મચારીઓની છટણી કરી છે કે નહીં અથવા ભવિષ્યમાં આવી છટણી કરવાની યોજના છે કે નહીં. એટલે કે, કોઈ કંપનીએ અમેરિકન કર્મચારીઓની છટણી કર્યા બાદ સમાન પ્રકારના પદ માટે H-1B કર્મચારીઓની ભરતી કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હોય તો આવા કેસ પર વધુ ધ્યાન આપવામાં આવી શકે છે.

લેબર ડિપાર્ટમેન્ટને 30 દિવસમાં સમીક્ષા શરૂ કરવી પડશે

નવા આદેશ હેઠળ અમેરિકી શ્રમ વિભાગને પણ વધારાની જવાબદારી આપવામાં આવી છે. લેબર ડિપાર્ટમેન્ટના વેજ એન્ડ અવર ડિવિઝનને અગાઉ દાખલ કરવામાં આવેલા લેબર કન્ડિશન એપ્લિકેશન (LCA)ના ડેટાની સમીક્ષા શરૂ કરવા માટે 30 દિવસની સમયમર્યાદા આપવામાં આવી છે. આ સમીક્ષાનો હેતુ H-1B કર્મચારીઓને સ્પોન્સર કરતા નોકરીદાતાઓ સામે આગળ કોઈ કાર્યવાહી કરવાની જરૂર છે કે નહીં તે તપાસવાનો છે.

ટ્રમ્પ પ્રશાસનનું શું કહેવું છે?

વ્હાઇટ હાઉસનું કહેવું છે કે H-1B કાર્યક્રમ મૂળરૂપે અત્યંત કુશળ અને વિશેષ નિષ્ણાતો ધરાવતા વિદેશી કર્મચારીઓને અમેરિકામાં અસ્થાયી રીતે કામ કરવાની તક આપવા માટે બનાવવામાં આવ્યો હતો. પ્રશાસનનો આરોપ છે કે કેટલીક કંપનીઓ, થર્ડ-પાર્ટી પ્લેસમેન્ટ એજન્સીઓ અને આઉટસોર્સિંગ ફર્મોએ આ વ્યવસ્થાનો દુરુપયોગ કર્યો છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસનના જણાવ્યા અનુસાર, ઓછા પગારવાળા વિદેશી કર્મચારીઓ દ્વારા અમેરિકન કર્મચારીઓનું સ્થાન લેવાથી અમેરિકન કામદારોના પગાર અને રોજગારની તકો પર અસર પડી શકે છે.બીજી તરફ, H-1B કાર્યક્રમનું સમર્થન કરતા બિઝનેસ અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રના લોકો લાંબા સમયથી દલીલ કરતા આવ્યા છે કે વિશેષ કૌશલ્ય ધરાવતા કર્મચારીઓની અછત ધરાવતા ક્ષેત્રો માટે આ કાર્યક્રમ જરૂરી છે. આ નીતિને લઈને કાનૂની પડકાર પણ ચાલુ છે.

H-1B નિયમોમાં હવે શું થશે?

18 સપ્ટેમ્બર 2026ના આદેશથી 1 લાખ ડોલરની ચુકવણીની વ્યવસ્થાને વધુ 12 મહિના માટે લંબાવવામાં આવી છે. આ સાથે પ્રશાસને H-1B કાર્યક્રમમાં પગાર, કર્મચારીઓની છટણી, અરજીઓ અને નોકરીદાતાઓની ભૂમિકાની તપાસ વધુ કડક કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણયની અસર અમેરિકન કંપનીઓ ઉપરાંત ભારતની IT અને આઉટસોર્સિંગ કંપનીઓ પર પણ પડી શકે છે, ખાસ કરીને એવી કંપનીઓ પર જે અમેરિકાની બહારથી નવા કર્મચારીઓને H-1B વિઝા મારફતે અમેરિકા મોકલે છે. જોકે, કોઈ ચોક્કસ કંપની અથવા કર્મચારી પર વાસ્તવિક અસર તેના વિઝા કેસ, અમેરિકામાં તેની વર્તમાન સ્થિતિ અને લાગુ પડતા અપવાદો પર નિર્ભર રહેશે.