ઉદ્ધવ ઠાકરે અને રાજ ઠાકરે સહિતના અન્ય નેતાઓએ તેમના અભિનય અને સામાજિક કાર્યોને યાદ કર્યા

મુંબઈ: બોલીવુડના દિગ્ગજ અભિનેતા નાના પાટેકરનું આજે 75 વર્ષની વયે નિધન થયું. નાના પાટેકરના નિધનથી મહારાષ્ટ્ર સહિત સમગ્ર દેશના રાજકીય અને ફિલ્મી વર્તુળોમાં શોકની લાગણી છવાઈ ગઈ છે. 75 વર્ષીય દિગ્ગજ અભિનેતાના નિધન બાદ મુખ્ય પ્રધાન દેવેન્દ્ર ફડણવીસ, એકનાથ શિંદે, સુનેત્રા પવાર, શરદ પવાર, રાજ ઠાકરે, નીતિન ગડકરી, પીયૂષ ગોયલ અને આદિત્ય ઠાકરે સહિતના નેતાઓએ સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરીને તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી. નેતાઓએ નાનાના દમદાર અભિનય, આગવી સંવાદશૈલી, સામાજિક જાગૃતિ અને ખેડૂતો તથા ગ્રામ્ય વિસ્તારો માટે કરેલા કામને યાદ કરીને તેમના નિધનને મોટી ખોટ ગણાવી હતી.

નાના હતા નિર્ભય અને સ્પષ્ટવક્તાઃ ફડણવીસ

મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય પ્રધાન દેવેન્દ્ર ફડણવીસે નાના પાટેકરના નિધનને ભારતીય સિનેમા માટે મોટી ખોટ ગણાવી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે નાનામાં મહારાષ્ટ્રની માટીમાંથી બનેલ કઠોર છતાં સંવેદનશીલ અભિનેતા હતા, જેમણે મરાઠી અને હિન્દી સિનેમાને પોતાની દમદાર અદાકારીથી એક આગવો યુગ આપ્યો. ‘ક્રાંતિવીર’થી ‘નટસમ્રાટ’ સુધીના તેમના અભિનયને યાદ કરતાં ફડણવીસે નાનાના નિર્ભય અને સ્પષ્ટવક્તા વ્યક્તિત્વની પણ પ્રશંસા કરી હતી. સાથે જ નામ ફાઉન્ડેશન મારફતે ખેડૂતો અને દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારો માટે કરેલા સામાજિક કાર્ય તથા જલયુક્ત શિવાર અભિયાનમાં તેમના યોગદાનને યાદ કરીને કહ્યું કે ખેડૂતોની મદદ માટે નાના હંમેશાં આગળ રહેતા હતા

ज्येष्ठ अभिनेते आणि माझे निकटचे मित्र नाना पाटेकर यांची अशी अकाली आणि अचानक ‘एक्झिट’ मनाला मोठा धक्का देणारी आहे. मन प्रचंड दुःखी आहे. नाना जितके पडद्यावर मोठे, तितकेच मनाने सुद्धा मोठे होते. मराठी आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीला त्यांनी एक कालखंड दिला. त्यातून प्रामुख्याने एक राष्ट्रभक्त अशीच त्यांची प्रतिमा प्रेक्षकांना भावली. 'क्रांतिवीर' ते 'नटसम्राट' या त्यांच्या प्रवासात जो दमदार आणि कसदार अभिनयाचा पट त्यांनी उभा केला, त्याला तोड नाही. त्यामुळे अभिनेता म्हणून त्यांचे जाणे ही मोठी हानी आहे. परखडपणा, बेधडकपणा हे स्वभावगुण त्यांचे व्यक्तिमत्त्व खुलवणारे ठरले. पण मी मुख्यमंत्री झाल्यापासून त्यांच्यातील हळवा माणूस कायम पाहत आलो आहे. आम्ही जलयुक्त शिवार अभियान हाती घेतले, तेव्हा त्याला पाठिंबा देण्यासाठी स्वतः नाना पुढे आले होते. मकरंद अनासपुरेजी आणि त्यांनी सोबत येत 'नाम फाऊंडेशन'ची स्थापना केली आणि स्वतः शिवारात जाऊन काम केले. शेतकऱ्यांसाठी मदत करणे असो, दुष्काळी कालखंडात मदतीचा हात पुढे करणे असो, नाना कायम अग्रणी राहिले. यंदाही आपण दुष्काळाचा सामना करीत असताना नाना कधीच मागे राहिले नसते, पण ते अचानक सोडून निघून गेले. मी त्यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली अर्पण करतो. त्यांच्या कुटुंबियांच्या, चाहत्यांच्या दुःखात आम्ही सहभागी आहोत. ॐ शांति 🙏

— Devendra Fadnavis (@Dev_Fadnavis) October 8, 2026

મહારાષ્ટ્રનું ગૌરવ અને મરાઠી માણસનું સન્માનઃ શિંદે

મહારાષ્ટ્રના નાયબ મુખ્ય પ્રધાન એકનાથ શિંદેએ નાનાના નિધન પર શોક વ્યક્ત કરતાં તેમને મહારાષ્ટ્રનું ગૌરવ અને મરાઠી માણસનું સન્માન ગણાવ્યું હતું. તેમણે નાનાની આગવી સંવાદશૈલી, અભિનયની શૈલી અને સામાજિક જાગૃતિને યાદ કરી હતી. શિંદેએ નાનાની અનેક યાદગાર ફિલ્મો અને સમાજસેવાના કાર્યોનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમના નિધનને મોટી ખોટ ગણાવી હતી.

महाराष्ट्राचा स्वाभिमान आणि मराठी माणसाचा अभिमान आज हरपला. रंगभूमी आणि चित्रपट क्षेत्रात अभिनयाची उत्तुंग शिखरे गाठणाऱ्या, संवादफेकीपासून मुद्राभिनयापर्यंत प्रत्येक बाबतीत स्वतःची स्वतंत्र शैली निर्माण करणाऱ्या व प्रखर सामाजिक जाणिवा जपणाऱ्या नाना पाटेकर यांचे अकल्पित निधन हा चित्रपटसृष्टीसाठी, महाराष्ट्रासाठी आणि वैयक्तिक माझ्यासाठी फार मोठा धक्का आहे. महाराष्ट्राने आणि देशाने एक संवेदनशील, तगडा अभिनेता व खऱ्या अर्थाने एक 'नटसम्राट' गमावला आहे. महाराष्ट्राचा स्वाभिमान आणि मराठी माणसाचा अभिमान आज हरपला... नुकत्याच झालेल्या गणेशोत्सवातच आमची भेट झाली होती. माझ्या दरेगावी गाळ उपसण्याच्या कामासाठी देखील ते आले होते, तेव्हा पांढऱ्या कपड्यांकडे बघत त्यांनी जाहीरपणे म्हटलं होतं— "एकही डाग नसलेला नेता!" २०२२ मधील राजकीय उठावानंतरच्या पहिल्या खाजगी भेटीत पाठीवर हात ठेवून "काय क्रांतिवीर..." अशी त्यांनी दिलेली साद आणि ती कौतुकाची थाप मी कधीच विसरू शकत नाही. त्या शब्दांनी जनतेसाठी अधिक काम करण्याची ऊर्जा दिली. तरुणपणी 'क्रांतिवीर', 'तिरंगा', 'प्रहार' यांतील त्यांच्या भूमिकांनी आमच्या पिढीवर गारुड केले. 'हमिदाबाईची कोठी', 'पुरुष', 'तन-माजोरी' ही नाटके आणि 'देऊळ', 'यशवंत', 'वजूद', 'परिंदा' हे चित्रपट त्यांच्या अजरामर भूमिकांमुळे कायम लक्षात राहतील. कुठलाही गॉडफादर नसताना, निव्वळ ताकदीच्या जोरावर त्यांनी हिंदी चित्रपटसृष्टीत स्वतःचा वेगळा ब्रँड उभा केला. बॉलीवूडमध्ये त्यांच्या नावाचा दबदबा होता आणि त्या दबदब्यात मराठी माणसाचा स्वाभिमान अन् बाणा त्यांनी ताठपणे जपला. नाना केवळ महान कलाकार नव्हते, तर ते महाराष्ट्राचा स्वाभिमान होते. 'नाम फाउंडेशन'च्या माध्यमातून दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांचे अश्रू पुसण्याचे त्यांचे काम सुवर्ण अक्षरांनी लिहून ठेवण्यासारखे आहे. महाराष्ट्राचा बुलंद, बाणेदार आवाज शांत झाला आहे. मी एक सच्चा, दिलदार मित्र गमावला आहे. ही हानी कधीही भरून न येणारी आहे. त्यांच्यासारखा अभिनेता शतकातून एकदाच जन्माला येतो. काश्मीरमधील मुलांसाठी शाळा सुरू करण्याचं त्यांचं अखेरचं स्वप्न होतं, ते पूर्ण करण्यासाठी सर्वतोपरी मदत करणे हे मी माझे कर्तव्य समजतो. तीच नाना पाटेकर यांना खरी श्रद्धांजली ठरेल. भावपूर्ण श्रद्धांजली! ईश्वर त्यांच्या आत्म्यास सद्गती देवो.

— Eknath Shinde - एकनाथ शिंदे (@mieknathshinde) October 8, 2026

અસામાન્ય, સંવેદનશીલ અને પ્રભાવશાળી યુગનો અંતઃ શરદ પવાર

રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ શરદચંદ્ર પવારના વડા શરદ પવારે નાનાના નિધનને ફિલ્મ જગતના એક અસામાન્ય, સંવેદનશીલ અને પ્રભાવશાળી યુગનો અંત ગણાવ્યા હતા. તેમણે નાનાના દમદાર અભિનય, આગવી સંવાદ અને વિવિધ પાત્રોને જીવંત કરવાની તેમની ક્ષમતાને યાદ કરી હતી. શરદ પવારે નાનાના 'નામ' ફાઉન્ડેશન મારફતે કરવામાં આવેલા સામાજિક કાર્યોનો પણ ઉલ્લેખ કરીને તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી.

ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांच्या निधनाचे दुःखद वृत्त अत्यंत वेदनादायी आहे. त्यांच्या जाण्याने भारतीय चित्रपटसृष्टीतील एक असामान्य, संवेदनशील आणि प्रभावी पर्व आज संपले आहे. आपल्या दमदार अभिनयाने, आगळ्या संवादफेकीने आणि प्रत्येक भूमिकेतील विलक्षण सहजतेने त्यांनी रसिकांच्या मनावर कायमची अमिट छाप उमटवली. परिंदा, क्रांतिवीर, अग्निसाक्षी, अब तक छप्पन, वेलकम, नटसम्राट अशा अनेक चित्रपटांमधून त्यांच्या अभिनयाचे विविध पैलू रसिकांना अनुभवायला मिळाले. कलाकार म्हणून यशस्वी असतानाच सामाजिक प्रश्नांप्रती असलेली त्यांची बांधिलकी आणि नाम फाउंडेशनच्या माध्यमातून केलेली कृतिशील समाजसेवा हा त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचा तितकाच प्रेरणादायी पैलू होता. त्यांच्या निधनाने भारतीय कलाविश्वाने एक संवेदनशील आणि प्रतिभावान कलाकार, तर समाजाने एक कृतिशील व सामाजिक बांधिलकी जपणारे व्यक्तिमत्त्व गमावले आहे. त्यांच्या अभिनयाची, विचारांची आणि सामाजिक कार्याची अमिट छाप सदैव स्मरणात राहील. नाना पाटेकर यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली!

— Sharad Pawar (@PawarSpeaks) October 8, 2026

ખેડૂતો માટે કરેલા કાર્યોને પણ સુનેત્રા પવારે પોતાની પોસ્ટમાં યાદ કર્યાં

નાયબ મુખ્ય પ્રધાન સુનેત્રા પવારે પણ નાનાને શ્રદ્ધાંજલિ આપતાં તેમને અભિનયનો યુગપુરુષ ગણાવ્યા હતા. તેમણે રંગભૂમિથી રૂપેરી પડદા સુધી નાનાએ ભજવેલા અનેક યાદગાર પાત્રોને યાદ કર્યા હતા. નાનાના અભિનય ઉપરાંત સામાજિક જાગૃતિ અને વંચિતો તથા ખેડૂતો માટે કરેલા કાર્યને પણ સુનેત્રા પવારે પોતાની પોસ્ટમાં યાદ કર્યું હતું.

अभिनयाचा एक युगपुरुष हरपला… ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांच्या निधनाची बातमी मनाला अक्षरशः चटका लावणारी आहे. अभिनयाचा अस्सल आविष्कार आणि संवेदनशील सामाजिक जाणिवांचा सुंदर संगम असलेल्या नानांनी रंगभूमीपासून रुपेरी पडद्यापर्यंत आपल्या दमदार अभिनयाने असंख्य व्यक्तिरेखा अजरामर केल्या. ‘नटसम्राट’, ‘क्रांतिवीर’, ‘परिंदा’ यांसारख्या कलाकृतींमधून त्यांनी आपल्या अभिनयाची अमीट छाप उमटवली. नाना पाटेकर यांचे दादांशी अतिशय जिव्हाळ्याचे आणि आपुलकीचे संबंध होते. त्यामुळे त्यांच्या निधनाने झालेली पोकळी माझ्यासाठी आणि आमच्या कुटुंबासाठीही विशेष दुःखद आहे. कलेसोबतच सामाजिक बांधिलकी जपत त्यांनी समाजातील वंचित घटक आणि शेतकरी बांधवांसाठी केलेले कार्यही सदैव प्रेरणादायी राहील. आज अभिनयविश्वातील एक संवेदनशील मन, एक दमदार आवाज आणि एक अस्सल कलाकार हरपला आहे. या अष्टपैलू, संवेदनशील कलाकाराला माझी भावपूर्ण श्रद्धांजली. नानांच्या स्मृती, त्यांच्या भूमिका आणि त्यांचे अमूल्य योगदान सदैव आपल्या मनात जिवंत राहील.

— Sunetra Ajit Pawar (@SunetraA_Pawar) October 8, 2026

સામાન્ય માણસની લાગણીઓને પડદા પર એક ઓળખ આપીઃ રાજ ઠાકરે

મહારાષ્ટ્ર નવનિર્માણ સેનાના પ્રમુખ રાજ ઠાકરેએ નાનાને સામાન્ય માણસના ગુસ્સા, હતાશા, નિરાશા અને લાચારીનો અવાજ ગણાવ્યો હતો. રાજ ઠાકરેએ જણાવ્યું હતું કે નાનાના અભિનયમાં સામાન્ય માણસની અંદર રહેલી લાગણીઓ અને સંઘર્ષને શક્તિશાળી રીતે રજૂ કરવાની ક્ષમતા હતી. તેમના મતે નાનાનું સિનેમામાં યોગદાન માત્ર અભિનય પૂરતું સીમિત નહોતું, પરંતુ તેમણે સામાન્ય માણસની લાગણીઓને પડદા પર એક આગવી ઓળખ આપી હતી.

Veteran actor Nana Patekar has passed away. The Hindi film industry and Mumbai share an inseparable bond. When one speaks of Mumbai, it encompasses its theatre, its world of commercial cinema, and the middle and lower-middle classes striving daily to carve out their identity, from slums to chawls. Then came the working class that gradually faced ruin in this city and across the country; the rise of the underworld born out of that social despair; the period where communal harmony unraveled before our eyes; followed by the post-liberalization expansion of middle-class aspirations and the politics swirling around it all. Through every such era, Nana Patekar made his presence felt, sometimes on stage, sometimes on screen. From ‘Hamidabai Chi Kothi’ to ‘Parinda’, ‘Krantiveer’, ‘Ab Tak Chhappan’, and all the way to ‘Natasamrat’, Nana remained ever-present. Across each phase, he brought to life, whether on the screen or the stage, the common man living with persistent inner turmoil. Anger, humiliation, powerlessness, despair, revulsion toward immorality, disillusionment with the system, and class struggle constantly simmer within the mind of the common man. It spills over only occasionally through petty arguments or domestic turmoil. Otherwise, it stays bottled up inside. Watching Nana perform felt like looking into this emotional pressure cooker of ordinary lives. When Nana, or the 'Angry Young Man' Amitabh Bachchan, confronted these realities on screen, they vented the steam trapped within the human psyche. As I often say, just as singers and composers like Lata didi, Asha tai, Kishore Kumar, and Rafi sahab, along with filmmakers, playwrights, directors, and artists, entertained Indian minds for at least 60 to 70 years, figures like Nana and Bachchan Sahab powerfully released that inner steam on screen. Had they not done so, chaos might have erupted in this country every month. Watching Nana act always reminded me of Hollywood's Morgan Freeman. Neither fit the conventional type of Bollywood or Hollywood actors of their times in terms of looks or persona. Watching Morgan Freeman, one often feels this is a man who has absorbed wisdom, patience, and a quiet acceptance of things as they are over time. With Nana's acting, however, I sensed fury, restlessness, and a deeply entrenched despair. Freeman represents a man who seems to have seen it all; Nana represents a man who has endured too much and can take no more. These are two opposite ends of the human spectrum. Because Nana could bring that second extreme to the screen with raw authenticity, he was a truly great artist. In the 2000s, polished, fair, and conventional leading men began making way for story-driven cinema, ushering in an era of character actors who could carry a narrative and draw audiences on merit. Nana was undoubtedly the pioneer of this era. The prominence that character actors enjoy today was paved by Nana. Yet, despite all this, he was fiercely individualistic, spoke his mind without filter, and was outspoken (though it hardly suits me to call anyone outspoken; be that as it may). Because of this, even when producers and directors wished to cast him, they often hesitated. Did this hurt Nana? One cannot say; he remained indifferent. But it certainly deprived Hindi cinema and its audience. While Nawazuddin Siddiqui and the late Irrfan Khan were undoubtedly brilliant performers, one wonders whether they and others like them would have found those same opportunities had Nana been willing to compromise. Moreover, Nana was not confined to aggressive or intense roles, through films like ‘Welcome’, he demonstrated to the world that he could handle comedy with equal prowess.

— Raj Thackeray (@RajThackeray) October 8, 2026

કેન્દ્રીય પ્રધાન નીતિન ગડકરીએ પણ નાનાના નિધન પર શોક વ્યક્ત કરીને તેમની સાથેના લાંબા સમયના સંબંધોને યાદ કર્યા હતા. ગડકરીએ મરાઠી અને હિન્દી સિનેમામાં નાનાના પાંચ દાયકાથી વધુના યોગદાનને યાદ કરતાં તેમના દમદાર અભિનયની પ્રશંસા કરી હતી. સાથે જ નામ ફાઉન્ડેશન મારફતે ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં જળસંવર્ધન અને દુષ્કાળગ્રસ્ત ખેડૂતો માટે કરાયેલા કામને પણ તેમણે યાદ કર્યું હતું.

भारतीय चित्रपट सृष्टीतील दिग्गज अभिनेते नाना पाटेकर यांच्या निधनाचे वृत्त अतिशय धक्कादायक आणि दुःखद आहे. त्यांना माझी भावपूर्ण श्रद्धांजली. नानांचे आणि माझे अतिशय जवळचे आणि मैत्रीपूर्ण संबंध होते. आपल्या दमदार अभिनयाने पाच दशकांहून अधिक काळ नाना पाटेकर यांनी मराठी व हिंदी चित्रपटांच्या माध्यमातून रसिक प्रेक्षकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवले. आपल्या वैशिष्ट्यपूर्ण संवाद शैलीने त्यांनी चित्रपटातील अनेक पात्रे अजरामर केली व आपली वेगळी ओळख निर्माण केली. त्यांचे जाणे ही भारतीय चित्रपटसृष्टीची मोठी हानी आहे. 'नाम फाऊंडेशन'च्या माध्यमातून पाणी संरक्षण, संचयन क्षेत्रांत महाराष्ट्राच्या ग्रामीण भागात त्यांनी केलेले कार्य उल्लेखनीय आणि महत्त्वपूर्ण आहे. आत्महत्या केलेल्या शेतकऱ्यांच्या कुटुंबीयांसाठी त्यांनी दिलेला मदतीचा हात अनेक कुटुंबांचा आधार बनला. नाना एक उत्तम कलाकार-अभिनेते असण्याबरोबरच समाजाप्रती संवेदनशील असलेले एक व्यक्तिमत्त्व होते. ईश्वर दिवंगत आत्म्यास शांती प्रदान करो. ॐ शांती.

— Nitin Gadkari (@nitin_gadkari) October 8, 2026

કેન્દ્રીય પ્રધાન પીયૂષ ગોયલે પણ નાનાના નિધન પર શોક વ્યક્ત કરીને તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી. તેમણે નાનાના અભિનય અને વ્યક્તિત્વને યાદ કરતાં તેમના નિધનથી થયેલી ખોટ અંગે દુઃખ વ્યક્ત કર્યું હતું. નાનાના નિધન બાદ રાજકીય વર્તુળમાંથી આવેલી શ્રદ્ધાંજલિઓમાં તેમના સિનેમામાં યોગદાનની સાથે સમાજ પ્રત્યેની તેમની સંવેદનશીલતા અને કામને પણ યાદ કરવામાં આવ્યું હતું.

શિવસેના ઉદ્ધવ બાળાસાહેબ ઠાકરે પક્ષના નેતા આદિત્ય ઠાકરેએ પણ નાનાના નિધન પર શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી હતી. તેમણે નાનાના દમદાર અભિનય અને તેમના વ્યક્તિત્વને યાદ કરતાં તેમના નિધનને મોટી ખોટ ગણાવી હતી. આદિત્ય ઠાકરેની પોસ્ટ પણ નાનાને શ્રદ્ધાંજલિ આપનારા રાજકીય નેતાઓના સંદેશોમાં સામેલ રહી હતી.

નાના પાટેકરના નિધન બાદ નેતાઓની આ શ્રદ્ધાંજલિઓમાં તેમના અભિનય સાથે સામાજિક કાર્ય અને સામાન્ય માણસ સાથેના જોડાણને ખાસ રીતે યાદ કરવામાં આવ્યું છે. મરાઠી રંગભૂમિ તેમજ મરાઠી અને હિન્દી સિનેમામાં તેમના યોગદાનને ધ્યાનમાં રાખીને મહારાષ્ટ્ર સરકારે તેમના અંતિમસંસ્કાર સંપૂર્ણ રાજ્ય સન્માન સાથે કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. નાનાના નિધનથી સિનેમા જગતની સાથે મહારાષ્ટ્રના સામાજિક અને જાહેર જીવનમાં પણ એક મોટી ખોટ સર્જાઈ હોવાનું આ શ્રદ્ધાંજલિઓ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે.