નવી દિલ્હીઃ દેશના પૂર્વ ઉપરાષ્ટ્રપતિ હામિદ અંસારી એક લાંબા સમય પછી પોતાના વિવાદના કારણે ચર્ચામાં આવ્યા છે. નૂરાની મેમોરિયલના લેક્ચરમાં હામિદ અંસારીએ જણાવ્યું હતું કે, ભારતને જોખમ કોઈ કોમ્યુનિઝમથી નથી પણ દક્ષિણપંથી સાંપ્રદાયિકતાથી છે. ધ RSS અ મેનેસ ટુ ઈન્ડિયા આ એક પુસ્તક છે. જે વર્ષ 2019 માં પ્રકાશિત થઈ હતી. પુસ્તકની પ્રસ્તાવનાની શરૂઆતની પંક્તિમાં ટાંકવામાં આવેલ એ.જી. નૂરાની નામનું આ કપલ આજે ભારતમાં મુસ્લિમોની લાગણીઓ પરના તેમના વિચારોને સંપૂર્ણ રીતે વ્યક્ત કરે છે. 

શું ખાસ છે આ પુસ્તકમાં
તેની પ્રસ્તાવનામાં, તેમણે વિદેશ મંત્રાલયના અધિકારીઓ સાથેની મુલાકાત દરમિયાન જવાહરલાલ નેહરુ દ્વારા કરવામાં આવેલી ટિપ્પણીનો ઉલ્લેખ કર્યો - જે ટિપ્પણી વિદેશ સચિવ ગુંદેવિયા દ્વારા ભવિષ્ય માટે રેકોર્ડ કરવામાં આવી હતી. હું તે શબ્દોનું પુનરાવર્તન કરું છું:  ભારત માટે ખતરો, યાદ રાખો, સામ્યવાદ નહીં પરંતુ હિન્દુ દક્ષિણપંથીઓની સાંપ્રદાયિકતા છે.  શુક્રવારે, અન્સારીએ પ્રખ્યાત બંધારણીય વકીલ અને ઇતિહાસકાર અબ્દુલ ગફૂર નૂરાનીને શ્રદ્ધાંજલિ આપી. તેમણે નૂરાનીને એક એક સંસ્થા અને બંધારણીય કાયદાના ક્ષેત્રમાં સૌથી તેજસ્વી એક તરીકે વર્ણવ્યા. એ.જી. નૂરાની મેમોરિયલ લેક્ચરમાં બોલતા, અન્સારીએ ટિપ્પણી કરી કે નૂરાનીનું જીવન અને કાર્ય ન્યાય, નાગરિક સ્વતંત્રતાઓ, લઘુમતી અધિકારો, ધર્મનિરપેક્ષતા અને બંધારણીય શાસન પ્રત્યેની તેમની અટલ પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. અંસારીએ નૂરાનીના વ્યક્તિત્વના વિવિધ પાસાંઓને યાદ કરીને તેમના વક્તવ્યની શરૂઆત કરી. બોમ્બે (હાલનું મુંબઈ)માં જન્મેલા અને ઉછરેલા નૂરાની 'કચ્છી મેમણ' સમુદાયના હતા. તેઓ બોમ્બે અને સુપ્રીમ કોર્ટના વકીલોમાં તેમની કાનૂની સૂઝબૂઝ માટે જાણીતા હતા. અંસારીએ એ વાતનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો કે તેઓ એકાંતપ્રિય વ્યક્તિ હતા અને પોતાના અંગત જીવનને ખાનગી રાખતા હતા.

નૂરાની અંગે શું કહ્યું
તેમણે જણાવ્યું કે, દિલ્હીમાં જામા મસ્જિદ પાસે આવેલા 'કરીમ્સ' (Karim's) ખાતે વારંવારની મુલાકાતો દરમિયાન તેમની ગાઢ મિત્રતા બંધાઈ હતી. જ્યારે પણ નૂરાની રાજધાનીની મુલાકાતે આવતા, ત્યારે સ્વાદિષ્ટ ભોજનનો આનંદ માણવો એ તેમના કાર્યક્રમનો એક મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો રહેતો. અંસારીના વક્તવ્યનો મોટો ભાગ માનવ અધિકારો અને બંધારણીય સ્વતંત્રતાઓના રક્ષણમાં નૂરાનીએ આપેલા યોગદાન પર કેન્દ્રિત હતો.  નૂરાનીનું વર્ણન નાગરિક સ્વતંત્રતાઓ, લઘુમતીઓના અધિકારો અને બંધારણીય શાસનના પ્રબળ હિમાયતી તરીકે દર્શાવ્યું. ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે રાજ્યની સત્તા અને કાયદા દ્વારા વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કરવામાં આવી રહ્યા હતા. આ બધા કરતા એમના કોમ્યુનિઝમ અંગેના નિવેદનની જોરશોરથી ચર્ચા થઈ રહી છે.