નવી દિલ્હીઃ પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને ઈરાન સાથેના સંઘર્ષ વચ્ચે, ઓછામાં ઓછા આઠ ભારતીય જહાજો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી સુરક્ષિત રીતે બહાર નીકળી ગયા છે. સાત જહાજો પહેલાથી જ રવાના થઈ ગયા હતા, શનિવારે, 'ગ્રીન સાનવી' નામના અન્ય જહાજે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી બહાર નીકળવાનું અહેવાલ છે. વિવિધ એજન્સીઓ અનુસાર, ઘણા દેશોના લગભગ 300 જહાજો - મુખ્યત્વે તેલ ટેન્કરો - હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ફસાયેલા છે. 

સૌથી વધુ સંખ્યા ચીનના જહાજની
આ જહાજોમાં સૌથી વધુ સંખ્યા ચીનમાં છે (આશરે 60-70). ઈરાનની મદદથી, ભારતીય જહાજો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી બહાર નીકળવામાં સૌથી સફળ રહ્યા છે.પશ્ચિમ એશિયાઈ સંઘર્ષની શરૂઆતથી જ LPG કટોકટીની અણી પર ઊભેલા ભારત માટે, આ જહાજોનું આગમન કોઈ ઉપકારથી ઓછું નથી. તેમના કારણે, LPG પુરવઠો સુધારવાના પ્રયાસોને વેગ મળ્યો છે. ખાસ કરીને, વાણિજ્યિક ક્ષેત્રમાં LPGનો મોટો જથ્થો પહોંચાડવાનું શક્ય બન્યું છે.LPG પુરવઠાની એકંદર સ્થિતિ સામાન્યથી ઘણી દૂર છે.

ભારતની તાકાત
છેલ્લા દસ દિવસમાં સરકારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી શિવાલિક, નંદા દેવી, સ્પાઇન ગેસ, જગ વસંત, BW ટાયર, BW એલ્મ, જગ લડકી અને  તાજેતરમાં - ગ્રીન સાનવી જહાજોના પ્રસ્થાનની જાણ કરી છે.જગ લડકી ઉપરાંત, આ જૂથના સાત અન્ય જહાજો LPG થી ભરેલા હતા. શિવાલિક અને નંદા દેવી સંયુક્ત રીતે કુલ 92,712 ટન LPG વહન કરતા હતા. પાઇન ગેસ અને જગ વસંત એ 92,612 ટન, જ્યારે ટાયર અને એલ્મ એ કુલ 94,000 ટન LPG પહોંચાડ્યું. જગ લડકી પર 80,886 ટન ક્રૂડ ઓઇલ મુન્દ્રા બંદર પર પહોંચ્યું છે. આ શિપમેન્ટ મુન્દ્રા, કંડલા, મુંબઈ અને ન્યુ મેંગલોર જેવા બંદરો પર પહોંચ્યા. કુલ મળીને, ભારતને આ જહાજોમાંથી 279,000 ટનથી વધુ LPG મળ્યું - જે દેશની બે થી ત્રણ દિવસની દૈનિક જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે પૂરતું છે.

ઉત્પાદન પણ વધ્યું
દેશની રિફાઇનરીઓએ તાજેતરમાં સ્થાનિક LPG ઉત્પાદનમાં વધારો કર્યો છે તે જોતાં, સ્થાનિક પુરવઠાને વધારવામાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટથી આવતા LPG ટેન્કરોની ભૂમિકા વધુને વધુ મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે. આ ક્ષેત્રમાં હાલમાં 14 ભારતીય જહાજો ટૂંક સમયમાં તબક્કાવાર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટથી રવાના થશે. સરકારી માહિતી અનુસાર, ગયા મહિનાની શરૂઆત સુધીમાં, કુલ 24 ભારતીય જહાજો તે વિસ્તારમાં હાજર હતા.

ચીન અને પાકિસ્તાનના પડકારો
સંકેતો સૂચવે છે કે 'ઓમાની રૂટ' અપનાવવાની શક્યતા વધી રહી છે. આનાથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના પશ્ચિમી ક્ષેત્રમાં હાલમાં ફસાયેલા અન્ય જહાજોને સરળતાથી બહાર કાઢવામાં મદદ મળશે. ત્રણ ઓમાની ટેન્કરોએ આ જ રૂટ પરથી પસાર થયા, જે ભવિષ્યમાં ટ્રાફિકના પ્રવાહને સુવ્યવસ્થિત કરી શકે છે. બીજી તરફ, ચીન સરકારે 31 માર્ચે અહેવાલ આપ્યો હતો કે, આજ સુધી, તેના ફક્ત ત્રણ કન્ટેનર જહાજો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી સફળતાપૂર્વક બહાર નીકળ્યા છે. પાકિસ્તાને દાવો કર્યો છે કે ઈરાને તેના 20 જહાજોને સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થવાની પરવાનગી આપી છે. આ દાવાની પુષ્ટિ થઈ નથી.