મિલન ત્રિવેદી

ઈઝરાયલ-અમેરિકાના યુદ્ધની ચર્ચાઓ ગમે તેટલી ગરમાગરમ હોય, પણ ગુજરાતીના રસોડામાં જ્યારે ગેસનો બાટલો `ફુસસસ...' અવાજ સાથે દમ તોડે છે ત્યારે જે `પોલિટિકલ ગેમ' શરૂ થાય છે, તેની સામે ચાણક્યની નીતિ પણ ટૂંકી પડે!

ગઈકાલે રાત્રે ચુનિયાના ઘરે બરાબર રસોઈ ટાણે જ ગેસ ખલાસ થયો. ચુનીલાલ માટે આ `ઈકોનોમિક ક્રાઈસિસ' હતી, પણ ભાભીના ચહેરા પર એવી ચમક આવી જાણે એને `ઓસ્કાર' મળી ગયો હોય! અતિ આનંદ સાથે ભાભી એ જાહેર કર્યું: `ગેસ ગયો!'

આશ્ચર્ય વત્તા ચિંતા સાથે ચુનિયો બોલ્યો:
`અરે, પણ આ ગેસ કેમ બંધ થઈ ગયો? હજી તો ગયા મહિને જ નવો લાવ્યો હતો. આમાં ચોક્કસ કંઈક લોચો છે.'

ભાભી શાંતિથી વેલણ મૂકતા બોલ્યા: `લોચો ન હોય, વપરાશ હોય! બિચારો બાટલો પણ મારી જેમ થાકી ગયો હશે ને? એને પણ આરામ જોઈએ. અને સાંભળો, ગેસના બાટલાનું અને તમારા રોમેન્ટિક મૂડનું કંઈ નક્કી ન હોય, ગમે ત્યારે ઠરી જાય! રહી વાત જલ્દી ખાલી થવાની તો એમાં બાટલાનો વાંક નથી. તમે જે રવિવારે પરાઠાની `સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક' કરો છો ને, એમાં જ અડધો ગેસ શહીદ થઈ જાય છે!'

ચુનિયો મચક ન આપતા બોલ્યો: `અરે, પણ હજી સાડા આઠ જ વાગ્યા છે. હું પેલા ગેસવાળાને ફોન કરૂ છું, મને ઓળખે છે. એ અત્યારે જ બીજો બાટલો મૂકી જશે. આપણે હમણાં જ રસોઈ પૂરી કરી લઈએ.'

ભાભી લગભગ તાડુક્યાં: `ખબરદાર જો ફોન કર્યો છે તો! અત્યારે રાત્રે પેલા બિચારા ડિલિવરી બોયને હેરાન કરાય? એને પણ ઘરબાર હશે ને? 

તમે તો પેલા `ક્રૂર સરમુખત્યાર' જેવા છો, જેને બસ પોતાનું પેટ ભરવામાં જ રસ છે. માનવતા જેવું કંઈ છે કે નહીં?'

ચુનીલાલે ગળગળા સાદે વઢવાનો પ્રયત્ન કર્યો:
`માનવતાની શું વાત કરે છે? અત્યારે ગેસ નહીં હોય તો સવારે ચા ક્યાં બનશે? હું પાડોશી કાંતિભાઈ પાસેથી નાનો બાટલો લઈ આવું છું.'

ભાભીએ પોતાની બંને આંખો ડબલ સાઈઝની કરી મિસાઈલ ફેંકી: `જો જો હોં! પાડોશીના ઘરે જઈને ભીખ નથી માગવી. આપણી `ઈમેજ'નું શું? કાંતિભાઈની પત્ની આખા બિલ્ડિંગમાં ન્યૂઝ ચેનલ જેવી છે. કાલે સવારે દૂધવાળાથી લઈને વોચમેન સુધી બધાને ખબર હશે કે ચુનિયાના ઘરે ગેસના બાટલાના ફાંફા છે. લોકો કહેશે કે ચુનિયો ઓફિસમાં `બોસ' બને છે પણ ઘરે તો `બર્નર' પણ નથી સળગાવી શકતો! ચીનની જેમ આબરૂ જાય એના કરતાં બેસ્ટ આઈડિયા એ છે કે અત્યારે આપણે બહાર જમી લઈએ. જુઓ, પેલી નવી પંજાબી રેસ્ટોરન્ટમાં `બાય વન ગેટ વન'ની ઓફર છે.'

ચુનિયાએ હથિયાર હેઠાં મૂકતા કહ્યું: `પણ ઘરે શાક સુધારેલું પડ્યું છે, લોટ બંધાઈ ગયો છે...'

ભાભી બોલ્યા: `લોટનું તો `ક્રાયોજેનિક ફ્રીઝિંગ' કરી દઈશું (ફ્રીજમાં મૂકી દઈશું). પણ અત્યારે જો તમે ગેસ લાવવાની જીદ કરી, તો સમજી લેજો કે આપણા સંબંધોમાં `કોલ્ડ વોર' શરૂ થઈ જશે!'

યુદ્ધ અનિવાર્ય હોય ત્યારે મોંઘા ભાવના મિસાઈલની જગ્યાએ સસ્તા રોકેટથી ચાલી જતું હોય તો આબરૂ રહી જાય તેમ વિચારી ચુનિયાએ નવો દાવ નાખ્યો: 

`સારું, બહાર નથી જવું. હું નીચેથી ટિફિન મંગાવી લઉં છું. સસ્તું પડશે અને ઘર જેવું જમવાનું મળશે.'

ભાભી હવે ફુલ ફોર્મમાં મેદાનમાં આવ્યા: `ટિફિન? તમે મને `રિફ્યુજી' (શરણાર્થી) સમજો છો? ટિફિનનું જમવાનું ખાઈને મારી તબિયત બગડશે તો એનો ખર્ચો કોણ આપશે? પછી તમે જ કહેશો કે દવાખાનાના બિલ વધી ગયા. એના કરતાં અત્યારે ચૂપચાપ ગાડી કાઢો. ગેસનો બાટલો કાલે સવારે આરામથી આવશે. અત્યારે `સીઝફાયર' જાહેર કરો અને મને સરસ મજાનું ડિનર કરાવો!'

છેવટે ચુનિયો હાર્યો. હોટલનું બિલ ગેસના બાટલાની કિમત કરતાં પણ ડબલ આવ્યું. બિલ ચૂકવતી વખતે ચુનિયાએ નિસાસો નાખીને કહ્યું: `આના કરતાં તો હું ગેસના બાટલાના બ્લેકમાં 2000 આપી દેત તોય સસ્તું પડત!'

ભાભી મલકાતા બોલ્યાં: `સમજ્યા વગર બોલો માં! આ હોટલનું બિલ એ `લક્ઝરી ટેક્સ' નથી, એ તો મારા જેવી `ડોમેસ્ટિક મિનિસ્ટર'ને ખુશ રાખવા માટેનું `પીસ ફંડ' (શાંતિ ભંડોળ) છે. હવે ચૂપચાપ ટીપ આપો અને ચાલો, નહીંતર સવારે ચા પણ નસીબ નહીં થાય!'

વિચારવાયુ:
પતિ સામાન્ય રીતે બહાર જમવાનો મેળ આવે ત્યારે મોજમાં જ હોય કારણ કે બહાર સારૂ ખાવાનું, સ્વાદ મળે. બિલ ચૂકવવાનું થાય તો જ એ દુ:ખી થાય છે.