નવી દિલ્હી: અમેરિકા હાલમાં વર્ષના સૌથી ખતરનાક હીટવેવ (લૂ) નો સામનો કરી રહ્યું છે. દેશના પૂર્વીય અને મધ્ય ભાગોમાં અસહ્ય ગરમીએ જનજીવનને પ્રભાવિત કર્યું છે. હવામાન વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે કેટલાક વિસ્તારોમાં તાપમાન કરતાં પણ વધુ ખતરનાક ગરમીનો અહેસાસ થશે, જ્યાં ભેજ (હ્યુમિડિટી) ના કારણે લોકોને 115 ડિગ્રી ફેરનહીટ એટલે કે આશરે 46 ડિગ્રી સેલ્સિયસ જેવી ગરમીનો અનુભવ થશે.
અમેરિકાની નેશનલ વેધર સર્વિસ (NWS) એ ચેતવણી આપી છે કે આગામી દિવસોમાં 18 રાજ્યોમાં રેકોર્ડબ્રેક ગરમી પડી શકે છે. પરિસ્થિતિ એટલી ગંભીર છે કે 6 કરોડથી વધુ લોકો માટે હીટ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, કેટલાક વિસ્તારોમાં તાપમાન 38 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી ઉપર પહોંચી જશે. પરંતુ ખરી ચિંતા તાપમાનની નથી, પરંતુ હીટ ઇન્ડેક્સ (Heat Index) ને લઈને છે. વધુ પડતા ભેજ (હ્યુમિડિટી) ના કારણે લોકોને ગરમી 115 ડિગ્રી ફેરનહીટ એટલે કે આશરે 46 ડિગ્રી સેલ્સિયસ જેવી અનુભવાશે.
અમેરિકાની નેશનલ વેધર સર્વિસે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'X' (ટ્વિટર) પર જાહેર કરેલી ચેતવણીમાં જણાવ્યું છે કે દેશના પૂર્વીય બે-તૃતીયાંશ ભાગમાં ખતરનાક અને કેટલીક જગ્યાએ રેકોર્ડબ્રેક ગરમી પડવાની છે. એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, આ હીટવેવ 4 જુલાઈ એટલે કે અમેરિકાના સ્વતંત્રતા દિવસવાળા લાંબા વીકેન્ડ (Long Weekend) સુધી ચાલુ રહી શકે છે.
દિવસે તો ઠીક, રાતે પણ નહીં મળે રાહત
હવામાન વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે માત્ર દિવસ જ નહીં, પરંતુ રાત્રે પણ રાહત નહીં મળે. ઘણા શહેરોમાં રાત્રિનું તાપમાન પણ 80 ડિગ્રી ફેરનહીટ એટલે કે આશરે 27 ડિગ્રી સેલ્સિયસની આસપાસ રહેશે. આનો અર્થ એ છે કે લોકોને રાતના સમયે પણ ગરમીથી રાહત નહીં મળે, જેના કારણે હીટ સ્ટ્રોક (લૂ લાગવી) અને ડીહાઈડ્રેશન (શરીરમાં પાણી ઘટી જવું) નું જોખમ ઘણું વધી જશે.
NWS ના જણાવ્યા અનુસાર, હીટ ઇન્ડેક્સ (Heat Index) એ એવું માપદંડ છે જેમાં વાસ્તવિક તાપમાનની સાથે હવામાં રહેલા ભેજ (હ્યુમિડિટી) ને પણ સામેલ કરવામાં આવે છે. આથી ઘણી વખત થર્મોમીટર પર તાપમાન ઓછું દેખાય છે, પરંતુ શરીરને તેના કરતાં ક્યાંય વધુ ગરમીનો અનુભવ થાય છે. આ જ કારણ છે કે આ વખતે હીટ ઇન્ડેક્સ 100 થી 110 ડિગ્રી ફેરનહીટ સુધી રહેવાનું અનુમાન છે, જ્યારે કેટલાક વિસ્તારોમાં આ આંકડો 115 ડિગ્રી સુધી પહોંચી શકે છે.
જીવલેણ હીટ સ્ટ્રોકનું જોખમ
આરોગ્ય સંસ્થાઓએ લોકોને અપીલ કરી છે કે તેઓ તડકામાં બહાર નીકળવાનું ટાળે, પુષ્કળ પ્રમાણમાં પાણી પીએ, એર કંડિશનર (AC) અથવા ઠંડી જગ્યાઓ પર રહે અને વૃદ્ધો, બાળકો તેમજ બીમાર લોકોનું ખાસ ધ્યાન રાખે. ડોક્ટરોના જણાવ્યા અનુસાર, લાંબા સમય સુધી સખત તડકામાં રહેવાથી હીટ ક્રેમ્પ્સ (ગભરામણ/ખેંચ આવવી), હીટ એક્ઝોશ્ન (અતિશય થાક લાગવો) અને જીવલેણ હીટ સ્ટ્રોક (લૂ લાગવી) નું જોખમ વધી જાય છે.
