મુંબઈ: મુંબઈમાં પ્રસ્તાવિત રૂ. 6,066 કરોડની વોટર મેટ્રો યોજના શહેરના પરિવહનને એક નવો વિકલ્પ આપી શકે છે, પરંતુ તેના અમલીકરણમાં અનેક ટેકનિકલ પડકારો સામે આવી રહ્યા છે. મહારાષ્ટ્રમાં આશરે 340 કિલોમીટરનું વોટર મેટ્રો નેટવર્ક વિકસાવવાની યોજના છે, જેમાં 33 રૂટ, 44 ટર્મિનલ અને લગભગ 203 ઈલેક્ટ્રિક અથવા હાઈબ્રીડ બોટનો સમાવેશ થાય છે. આ નેટવર્ક મુંબઈ ઉપરાંત નવી મુંબઈ, થાણે, કલ્યાણ, વસઈ અને મીરા-ભાયંદર સુધી ભવિષ્યમાં લંબાવવાની યોજના છે.

મુંબઈની ભૌગોલિક સ્થિતિને કારણે આ પ્રોજેક્ટ કોચી વોટર મેટ્રોની સરખામણીએ વધુ જટિલ બની શકે છે. કોચીમાં મુખ્યત્વે પ્રમાણમાં સુરક્ષિત બેકવોટર્સમાં સેવા ચાલે છે, જ્યારે મુંબઈમાં પ્રસ્તાવિત રૂટમાં દરિયાઈ પાણી, બંદર વિસ્તાર, ભરતી-ઓટવાળી ખાડીઓ, નદીઓ અને કેટલાક સ્થળે ખુલ્લા સમુદ્રના વિસ્તારોનો સામનો કરવો પડશે. તેથી દરેક રૂટ માટે ભરતીના ખાડીઓ, બંદરના પાણી, નદીઓ અને સંભવિત ખુલ્લા સમુદ્રના પટનો સામનો કરવો પડશે.

ખાસ કરીને થાણે અને કલ્યાણ તરફના વિસ્તારોમાં જળમાર્ગની સ્થિતિ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. ઉલ્હાસ નદી મારફતે વોટર મેટ્રો સેવા શરૂ કરવાની શક્યતા પણ પાણીની ઊંડાઈ, નદીની રચના, પાણીની અંદરના અવરોધો, પુલો, પર્યાવરણીય મંજૂરી, ચોમાસા અને ટર્મિનલના સ્થળ જેવા પરિબળો પર નિર્ભર રહેશે. 
કેટલાક વિસ્તારોમાં સમુદ્રતળ ખડકાળ હોવાથી સુરક્ષિત નૌકાવહન માટે ‘રોક ડ્રેજિંગ’ કરવાની જરૂર પડી શકે છે. અગાઉના અભ્યાસોમાં આશરે 250 કિમી જળમાર્ગના વિકાસની પણ ચર્ચા થઈ છે.

કોચી વોટર મેટ્રોનો અનુભવ દર્શાવે છે કે વોટર મેટ્રો માત્ર ઈલેક્ટ્રિક બોટ ચલાવવાની સેવા નથી, પરંતુ ટર્મિનલ, ફ્લોટિંગ પોન્ટૂન, ટિકિટિંગ, પેસેન્જર ઈન્ફર્મેશન સિસ્ટમ, કોમ્યુનિકેશન અને ઓપરેશન કંટ્રોલ સેન્ટર સહિતની સમગ્ર વ્યવસ્થા જરૂરી છે. 

મુંબઈ માટે 203 ઈલેક્ટ્રિક અથવા હાઈબ્રિડ બોટને ચાર્જિંગ, મેન્ટેનન્સ અને અન્ય માળખાકીય સુવિધાઓની જરૂર પડશે. અંતે પ્રોજેક્ટની સફળતા મુસાફરીનો સમય, સેવા કેટલી વાર મળે છે, ભાડું અને લોકલ ટ્રેન, મેટ્રો તથા બસ સાથેનું લાસ્ટ-માઈલ કનેક્ટિવિટી કેટલી સરળ બને છે તેના પર પણ નિર્ભર રહેશે.