દક્ષિણ ભારતની પારંપરિક ફિલ્ટર કોફીથી લઈને આજના આધુનિક કેફેમાં પીવાતી એસ્પ્રેસો, કેપેચીનો અને કોલ્ડ બ્ર્યુ સુધી, કોફી આજે ભારતીય જીવનશૈલી અને ફૂડ કલ્ચરનું એક મહત્વપૂર્ણ અંગ બની ચૂકી છે. પરંતુ ભારતમાં કોફીનો ઈતિહાસ સદીઓ જૂનો છે. આ ઈતિહાસની શરૂઆત એક સૂફી સંત, તેમના દ્રઢ નિશ્ચય અને યમનથી છુપાવીને લાવવામાં આવેલા કોફીના સાત લીલા બીજ (7 Coffee Beans) ની એક અદ્ભુત અને સાહસિક ગાથા સાથે જોડાયેલી છે. આ નાનકડી શરૂઆતે સમય જતાં ભારતને વિશ્વના ટોચના કોફી ઉત્પાદક દેશોની હરોળમાં લાવીને ઊભું કરી દીધું.

17મી સદીમાં યમનનો એકાધિકાર અને સખત પ્રતિબંધ:
17મી સદી દરમિયાન વૈશ્વિક કોફી વેપાર પર સંપૂર્ણપણે આરબ દેશો, ખાસ કરીને યમનનું નિયંત્રણ હતું. યમનનું 'મોચા' બંદર કોફીની નિકાસનું સૌથી મોટું વૈશ્વિક કેન્દ્ર હતું. અન્ય દેશોમાં કોફીની ખેતી ન થઈ શકે તે માટે આરબ વેપારીઓ માત્ર શેકેલા (Roasted) કે ઉકાળેલા બીજ જ નિકાસ કરતા હતા. આવા પ્રોસેસ કરેલા બીજમાંથી નવા છોડ ઊગી શકતા નહોતા. દેશ બહાર જીવંત કે કાચા કોફીના બીજ લઈ જવા પર કડક પ્રતિબંધ હતો.

બાબા બુદાન અને દાઢીમાં છુપાવેલા સાત બીજ:
વર્ષ 1670ની આસપાસ ભારતીય સૂફી સંત બાબા બુદાન હજ યાત્રાએ મક્કા ગયા હતા. પરત ફરતી વખતે તેઓ યમનના મોચા બંદરે રોકાયા. ત્યાં તેમણે પ્રથમવાર કોફી પીધી અને તેના સ્વાદ તેમજ સ્ફૂર્તિ આપનારા ગુણોથી અત્યંત પ્રભાવિત થયા.

ભારતમાં આ અદ્ભુત પીણું ઉગાડવાના સંકલ્પ સાથે, બાબા બુદાને પ્રતિબંધ હોવા છતાં અત્યંત સાહસપૂર્વક સાત લીલા કોફી બીજ પોતાના ઝભ્ભા (લબાદા) કે દાઢીમાં છુપાવી લીધા હતા અને સુરક્ષિત રીતે ભારત લઈ આવ્યા હતા. ઈસ્લામમાં 'સાત' અંકનું ધાર્મિક મહત્વ હોવાથી તેમણે સાત બીજ પસંદ કર્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે.

કર્ણાટકની પહાડીઓમાં વાવ્યા ભારતના પ્રથમ કોફી છોડ:
ભારત પરત આવ્યા બાદ બાબા બુદાને કર્ણાટકના ચિકમંગલૂર સ્થિત ચંદ્રગીરી પહાડીઓમાં પોતાની ગુફા નજીક આ સાત બીજ રોપ્યા. અનુકૂળ વાતાવરણ મળતાં તેમાંથી કોફીના સુંદર છોડ તૈયાર થયા અને ધીમે-ધીમે આસપાસના વિસ્તારોમાં તેની ખેતી વિસ્તરી. આ ઐતિહાસિક યોગદાનના સન્માનમાં તે પહાડીઓનું નામ બદલીને 'બાબા બુદાનગીરી' (Baba Budangiri Hills) રાખવામાં આવ્યું, જે આજે પણ ભારતમાં કોફીના જન્મસ્થળ તરીકે ઓળખાય છે.

બ્રિટિશ કાળમાં કોમર્શિયલ ખેતી અને ઇન્ડિયન કોફી હાઉસનો ઉદય:
દક્ષિણ ભારતમાં મોટા બગીચાઓ: 
18મી અને 19મી સદીમાં અંગ્રેજોએ કોફીની વ્યવસાયિક ક્ષમતા ઓળખીને કર્ણાટક, કેરળ અને તમિલનાડુના પહાડી વિસ્તારોમાં મોટા પાયે કોફીના બગીચા (પ્લાન્ટેશન) સ્થાપ્યા.

કોફી હાઉસ કલ્ચર: 
ભારતમાં સૌપ્રથમ કોફી હાઉસ 1836માં ખુલ્યું હોવાનું મનાય છે. ત્યારબાદ 1957માં નવી દિલ્હીમાં દેશનું પહેલું ઓફિશિયલ 'ઇન્ડિયન કોફી હાઉસ' (Indian Coffee House) શરૂ થયું. આ કોફી હાઉસ ધીમે ધીમે બુદ્ધિજીવીઓ, લેખકો, રાજકારણીઓ અને વિદ્યાર્થીઓ માટે વૈચારિક મંથન અને ચર્ચાનું મોટું કેન્દ્ર બની ગયું, જેણે કોફીને ભારતીય સામાજિક જીવનનું અભિન્ન અંગ બનાવી દીધી.